Wicipedia Cymraeg

Oddi ar Wicipedia
Neidio i: llywio, chwilio
Eicon ffefryn Wicipedia icipedia Cymraeg
Logo'r Wicipedia Cymraeg
Ciplun o hafan y Wicipedia Cymraeg
Ciplun o hafan y Wicipedia Cymraeg ar 29 Hydref 2009, diwrnod ar ôl cyrraedd 25,000 o erthyglau
URL cy.wikipedia.org
Masnachol? Nac ydy
Math o wefan Prosiect gwyddoniadur rhyngrwyd
Cofrestru Dewisol
Ieithoedd ar gael Cymraeg
Perchennog Sefydliad Wicifryngau
Lansiwyd ar Gorffennaf 2003

Gwyddoniadur Cymraeg sy'n seiliedig ar Wikipedia yw'r Wicipedia Cymraeg. Hon yw'r wefan Gymraeg fwyaf o ran nifer yr erthyglau (59,957) ac o ran nifer y darllenwyr, gyda chyfartaledd o 2.4 miliwn o dudalennau'n cael eu hagor pob mis.[1][2] Mae'r cyfan o gynnwys Wicipedia a'i chwiorydd (testun, delweddau, ffilm ayb) wedi'u cofrestru ar drwydded CC-BY-SA sy'n drwydded sy'n caniatáu defnydd masnachol ohoni ee gall cwmni cyfyngedig ddefnyddio'r cynnwys a'i werthu am elw, ar rai amodau.[3]

Yng Ngorffennaf 2013 penodwyd Rheolwr Cymru Wicipedia gan Wicimedia DU a Wici Cymru, er mwyn gwella ac ychwanegu i gynnwys Wicipedia. Yn Ionawr 2014 penodwyd Trefnydd Hyfforddi sgiliau, a'r un mis hysbysebodd Y Coleg Cymraeg Cenedlaethol am Gydlynydd Wicipedia yn y cylchgrawn Golwg. Mae Llên Natur yn defnyddio cynnwys Wicipedia Cymraeg fel ffynhonnell neu gyfeiriadaeth i rai o'i herthyglau arbenigol ee yn ei chylchgrawn 'Bwletin Llên Natur', Rhif 67, Medi 2013, mae'n dolennu'r cyfeiriad at y Gwyfyn corn carw i erthygl ar y Wicipedia Cymraeg.[4] Caiff Wicipedia hefyd ei rhestru fel adnodd Cymraeg ar wefannau Llyfrgell Genedlaethol Cymru[5] a'r BBC,[6][7] a chan borwr Mozilla Firefox.[8] Mae S4C yn awgrymu Wicipedia fel adnodd i isdeitlwyr Cymraeg y gellir ei defnyddio "gyda gofal".[9]

Hanes[golygu]

Dechreuwyd y Wicipedia Cymraeg ym mis Gorffennaf 2003. Cyrhaeddodd mil o erthyglau ar 9 Ebrill 2004, 2500 erbyn 15 Awst 2004,[10] ac erbyn 23 Mehefin 2007 cyhoeddwyd 10,000 erthygl. Ar 20 Tachwedd 2008 roedd 20,000 erthygl, a llai na flwyddyn yn ddiweddarach, cyrhaeddwyd y targed o 25,000 erthygl ar 28 Hydref 2009. Ym mis Ebrill 2013, roedd dros 40,000 o erthyglau gan y Wicipedia Cymraeg, ac roedd y 71ain Wicipedia mwyaf allan o dros 280 o ieithoedd. Erbyn Gorffennaf 2013 roedd dros 50,000 o erthyglau ac roedd yn y 62ain mwyaf. Roedd gan y wefan 17 o weinyddwyr, 108 o ddefnyddwyr gweithgar, a "dyfnder" o 30.[11] Mesuriad bras o safon Wicipedia yw dyfnder sy'n ystyried nifer yr erthyglau, nifer y golygiadau a nifer y tudalennau "cynhaliaeth" (megis tudalennau sgwrs, categorïau a nodiadau).[12]

