Llaneuddogwy
Pentref yn Sir Fynwy yw Llaneuddogwy (hefyd: Llandogo[1]). Fe'i lleolir yn nwyrain y sir yn agos i'r ffin rhwng Sir Fynwy a Swydd Gaerloyw (Lloegr), ar lan orllewinol Afon Gwy. Rhed y briffordd A466 trwy'r pentref.
Mae Llandogo yn rhan o gymuned a phlwyf eglwysig Tryleg. Yn ôl rhai ffynonellau, sefydlwyd yr eglwys gan Euddogwy (Lladin: Oudoceus), un o'r tri sant y cysegrwyd Eglwys Gadeiriol Llandaf iddynt, ond credir mai person gwahanol a roddodd ei enw i eglwys Llaneuddogwy. Diweddar yw adeilad presennol yr eglwys: cafodd ei adeiladu rhwng 1859 ac 1861 gan John Pollard Seddon a Coates Carter.[2]
Cyfeiriadau [golygu]
- ↑ Canolfan Bedwyr (rhodder 'Llandogo' yn y blwch chwilio).
- ↑ Dyffryn Gwy Isaf: Llaneuddogwy
Dolenni allanol [golygu]
- Dyffryn Gwy Isaf: Llaneuddogwy, ar wefan Ymddiriedolaeth Archeolegol Morgannwg-Gwent.
Aberffrwd · Abergwenffrwd · Betws Newydd · Brynbuga · Bryngwyn · Caerwent · Cas-gwent · Castell-meirch · Cemais Comawndwr · Cilgwrrwg · Cil-y-Coed · Clydach · Coed Morgan · Coed-y-mynach · Cwmcarfan · Cwm-iou · Drenewydd Gelli-farch · Y Dyfawden · Yr Eglwys Newydd ar y Cefn · Y Fenni · Gaer-lwyd · Gilwern · Glasgoed · Goetre · Gofilon · Y Grysmwnt · Gwehelog · Gwernesni · Gwndy · Yr Hencastell · Little Mill · Llanarth · Llanbadog · Llandegfedd · Llandeilo Bertholau · Llandeilo Gresynni · Llandenni · Llandidiwg · Llanddewi Nant Hodni · Llanddewi Rhydderch · Llanddewi Ysgyryd · Llanddingad · Llanddinol · Llanelen · Llanelli · Llaneuddogwy · Llanfable · Llanfaenor · Llanfair Cilgedin · Llanfair Is Coed · Llanfihangel Crucornau · Llanfihangel Tor-y-mynydd · Llanfihangel Troddi · Llanfihangel-y-gofion · Llanfihangel Ystum Llywern · Llanfocha · Llanffwyst · Llangaeo · Llangatwg Feibion Afel · Llangatwg Lingoed · Llangiwa · Llangofen · Llan-gwm · Llangybi · Llanhenwg · Llanisien · Llanllywel · Llanofer · Llanoronwy · Llan-soe · Llantrisant · Llanwarw · Llanwenarth · Llanwynell · Llanwytherin · Y Maerdy · Magwyr · Mamheilad · Matharn · Mounton · Nant-y-deri · Newbridge-on-Usk · Y Pandy · Pen-allt · Penrhos · Pen-y-clawdd · Porth Sgiwed · Pwllmeurig · Rogiet · Rhaglan · St. Arvans · Sudbrook · Trefynwy · Tre'r-gaer · Tryleg · Tyndyrn · Ynysgynwraidd