Australopithecus

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Australopithecus
Amrediad amseryddol: 4–2 Miliwn o fl. CP
Pliosen hwyrPliosen cynnar
Australopithecus africanus
Dosbarthiad gwyddonol
Teyrnas: Animalia
Ffylwm: Chordata
Dosbarth: Mammalia
Urdd: Primates
Teulu: Hominidae
Genws: Australopithecus
Teiprywogaeth
Australopithecus africanus
Dart, 1925
Rhywogaeth

A. africanus
A. deyiremeda
A. garhi
A. sediba
Enw arall Paranthropus
P. aethiopicus
P. robustus
P. boisei
Enw arall Praeanthropus
A. afarensis
A. anamensis
A. bahrelghazali

Genws o hominidau a esblygodd yn nwyrain Affrica tua 4 miliwn o flynyddoedd yn ôl yw Australopithecus ac a ddaeth i ben tua 2 filiwn o flynyddoedd yn ôl. Yn ystod y cyfnod hwnnw o ddwy filiwn o flynyddoedd, ymddangosodd sawl rhywogaeth gan gynnwys: Australopithecus afarensis, A. africanus, A. anamensis, A. bahrelghazali, A. deyiremeda (argymhelliad yn unig), A. garhi, ac A. sediba..

Ystyr y gair, a fathwyd yn 1925 gan yr anthropolegydd Raymond A. Dart yw "Epa Deheuol" (Lladin: australis - Deheuol; Groeg: πίθηκος pithekos - Epa).

Chwaraeodd rhywogaethau o Australopithecus le pwysig yn esblygiad bodau dynol; yn wir, o'r Australopithecus y datblygodd y genws Homo, oddeutu 3 miliwn o flynyddoedd yn ôl. Rhain oedd yr hominidau cyntaf lle gwelir ynddynt y gennyn hwnnw sy'n galluogi niwronau hir a chryf i dyfu o fewn yr ymennydd, sef yr SRGAP2.[1] Felly, trodd yr australopith yn Homo (e.e. Homo habilis) tua dwy filiwn o flynyddoedd yn ôl ac yna'n bobl modern (H. sapiens sapiens).[2]

Gweler hefyd[golygu | golygu cod y dudalen]

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. Reardon, Sara (2012), "The Humanity Switch", New Scientist (AU/NZ), 12 May 2012 No. 2864, tt. 10–11. ISSN 1032-1233
  2. Toth, Nicholas and Schick, Kathy (2005). "African Origins" in The Human Past: World Prehistory and the Development of Human Societies (Golygydd: Chris Scarre). Llundain: Thames and Hudson. Tud. 60. ISBN 0-500-28531-4