Delwedd:Hysbyseb Coleg.png
Hysbyseb gan Y Coleg yn Golwg, Ionawr 2014

Aps a'r cyfryngau torfol[golygu]

Ceir rhaglen (app) ar iTunes ac ar ffonau Android i lawrlwytho Wicipedia er mwyn pori'r gwyddoniadur heb angen cysylltu â'r we.[13] Yng Ngorffennaf 2009 crewyd cyfrif i'r Wicipedia Cymraeg ar Twitter i gyhoeddi erthyglau newydd fel "tweets". Ceir hefyd yr URL http://wicipediacymraeg.org sy'n arwain at yr URL swyddogol, http://cy.wikipedia.org.

Prosiectau a digwyddiadau[golygu]

Uwchlwytho delweddau Llyfrgell Genedlaethol Cymru[golygu]

Yn 2008 cydweithiodd y Wicipedia Cymraeg â Llyfrgell Genedlaethol Cymru mewn rhaglen beilot i uwchlwytho delweddau i'r Wicipediau Cymraeg a Saesneg, yn bennaf ffotograffau o gasgliad John Thomas.[14][15] Ni chafodd y delweddau eu huwchlwytho dan drwydded rydd, ond yn hytrach gyda chaniatâd perchennog yr hawlfraint (sef y Llyfrgell Genedlaethol) i'w defnyddio.[16] Yn 2009 ymunodd y Llyfrgell Genedlaethol â'r wefan Flickr, gan uwchlwytho delweddau heb unrhyw gyfyngiadau hawlfraint er mwyn annog pobl i ddefnyddio'r lluniau,[17] a chychwynnodd defnyddwyr Wicipedia uwchlwytho'r delweddau hyn i Wicipedia ym Mehefin 2012.[18]

Nifer yr erthyglau ar yr Wici Cymraeg.[2]

Pedia Trefynwy[golygu]

Arwydd Trefynwy

Cymerodd y Wicipedia Cymraeg ran mewn prosiect Pedia Trefynwy, cynllun avant-garde i ddatblygu erthyglau a chyfryngau Wicipedia am Drefynwy mewn nifer o ieithoedd. Gweithiodd Wikimedia UK â Chyngor Sir Fynwy i hybu'r prosiect. Gosodwyd dros fil o godau QRpedia ar draws y dref, gan alluogi defnyddwyr ffonau clyfar i gael mynediad i erthyglau Wicipedia ar eu ffonau.[19][20]

Ar 19 Mai 2012 daeth Trefynwy yn "dref Wicipedia" gyntaf y byd.

Cynllun Datblygu[golygu]

Yn Ebrill 2012 cyflwynwyd Cynllun Datblygu gyda saith maes i'w datblygu, gan gynnwys marchnata'r Wicipedia yn well, rhyddhau ffeiliau Cadw, y Llyfrgell Genedlaethol ayb drwy drwyddedi agored Comin a hyfforddi golygyddion newydd i Wicipedia.

Golygathon 2012[golygu]

Poster i hyrwyddo Golygathon y Wicipedia Cymraeg

Fel ymateb i'r Cynllun, cynhaliwyd "Golygathon" gan gyfranwyr y Wicipedia Cymraeg ar 30 Mehefin 2012 yn Llyfrgell Ganolog Caerdydd. Hwn oedd y cyfarfod Wicipedia Cymraeg cyntaf. Pwrpas y Golygathon oedd i greu golygwyr newydd a dod a'r gwirfoddolwyr cyfoes at ei gilydd drwy wella erthyglau am Gaerdydd a'i phobl.[21]

Golygathon yn Llyfrgell Abertawe, Ionawr 2014.

