Immanuel Kant

Oddi ar Wicipedia
Neidio i: llywio, chwilio
Immanuel Kant
Kant foto.jpg
Ganwyd 22 Ebrill 1724 Edit this on Wikidata
Königsberg Edit this on Wikidata
Bu farw 12 Chwefror 1804 Edit this on Wikidata (79 oed)
Königsberg Edit this on Wikidata
Man preswyl Königsberg Edit this on Wikidata
Alma mater Prifysgol Königsberg Edit this on Wikidata
Gwaith athronydd, anthropolegydd, ffisegydd, llyfrgellydd, Awdur, addysgwr, academydd Edit this on Wikidata
Gwaith nodedig Critique of Pure Reason, Critique of Practical Reason, Critique of Judgment, Prolegomena to Any Future Metaphysics, Answering the Question: What is Enlightenment?, The Metaphysics of Morals, Religion within the Bounds of Bare Reason Edit this on Wikidata
Aelod o Academi Gwyddorau Prwsaidd, Academi Gwyddoniaethau Rwsia Edit this on Wikidata
Priod Lua error in Modiwl:WikidataIB at line 257: attempt to index field 'datavalue' (a nil value).
Llofnod
Immanuel Kant signature.svg

Athronydd Almaenig oedd Immanuel Kant (22 Ebrill 172412 Chwefror 1804). Roedd yn un o feddylwyr mwyaf dylanwadol Cyfnod yr Ymoleuo a chaiff ei ystyried yn un o athronwyr mwyaf canolog athroniaeth fodern.

Dadleodd fod rhai cysyniadau sylfaenol yn strwythur i holl brofiadau'r ddynolryw ac mai tarddiad moesoldeb yw rheswm. Mae'r syniadau hyn yn parhau i fod yn ddylanwadol o fewn: metaffiseg, moeseg, athroniaeth wleidyddol ac estheteg.[1]

Bywgraffiad[golygu | golygu cod y dudalen]

Ganed Immanuel Kant ym 1724 yn ninas Königsberg yn Nheyrnas Prwsia (Kaliningrad, Ffederasiwn Rwsia erbyn hyn). Fe'i bedyddiwyd yn 'Emanuel,' ond newidiodd ei enw i 'Immanuel' wedi iddo ddysgu Hebraeg[2]. Treuliodd ei oes yn ei ardal enedigol; ni deithiodd ymhellach na 160 km o Königsberg[3]. Crefftwr o Memel (Klaipėda), Lithwania erbyn hyn, oedd ei dad, Johann Georg Kant (1682–1746); a ganed ei fam, Anna Regina Porter (1697–1737), yn Nürnberg.

Llyfryddiaeth[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. (1766) Träume eines Geistersehers
  2. (1770) De mundi sensibilis atque intelligibilis forma et principiis
  3. (1775) Über die verschiedenen Rassen der Menschen
  4. (1781) Argraffiad cyntaf Kritik der reinen Vernunft
  5. (1783) Prolegomena zu einer jeden künftigen Metaphysik
  6. (1784) Beantwortung der Frage: Was ist Aufklärung?
  7. (1784) Idee zu einer allgemeinen Geschichte in weltbürgerlicher Absicht
  8. (1785) Grundlegung zur Metaphysik der Sitten
  9. (1786) Metaphysische Anfangsgründe der Naturwissenschaft
  10. (1787) Ail argraffiad Kritik der reinen Vernunft
  11. (1788) Kritik der praktischen Vernunft
  12. (1790) Kritik der Urteilskraft
  13. (1793) Religion innerhalb der Grenzen der bloßen Vernunft
  14. (1795) Zum ewigen Frieden
  15. (1797) Metaphysik der Sitten
  16. (1798) Anthropologie in pragmatischer Hinsicht
  17. (1798) Der Streit der Fakultäten
  18. (1800) Logik
  19. (1803) Über Pädagogik
  20. (1804) Opus Postumum

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. "Immanuel Kant (Stanford Encyclopedia of Philosophy)". Plato.stanford.edu. 20 Mai 2010. http://plato.stanford.edu/entries/kant/. Adalwyd 22 Ebrill 2015.
  2. Kuehn, Manfred. Kant: A Biography. Cambridge University Press, 2001, p. 26
  3. Lewis, Rick. 2007. 'Kant 200 Years On'. Philosophy Now. Rhif 62.


Baner Yr AlmaenEicon person Eginyn erthygl sydd uchod am Almaenwr neu Almaenes. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.