München

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
München
Munchen collage.jpg
Karte muenchen in deutschland.png
Lleoliad yn yr Almaen
Gwlad Yr Almaen
Llywodraeth
Maer Dieter Reiter
Daearyddiaeth
Uchder 519 m
Demograffeg
Poblogaeth Cyfrifiad 1388308 (Cyfrifiad 2012)
Dwysedd Poblogaeth 4500 /km2
Gwybodaeth Bellach
Cylchfa Amser CET (UTC+1),

Haf: CEST (UTC+2)

Gwefan http://www.muenchen.de
Arfau'r ddinas.

Mae München yn ddinas yn ne yr Almaen ac yn brifddinas talaith Bafaria.

Gyda phoblogaeth o 1.36 miliwn yn Rhagfyr 2006, München yw trydydd dinas yr Almaen o ran poblogaeth; dim ond Berlin a Hamburg sy'n fwy. Dim ond 24,000 oedd y boblogaeth yn 1700, ond ers hynny mae'r boblogaeth wedi dyblu bob 30 mlynedd. Mae hefyd yn un o ddinasoedd cyfoethocaf Ewrop. Ystyr yr enw yw "mynachod", ac mae'r ffigwr ar bais arfau'r ddinas yn cynrychioli mynach.

Ceir y sôn cyntaf am y ddinas mewn dogfen yn 1158, pan oedd pont dros Afon Isar gerllaw mynachdy Benedictaidd. Pan ad-unwyd Bafaria yn 1506 daeth München yn brifddinas, ac yn 1806 daeth yn brifddinas Teyrnas Bafaria. Rhwng y ddau ryfel byd, yn München y cododd y Natsïaid a'u harweinydd Adolf Hitler i amlygrwydd. Yn 1923 ceisiodd ef a'i gefnogwyr gipio grym yma, ond methodd a charcharwyd ef.

Yng nghanol y ddinas mae'r Marienplatz, gyda Neuadd y Ddinas gerllaw. Yr adeilad enwocaf yma yw eglwys gadeiriol Gatholig y Frauenkirche. Mae nifer o dimau pêl-droed yn y ddinas, yn cynnwys yr enwocaf o glybiau pêl-droed yr Almaen, FC Bayern Munich. Cynhaliwyd y Gemau Olympaidd yma yn 1972. Mae'r ddinas hefyd yn enwog am yr Oktoberfest, sydd, er gwaethaf ei enw, yn cael ei gynnal ym mis Medi, gan orffen ar y Sul cyntaf yn Hydref.

Y Frauenkirche a Neuadd y Ddinas

Pobl enwog o München[golygu | golygu cod y dudalen]