Llên Natur

Oddi ar Wicipedia
Neidio i: llywio, chwilio

Un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd yw Llên Natur. Mae'n wefan Gymraeg sy'n ymwneud â phopeth amgylcheddol, yng Nghymru a thramor, ddoe, heddiw ac yfory. Cymraeg yw iaith y prosiect, a'r wefan, ond ceir cyfraniadau mewn ieithoedd eraill gan gynnwys y Ffrangeg.[1]

Duncan Brown, golygydd Llên Natur yn dangos rhai o nodweddion y wefan yn ystod Hacio'r Iaith 2010.

Bwletin ar-lein[golygu]

Mae'n pwysleisio tystiolaeth amgylcheddol unigol a phersonol yn seiliedig ar y profiad ei hun yn hytrach na fersiwn ail-law ohono. Mae'r wefan yn cyhoeddi "Bwletin" ar-lein yn llawn gwybodaeth am fywyd gwyllt, llên gwerin, dywediadau, enwau lleoedd a materion sy'n cysylltu'r unigolyn â'i amgylchedd. Nid oes ymdrech i "gywiro" tystiolaeth, nac i olygu cyfraniadau mwy na'r hyn sy'n anrheidiol. Cadeirydd y Prosiect yw Twm Elias, y Golygydd yw Duncan Brown, a'r technegwyr yw Ifor Williams a Gwyn Williams. Ymhlith y deunydd sydd ar gael ar y wefan y mae:

  • holl ôl-rifynnau'r Bwletin,
  • 5 cronfa ddata (gan gynnwys Tywyddiadur, sef cronoleg o 78,000 o gofnodion dyddiedig am y tywydd a chysylltiedig bethau, cronfeydd o wybodaeth am anifeiliaid a phlanhigion, enwau lleoedd, creigiau a llên gwerin yr hin a'r tywydd)
  • pytiau fideo
  • siop nwyddau Cymdeithas Edward Llwyd
  • recordiadau ("Llais")
  • llyfrgell gyfeiriadol
  • oriel o luniau
  • geiriadur Enwau a Thermau

Y Tywyddiadur[golygu]

Mae'r system chwilio yn y Tywyddiadur yn caniatau dadansoddi pob math o ddigwyddiadau sy'n ymwneud â'r tywydd dros ganrifoedd yng nghefn gwlad Cymru a thu hwnt. Mae'r adran hon yn rhyngweithiol gyda chyfle i'r defnyddiwr uwchlwytho neu lawrlwytho. Dyddiaduron personnol na welodd olau dydd ynghynt yw llawer o'r cofnodion, ac mae bywgraffiadau nifer o'u hawduronyn hefyd ar gael ar y wefan.

Recordiadau sain[golygu]

Mae'r recordiadau sain yn gyfres o sgyrsiau byrion "hanes llafar" am atgofion unigolion (nifer wedi marw bellach) yn eu cynefin, am eu bywyd ac am yr oes a fu, yn ôl eu profiad personol.

Y Llyfrgell gyfeiriol[golygu]

Mae'r llyfrgell yn gasgliad o gyfrolau amgylcheddol nad ydynt dan hawlfraint mwyach, neu'n gasgliad o ymchwil neu ddadansoddiadau o'r Tywyddiadur e.e. ceir dolennau i gopi gwreiddiol o gyfrol Meddygon Myddfai, Welsh Botanology gan Huw Davies a Wild Wales gan George Borrow.

Geiriadur enwau a thermau[golygu]

Mae'r geiriadur enwau a thermau yn blatfform ar gyfer cyhoeddi termau Cymraeg am wahanol rywogaethau;[2] a chynefinoedd ac mae rhestr Wicipedia o wyfynod a glöynnod byw wedi'i seilio ar rai o'r termau hyn. Oherwydd y broses drylwyr o gydweithio rhwng arbenigwyr iaith ac arbenigwyr pwnc caiff yr enwau, bellach, eu cyfrif yn rhai safonol. Sefydlwyd yr adran hon o'r wefan trwy gydwethrediad â MaesT, sef rhan o wasanaeth adran adnoddau ieithyddol Canolfan Bedwyr, Prifysgol Bangor. Fe gyhoeddwyd y rhestrau yn gyntaf mewn tair cyfrol yn "Cyfres Enwau Creaduriaid a Phlanhigion" ac fe barheir i wneud hynny fel y mae'r gwaith o lunio ychwaneg o restrau yn mynd rhagddo.

Oriel luniau[golygu]

Ceir Oriel luniau hefyd ar wefan Llên Natur, sef casgliad o luniau gyda thestun sydd nid yn unig yn fodd i rannu profiadau cofiadwy ymysg y darllenwyr, drwy lun, ond hefyd, trwy ddisgrifiad manwl. Mae'r Oriel hefyd yn gwbl rhyngweithiol.

Cysylltu ar-lein[golygu]

Gellir cysylltu â'r prosiect trwy ffurflen "cysylltu" ar y wefan, trwy gyfrannu data neu luniau i'r gwahanol gronfeydd, neu trwy Facebook. Cyhoeddir crynodeb papur o gynnwys y Bwletin yn chwe misol i'w werthu yn y siopau, a chynhelir cynhadledd flynyddol ar thema arbennig yn flynyddol.

Cyfeiriadau[golygu]

Dolen allanol[golygu]

Gweler hefyd[golygu]