George Berkeley

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
George Berkeley
George Berkeley by Jonh Smibert.jpg
Ganwyd 12 Mawrth 1685 Edit this on Wikidata
Kilkenny Edit this on Wikidata
Bu farw 14 Ionawr 1753 Edit this on Wikidata (67 oed)
Rhydychen Edit this on Wikidata
Dinasyddiaeth Teyrnas Iwerddon Edit this on Wikidata
Alma mater
Galwedigaeth athronydd, offeiriad eglwysig, ysgrifennwr, gwybodeg, athronydd gwyddonol, metaffisegydd Edit this on Wikidata
Swydd Esgob Cloyne, Deon Derry, Deon Dromore Edit this on Wikidata
Adnabyddus am De Motu, An Essay Towards a New Theory of Vision, A Treatise Concerning the Principles of Human Knowledge, Three Dialogues between Hylas and Philonous, The Theory of Vision, or Visual Language, The Analyst, Siris, The Querist Edit this on Wikidata
Prif ddylanwad John Locke, Nicolas Malebranche Edit this on Wikidata
Mudiad Empiriaeth, Anfaterioliaeth Edit this on Wikidata
Tad William Berkeley Edit this on Wikidata
Priod Anne Forster, Sarah Foster Edit this on Wikidata
Plant Lucia Berkeley, Henry Berkeley, George Berkeley, George Berkeley Edit this on Wikidata

Athronydd Gwyddeleg ac Esgob Anglicanaidd Cloyne oedd George Berkeley ( /ˈbɑrkli /; 12 Mawrth 168514 Ionawr 1753). Roedd yn esboniwr blaenllaw ym maes athronyddol empiriaeth. Mae'n fwyaf adnabyddus am ei ddamcaniaeth o "immaterialism" ("anfaterioliaeth") sy'n gwadu bodolaeth sylwedd materol ac yn hytrach yn dadlau mai dim ond syniadau ym meddyliau canfyddwr yw gwrthrychau cyfarwydd fel byrddau a chadeiriau ac, o ganlyniad, na allant fodoli heb gael eu canfod.

Ym 1709, cyhoeddodd Berkeley ei waith mawr cyntaf, An Essay Towards a New Theory of Vision ("Traethawd ynglŷn â Damcaniaeth Newydd o Olwg"), lle bu’n trafod cyfyngiadau golwg ddynol a datblygu’r theori nad gwrthrychau materol yr ydym yn eu gweld, ond yn hytrach golau a lliw. Cyhoeddwyd ei brif waith athronyddol, A Treatise Concerning the Principles of Human Knowledge ("Traethawd ynghylch Egwyddorion Gwybodaeth Ddynol"), ym 1710. Cafodd hyn dderbyniad gwael gan y cyhoedd, felly fe'i hailysgrifennodd ar ffurf deialog a'i gyhoeddi o dan y teitl Three Dialogues between Hylas and Philonous ("Tair Ymgom rhwng Hylas a Philonous") ym 1713.

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]