Brynbuga
Cyfesurynnau: 51°42′13″N 2°54′07″W / 51.7035°N 2.9019°W
| Brynbuga | |
| Saesneg: Usk | |
 Hen reilffordd Brynbuga |
|
  Brynbuga
Brynbuga yn: Sir Fynwy |
|
| Poblogaeth | 2,318 |
|---|---|
| Cyfeirnod grid yr AO | SO375005 |
| Prif ardal | Sir Fynwy |
| Sir seremonïol | Gwent |
| Gwlad | Cymru |
| Gwladwriaeth sofran | Y Deyrnas Unedig |
| Tref bost | BRYNBUGA |
| Rhanbarth cod post | NP15 |
| Cod deialu | 01291 |
| Yr Heddlu | Gwent |
| Tân | De Cymru |
| Ambiwlans | Cymru |
| Senedd yr Undeb Ewropeaidd | Cymru |
| Senedd y DU | Mynwy |
| Cynulliad Cymru | Mynwy |
| Rhestr llefydd: y DU • Cymru • Sir Fynwy | |
Tref fechan yn Sir Fynwy, de-ddwyrain Cymru, yw Brynbuga (Cyfeirnod OS: SO3700); (Saesneg: Usk). Mae Afon Wysg yn llifo trwy'r dre sef tarddiad yr enw Saesneg i'r dref. Hen enw Brythoneg ar gaer Rhufeinig y dref oedd 'Burrio' sef caer 'cadarn', 'cryf', 'enfawr' ac efallai i'r gair hwn newid yn 'buga'.
Sefydlwyd y dref gan y Rhufeiniaid ym 55 OC, gyda'r enw Lladin Burrium.
Yn yr Oesoedd Canol Diweddar daeth yn ganolfan Arglwyddiaeth Brynbuga. Llosgwyd Brynbuga gan fyddin Owain Glyndŵr ym 1403, ond cafodd y Saeson fuddugoliaeth yn erbyn Glyndŵr ym mrwydr Pwll Melyn, yn agos i Frynbuga, ym 1405.
Enwogion [golygu]
- Adda o Frynbuga, croniclydd canoesol
- Alfred Russel Wallace, biolegydd, 'tad biodaearyddiaeth'
Aberffrwd · Abergwenffrwd · Betws Newydd · Brynbuga · Bryngwyn · Caerwent · Cas-gwent · Castell-meirch · Cemais Comawndwr · Cilgwrrwg · Cil-y-Coed · Clydach · Coed Morgan · Coed-y-mynach · Cwmcarfan · Cwm-iou · Drenewydd Gelli-farch · Y Dyfawden · Yr Eglwys Newydd ar y Cefn · Y Fenni · Gaer-lwyd · Gilwern · Glasgoed · Goetre · Gofilon · Y Grysmwnt · Gwehelog · Gwernesni · Gwndy · Yr Hencastell · Little Mill · Llanarth · Llanbadog · Llandegfedd · Llandeilo Bertholau · Llandeilo Gresynni · Llandenni · Llandidiwg · Llanddewi Nant Hodni · Llanddewi Rhydderch · Llanddewi Ysgyryd · Llanddingad · Llanddinol · Llanelen · Llanelli · Llaneuddogwy · Llanfable · Llanfaenor · Llanfair Cilgedin · Llanfair Is Coed · Llanfihangel Crucornau · Llanfihangel Tor-y-mynydd · Llanfihangel Troddi · Llanfihangel-y-gofion · Llanfihangel Ystum Llywern · Llanfocha · Llanffwyst · Llangaeo · Llangatwg Feibion Afel · Llangatwg Lingoed · Llangiwa · Llangofen · Llan-gwm · Llangybi · Llanhenwg · Llanisien · Llanllywel · Llanofer · Llanoronwy · Llan-soe · Llantrisant · Llanwarw · Llanwenarth · Llanwynell · Llanwytherin · Y Maerdy · Magwyr · Mamheilad · Matharn · Mounton · Nant-y-deri · Newbridge-on-Usk · Y Pandy · Pen-allt · Penrhos · Pen-y-clawdd · Porth Sgiwed · Pwllmeurig · Rogiet · Rhaglan · St. Arvans · Sudbrook · Trefynwy · Tre'r-gaer · Tryleg · Tyndyrn · Ynysgynwraidd
Eginyn erthygl sydd uchod am Sir Fynwy. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato
