Tansanïa

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Tansanïa
Coat of arms of Tanzania.svg
Mathgweriniaeth, gwladwriaeth sofran, gwlad Edit this on Wikidata
Enwyd ar ôlTanganica, Sansibar Edit this on Wikidata
Lb-Tansania.ogg, LL-Q7913 (ron)-KlaudiuMihaila-Tanzania.wav Edit this on Wikidata
PrifddinasDodoma Edit this on Wikidata
Poblogaeth57,310,019 Edit this on Wikidata
Sefydlwyd
  • 26 Ebrill 1964 Edit this on Wikidata
AnthemMungu ibariki Afrika Edit this on Wikidata
Pennaeth llywodraethSamia Suluhu Edit this on Wikidata
Cylchfa amserUTC+03:00, East Africa Time Edit this on Wikidata
Iaith/Ieithoedd
  swyddogol
Swahili, Saesneg Edit this on Wikidata
Daearyddiaeth
Rhan o'r canlynolDwyrain Affrica Edit this on Wikidata
GwladBaner Tansanïa Tansanïa
Arwynebedd947,303 ±1 km² Edit this on Wikidata
Yn ffinio gydaCenia, Wganda, Rwanda, Bwrwndi, Gweriniaeth Ddemocrataidd y Congo, Sambia, Malawi, Mosambic, Llyn Victoria, Seychelles Edit this on Wikidata
Cyfesurynnau6.307°S 34.854°E Edit this on Wikidata
Gwleidyddiaeth
Corff gweithredolCabinet of Tanzania Edit this on Wikidata
Corff deddfwriaetholNational Assembly Edit this on Wikidata
Swydd pennaeth
  y wladwriaeth
Arlywydd Tansanïa Edit this on Wikidata
Pennaeth y wladwriaethSamia Suluhu Edit this on Wikidata
Swydd pennaeth
  y Llywodraeth
Arlywydd Tansanïa Edit this on Wikidata
Pennaeth y LlywodraethSamia Suluhu Edit this on Wikidata
ArianSwllt Tansanïa Edit this on Wikidata
Canran y diwaith3 ±1 % Edit this on Wikidata
Cyfartaledd plant5.145 Edit this on Wikidata
Mynegai Datblygiad Dynol0.538 Edit this on Wikidata

Gwlad yn nwyrain Affrica yw Gweriniaeth Unedig Tansanïa neu Tansanïa.[1] Mae'n ffinio ag Wganda a Chenia i'r gogledd, Rwanda, Bwrwndi a Gweriniaeth Ddemocrataidd Congo i'r gorllewin, Sambia, Malawi a Mosambic i'r de a Chefnfor India i'r dwyrain. Saif mynydd uchaf Affrica, Kilimanjaro, yng ngogledd-ddwyrain Tansanïa.

Mae yno boblogaeth o tua 45 miliwn o bobl o amrywiol ddiwylliannau, iaith a chrefydd. Yn swyddogol, diffinir y wlad fel 'Gweriniaeth Llywodraethol, Cyfansoddiadol' (presidential constitutional republic) ers 1996, a'i phrifddinas swyddogol yw Dodoma, ac yno hefyd mae Swyddfa'r Llywydd, y Cynulliad Cenedlaethol a llawer o swyddfeydd y Llywodraeth.[2] Yn Dar es Salaam, sef yr hen Brifddinas mae'r rhan fwyaf o swyddfeydd y Llywodraeth, a hi hefyd yw dinas fwya'r wlad, y prif borthladd a phrif ganolfan marchnata.[3][4][5]

Gwladychwyd y wlad gan Ewropead yn gyntaf yn niwedd y 19g a hynny gan yr Almaenwyr ac yna'r Prydeinwyr wedi'r Ail Ryfel Byd. Llywodraethwyd y tir mawr Tanganyika ar wahân i ynysfor Sansibar, ond wedi iddynt ddod yn annibynnol (yn 1961 ac yn 1963) cafwyd cytundeb rhyngddynt i uno, yn Ebrill 1964, gan ffurfio Gwladwriaeth Unedig Tansanïa.[3]

Gweler hefyd[golygu | golygu cod y dudalen]

  • Hadsa: tylwyth brodorol o ogledd-canolbarth Tansanïa

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. Geiriadur yr Academi, [Tansanïa].
  2. Aloysius C. Mosha. "The planning of the new capital of Tanzania: Dodoma, an unfulfilled dream" (PDF). University of Botswana. Cyrchwyd 13 March 2013.
  3. 3.0 3.1 Central Intelligence Agency (2013). "Tanzania". The World Factbook. Cyrchwyd 12 Gorffennaf 2013.
  4. "The Tanzania National Website: Country Profile". Tanzania.go.tz. Cyrchwyd 1 Maiy 2010. Check date values in: |accessdate= (help)
  5. "Dar es Salaam Port". Tanzaniaports.com. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2014-02-22. Cyrchwyd 19 February 2014.
Flag of Tanzania.svg Eginyn erthygl sydd uchod am Dansanïa. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.