Rhifyddeg

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Tablau rhifyddeg i blant; Lausanne, 1835.

Mae rhifeg yn gangen o fathemateg sy'n cynnwys yr astudiaeth o rifau, yw Rhifyddeg (o'r Groeg ἀριθμός arithmos, "rhif"). Mae'n ymwneud ag agweddau elfennol damcaniaeth rhifau, mesureg, a chyfrifiad rhifol (hynny yw, prosesau adio, tynnu, lluosi, rhannu, a chyfrifiannu pwerau ac israddau).[1] Mae rhifeg yn rhan elfennol o theori rhif, ac ystyrir bod theori rhif yn un o'r rhanbarthau lefel uchaf o fathemateg modern, ynghyd ag algebra, geometreg a dadansoddiad. Defnyddiwyd y termau rhifyddeg a rhifyddeg uwch hyd at ddechrau'r 20g fel cyfystyron ar gyfer theori rhifau ac fe'u defnyddir heddiw, yn achlysurol, i gyfeirio at y theori rhif yn gyffredinol.[2]

Hanes[golygu | golygu cod y dudalen]

Mae rhifyddeg cynnar wedi'i gyfyngu i nifer fechan o arteffactau sy'n dangos y cysyniad o adio a thynnu, sef yr esgyrn Ishango o Weriniaeth Ddemocrataidd y Congo, sy'n dyddio o rhywle rhwng 20,000 a 18,000 CC, er y ceir sawl dehongliad ohono, a pheth dadlau yn ei gylch.[3]

Gweler hefyd[golygu | golygu cod y dudalen]

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. (Saesneg) arithmetic. Encyclopædia Britannica. Adalwyd ar 29 Rhagfyr 2014.
  2. Davenport, Harold, The Higher Arithmetic: An Introduction to the Theory of Numbers (7fed rhifyn), Cambridge University Press, Cambridge, 1999, ISBN 0-521-63446-6.
  3. Rudman, Peter Strom (2007). How Mathematics Happened: The First 50,000 Years. Prometheus Books. p. 64. ISBN 978-1-59102-477-4.
E-to-the-i-pi.svg Eginyn erthygl sydd uchod am fathemateg. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato