Ynys Manaw

Ellan Vannin
Isle of Man
Ynys Manaw

Baner Arfbais
Arwyddair: "Quocunque Jeceris Stabit"
Anthem: Arrane Ashoonagh dy Vannin
Prifddinas	Douglas (Doolish)
Dinas fwyaf	Douglas
Iaith / Ieithoedd swyddogol	Saesneg, Manaweg
Llywodraeth	Tiriogaeth ddibynnol y goron
- Arglwydd Manaw - Is-lywodraethwr - Deemster Cyntaf - Arlywydd Tynwald - Prif Weinidog	Elisabeth II Adam Wood Michael Kerruish Noel Cringle Tony Brown
Statws	Tiriogaeth ddibynnol y Goron Brydeinig ers 1765
Arwynebedd  - Cyfanswm  - Dŵr (%)	572 km² (190ain)
Poblogaeth  - Amcangyfrif 2007  - Dwysedd	75,831 (190ain) 132.6/km² (75ain)
CMC (PGP)  - Cyfanswm  - Y pen	Amcangyfrif 2003 $2.113 biliwn (182ain) $28,500 (19eg)
Indecs Datblygiad Dynol (-)	- (-) – -
Arian cyfred	Punt sterling (GBP)
Cylchfa amser  - Haf	GMT (UTC+0) (UTC+1)
Côd ISO y wlad	.im
Côd ffôn	+44

Mae Ynys Manaw (Manaweg: Ellan Vannin) yn un o'r gwledydd Celtaidd ac yn ynys fwyaf Môr Iwerddon. Mae iddi arwynebedd o 572 km² (221 milltir sgwâr) a phoblogaeth o 76,315 (yn 2001). Bu farw Ned Maddrell, siaradwr cynhenid olaf y Fanaweg, yn 1974, ond mae'r iaith wedi cael ychydig o adfywiad yn ddiweddar. Yn ôl cyfrifiad 2001 mae 1,689 yn gallu siarad, darllen ac ysgrifennu'r iaith.

Mae gan yr ynys hunanlywodraeth yn ddibynnol ar y goron. Senedd yr ynys yw'r Tynwald, a sefydlwyd yn 979. Douglas yw'r brifddinas. Snaefell yw'r mynydd uchaf a'r unig fynydd go iawn, er bod sawl bryn ar yr ynys hefyd.

Hanes

Prif erthygl: Hanes Ynys Manaw.

Gweler hefyd: Teyrnas Manaw a'r Ynysoedd

Iaith a diwylliant

Gweler hefyd: Llenyddiaeth Fanaweg.

Gweler hefyd: Manaweg.

Trefi a phentrefi

Lleoliad Ynys Manaw (yn goch)

Trefi swyddogol yr ynys yw:

• Castletown Balley Chashtal
• Douglas (prifddinas) Doolish
• Peel Purt ny hInshey
• Ramsey Rhumsaa

Ardaloedd swyddogol yr ynys yw:

• Onchan Kione Droghad
• Michael Mael

Y pentrefi swyddogol yw:

• Laxey Laksaa
• Port St. Mary Purt le Moirrey
• Port Erin Purt Chiarn

Poblogaeth

Mae poblogaeth yr ynyw wedi tyfy'n weddol gyson, mae hyn iw weld o'r ffigyrau ar y cyfrifiad. Mae'r poblogaeth wedi dwblu rhwng 1821 a 2006.

Poblogaeth Ynys Manaw yn ôl cyfrifiadau
1821	27/28 Mai	40,081
1831	29/30 Mai	41,000
1841	6/7 Mehefin	47,975
1851	30/31 Mawrth	52,387
1861	7/8 Ebrill	52,469
1871	2/3 Ebrill	54,042
1881	3/4 Ebrill	53,558
1891	5/6 Ebrill	55,608
1901	31/1 Mawrth/Ebrill	54,752
1911	2/3 Ebrill	52,016
1921	19/20 Mehefin	60,284

1931	26/27 Ebrill	49,308
1939	Amcangyfrif	52,029
1951	8/9 Ebrill	55,253
1961	23/24 Ebrill	48,133
1966	24/25 Ebrill	50,423
1971	25/26 Ebrill	54,581
1976	4/5 Ebrill	61,723
1981	5/6 Ebrill	66,101
1986	6/7 Ebrill	66,060
1991	14/15 Ebrill	71,267
1996	14/15 Ebrill	74,680
2001		76,315
2006	23 Ebrill	80,058

Golygfa ar Snaefell

Ffynonellau

Eginyn erthygl sydd uchod am Ynys Manaw. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato