Aachen

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Aachen
Blick AC Dom von St Jakob.JPG
Stadtwappen der kreisfreien Stadt Aachen.svg
Mathdinas fawr, tref goleg, tref ar y ffin, spa town, bwrdeistref trefol yr Almaen, urban district of North Rhine-Westphalia, special municipality association of Germany Edit this on Wikidata
De-Aachen-2.ogg Edit this on Wikidata
Poblogaeth247,380 Edit this on Wikidata
AnthemUrbs Aquensis Edit this on Wikidata
Pennaeth llywodraethMarcel Philipp Edit this on Wikidata
Cylchfa amserEurope/Berlin Edit this on Wikidata
Gefeilldref/i
Reims, Toledo, Ningbo, Naumburg (Saale), Arlington County, Tref y Penrhyn, Kostroma, Sarıyer, Liège, Montebourg, Halifax, Tref y Penrhyn Edit this on Wikidata
Daearyddiaeth
Rhan o'r canlynolY Rheindir Edit this on Wikidata
Sirardal ddinesig Aachen Edit this on Wikidata
GwladBaner Yr Almaen Yr Almaen
Arwynebedd160.85 km² Edit this on Wikidata
Uwch y môr173 metr, 410 metr, 125 metr Edit this on Wikidata
GerllawWurm Edit this on Wikidata
Yn ffinio gydaHerzogenrath, Würselen, Eschweiler, Stolberg, Roetgen, Raeren, Kelmis, Plombières, Vaals, Gulpen-Wittem, Simpelveld, Heerlen, Kerkrade Edit this on Wikidata
Cyfesurynnau50.7762°N 6.0838°E Edit this on Wikidata
Cod post52062, 52063, 52064, 52065, 52066, 52067, 52068, 52069, 52070, 52071, 52072, 52073, 52074, 52075, 52076, 52077, 52078, 52079, 52080 Edit this on Wikidata
Swydd pennaeth
  y Llywodraeth
Arglwydd Maer Edit this on Wikidata
Pennaeth y LlywodraethMarcel Philipp Edit this on Wikidata
Karte Aachen Stadtbezirke.png
Eglwys gadeiriol Aachen o'r de

Dinas hynafol yng ngorllewin yr Almaen yw Aachen (Ffrangeg: Aix-la-Chapelle, Iseldireg: Aken). Fe'i lleolir yn nhalaith Gogledd Rhein-Westphalia ger y ffin bresennol â Gwlad Belg a'r Iseldiroedd. Mae'n ganolfan ddiwydiannol gyda gweithfeydd dur a haearn. Sefydlwyd prifysgol dechnegol yno ym 1870.

Aachen oedd prifddinas ogleddol yr Ymerodraeth Lân Rufeinig yn nheyrnasiad Siarlymaen. Cafodd Siarlymaen ei gladdu yn yr eglwys gadeiriol a godwyd ganddo yn 796, yn y flwyddyn 814, ac arferid coroni'r Ymerodron Glân Rhufeinig yno ar ôl hynny.

Fideo byr o blasty'r Siarlymaen yn Aachen

Cafodd y ddinas ei difrodi'n sylweddol yn ystod yr Ail Ryfel Byd. Hi oedd y ddinas fawr gyntaf yn yr Almaen i gael ei chipio gan y Cynghreiriaid, ym 1944.