Francisco Goya

Oddi ar Wicipedia
Neidio i: llywio, chwilio
Francisco Goya
Goya portrait.jpg
Ganwyd 30 Mawrth 1746 Edit this on Wikidata
Fuendetodos Edit this on Wikidata
Bu farw 16 Ebrill 1828 Edit this on Wikidata (82 oed)
Bordeaux Edit this on Wikidata
Man preswyl Quinta del Sordo Edit this on Wikidata
Alma mater Q8347695 Edit this on Wikidata
Gwaith Arlunydd, gwneuthurwr printiau, lithograffydd, ysgythrwr, ysgythrwr edit this on wikidata
Gwaith nodedig La maja, San Bernardino of Siena preaching before Alfonso V of Aragon, The Dog, Portrait of Don Ramón Satué, Y Trydydd o Fai, 1808, Ferdinand VII of Spain Edit this on Wikidata
Priod Josefa Bayeu Edit this on Wikidata
Plant Francisco Javier Goya Bayeu Edit this on Wikidata
Llofnod
Firma de Francisco de Goya.svg

Arlunydd o Sbaen oedd Francisco José de Goya y Lucientes (30 Mawrth, 174616 Ebrill, 1828). Ystyrir ef fel yr olaf o'r Hen Feistri, ond hefyd yn ffigwr allweddol yn natblygiad arlunwaith fodern, gan ddylanwadu ar arlunwyr fel Manet a Picasso.

Ganed Goya yn Fuendetodos, Sbaen, yn Nheyrnas Aragón yn 1746. Symudodd y teulu i Zaragoza yn ddiweddarach, ac addysgwyd ef yno. Daeth yn brentis i'r arlunydd José Luján pan oedd yn 14 oed. Yn ddiweddarach, symudodd i ddinas Madrid lle astudiodd dan Anton Raphael Mengs, ond ffraeodd ag ef a methodd gael mynediad i'r Academi Frenhinol.

Teithiodd i Rufain ac yna dychwelodd i Zaragoza. Astudiodd dan Francisco Bayeu y Subías, a phriododd Josefa, chwaer Bayeu, yn 1774. Dechreuodd ennill sylw fel arlunydd ac ennill comisiynau. Erbyn y 1790au roedd yn ffefryn y teulu brenhinol, ond wedi iddo ddioddef twymyn yn 1792, aeth yn fyddar. Treuliodd bum mlynedd yn adfer ei iechyd, gan ddarllen llawer am y Chwyldro Ffrengig. Cyhoeddodd gasgliad o luniau dan y teitl Caprichos yn 1799.

Pan feddiannwyd Sbaen gan Ffrainc gan ddechrau rhyfel 1808–1814, dechreuodd Goya weithio ar gyfres o brintiau Trychinebau rhyfel (Los desastres de la guerra). Bu farw Josefa yn 1812. Symudodd i Bordeaux a Paris yn 1824, gan ddychwelyd i Sbaen yn 1826 ac yna mynd i Bordeaux eto, lle bu farw yn 1828 yn 82 oed.

La Maja Desnuda, ca. 1800.
La Maja Vestida, ca. 1803.
Y Colossus, 1810.