Eisteddfod 2012[golygu]

Y bardd Les Barker mewn gweithdy Wicipedia yn Eisteddfod 2012

Yn Eisteddfod Genedlaethol Cymru Bro Morgannwg 2012 cafodd y Wicipedia bartner: Hacio'r Iaith a rhannwyd pabell.[22] Ymwelodd Carwyn Jones, Prif Weinidog Cymru, â'r babell, gan gael ei dywys o gwmpas y wefan gan Robin Llwyd.[23] Ar gyfer yr ŵyl, trefnwyd baner dwy fetr ac arni'r geiriau "Wicipedia Cymraeg: Byd o Wybodaeth".

Cymdeithas Wici Cymru[golygu]

Prif erthygl: Cymdeithas Wici Cymru.

Ym mis Medi 2012 ffurfiwyd Cymdeithas Llwybrau Byw i gefnogi gweithgareddau'r Wicipedia Cymraeg,[24] gan fabwysiadau'r Cynllun Datblygu fel cynllun gweithredu'r gymdeithas. Yn hwyrach, newidiwyd yr enw yn Gymdeithas Wici Cymru a chytunodd yr actor a chanwr o Gymro Rhys Ifans ac Archesgob Cymru y Gwir Barchedig Athro Barry Morgan i fod yn Noddwyr Anrhydeddus y Gymdeithas.[25]. Cofrestwyd y parth www.wicicymru.org a chrewyd gwefan ar gyfer y gymdeithas. Ar Orffennaf 2013 penodwyd Rheolwr Wikimedia UK yng Nghymru wedi'i secondio i Wici Cymru.

Cymuned[golygu]

Wicipedia Cymraeg yw'r mwyaf o'r prosiectau Wikimedia yn y Gymraeg. Y prosiectau eraill yw Wiciadur, Wicitestun, Wicilyfrau, Wiciddyfynnu, a thudalennau croeso Cymraeg ar Meta-Wici, Comin Wicifryngau, a Wicifywyd. Nid oes fersiynau Cymraeg o Wikinews nac Wikiversity.

Yn debyg i'r mwyafrif o Wicipediau eraill, mae gan y Wicipedia Cymraeg system o ddewis yr erthyglau uchaf eu safon ar y prosiect, a'u nodi'n "erthyglau dethol".

Geirfa[golygu]

Bathwyd termau Cymraeg ar gyfer nifer o nodweddion y Wicipedia Cymraeg, gan gynnwys "eginyn" (Saesneg: stub), "Y Caffi" (Village Pump), "nodyn" (template), "gwybodlen" (infobox), a "thudalen wahaniaethu" (disambiguation page).

Sylw[golygu]

Mewn cyfweliad yn Awst 2007, cyfeiriodd Jimmy Wales, sylfaenydd Wicipedia, at y Wicipedia Cymraeg wrth drafod Wicipediau mewn ieithoedd lleiafrifol:

Certainly within Wikipedia right now we are seeing some fairly successful projects in small European languages. You don't really need a Welsh language Wikipedia, perhaps. The number of people who speak Welsh who don't also speak English is very small and getting smaller every year. So why do we have a Welsh Wikipedia? Well, people wanted it, so they're making it. And language preservation is the main motive. It is their mother tongue and they want to keep it alive, keep its literature alive. Certainly some of the larger small languages like Basque and Catalan have very successful projects. I definitely see that preserving parts of your language and culture through collaborative projects makes a lot of sense.[26]

Mae Golwg,[27] Planet,[28] a'r Western Mail[29] wedi cyhoeddi erthyglau sy'n trafod y Wicipedia Cymraeg.

Gweler hefyd[golygu]

Cyfeiriadau[golygu]

  1. (Saesneg) Morris, Carl (31 Gorffennaf 2012). Wales: Imagining the Welsh Language Web. GlobalVoices. Adalwyd ar 16 Medi 2012.
  2. 2.0 2.1 Gwefan Wikistats; adalwyd 25 Mawrth 2013
  3. Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.0 Unported License Gwefan Comin; adalwyd 12 Mai 2013.
  4. 'Bwletin Llên Natur', Rhif 67, Medi 2013; top tudalen 2
  5.  Catalog e-Adnoddau: Wicipedia. Llyfrgell Genedlaethol Cymru. Adalwyd ar 4 Medi 2012.
  6.  Gwybodaeth ar-lein a gwefannau rhannu a chydweithio. BBC Cymru. Adalwyd ar 4 Medi 2012.
  7.  C2 – Gwefannau eraill. BBC Radio Cymru (C2). Adalwyd ar 4 Medi 2012.
  8.  Cychwyn Arni. Mozilla Firefox. Adalwyd ar 4 Medi 2012.
  9.  James, Heulwen L. (Chwefror 2008). Canllawiau S4C ar gyfer Isdeitlwyr yng Nghymru. S4C. Adalwyd ar 16 Medi 2012.
  10. (Saesneg) Wikimedia News/2004. Meta-Wici. Adalwyd ar 4 Medi 2012.
  11. (Saesneg) List of Wikipedias. Meta-Wici. Adalwyd ar 20 Gorffennaf 2013.
  12. (Saesneg) Wikipedia article depth. Meta-Wici. Adalwyd ar 4 Medi 2012.
  13. (Saesneg) Gwyddoniadur (Cymraeg). iTunes. Adalwyd ar 16 Medi 2012.
  14.  John Thomas (1838-1905): Ei fywyd a'i waith. Llyfrgell Genedlaethol Cymru. Adalwyd ar 19 Hydref 2012.
  15. Categori:Delweddau o gasgliad John Thomas, categori'r Wicipedia Cymraeg sy'n cynnwys delweddau a uwchlwythwyd o gasgliad John Thomas, y Llyfrgell Genedlaethol.
  16. Defnyddiwr:Paul Bevan, tudalen defnyddiwr y Llyfrfgell Genedlaethol ar y Wicipedia Cymraeg.
  17.  Hawliau Cyhoeddi. Llyfrgell Genedlaethol Cymru. Adalwyd ar 19 Hydref 2012.
  18. Y Llyfrgell Genedlaethol yn Rhyddhau holl luniau Geoff Charles i Wicipedia, trafodaeth ar y Wicipedia Cymraeg.
  19.  Cynllun Wicipedia i hybu tref. BBC (30 Rhagfyr 2011). Adalwyd ar 4 Medi 2012.
  20.  Tref Wicipedia gyntaf y byd. Golwg360 (17 Mai 2012). Adalwyd ar 4 Medi 2012.
  21. (Saesneg) Cardiff Welsh Language Editathon Number 1. Meta-Wici. Adalwyd ar 4 Medi 2012.
  22.  Blog Eisteddfod- yr ŵyl Dechnoleg. Golwg360 (2 Awst 2012). Adalwyd ar 4 Medi 2012.
  23. (Saesneg) Visit report - National Eisteddfod 8 Aug 2012. Wikimedia UK (8 Awst 2012). Adalwyd ar 16 Medi 2012.
  24.  Cofnodion 12 Medi 2012, Cyfansoddiad. Cymdeithas Llwybrau Byw. Google Docs (12 Medi 2012). Adalwyd ar 12 Hydref 2012.
  25.  Cofnodion 24 Hydref 2012. Cymdeithas Wici Cymru. Google Docs (24 Hydref 2012). Adalwyd ar 28 Hydref 2012.
  26. Cyfweliad â geekillustrated.com, Awst 2007
  27. Jac Codi Baw, "Wiki-peidio", Golwg, 16 Hydref 2008, t. 30
  28. Craig Owen Jones (Haf 2009). Look it Up in Wicipedia: Welsh and the Internet, Planet, tud. 27. URL
  29. (Saesneg) Media focus on collaboration includes Wikipedia. Wikipedia. Adalwyd ar 4 Medi 2012.
Comin Wikimedia
Mae gan Gomin Wikimedia gyfryngau sy'n berthnasol i:

Dolenni allanol[golygu]

Ystadegau