Yr Antarctig

Oddi ar Wicipedia
Neidio i: llywio, chwilio
Yr Antarctig
Antarctica 6400px from Blue Marble.jpg
Delwedd loeren gyfansawdd o'r Antarctig
Map o'r byd yn dangos yr Antarctig
Arwynebedd 14 000 000 km² (280 000 km² di-rew, 13 720 000 km² rhewedig)
Poblogaeth ~1000 (ychydig dros gant yn arhosol)
Llywodraeth yn cael ei reoli gan Gytundeb yr Antarctig
Ceisiadau Tiriogaethol Rhannol Baner Yr Ariannin Yr Ariannin
Baner Awstralia Awstralia
Baner Chile Chile
Baner Y Deyrnas Unedig Y Deyrnas Unedig
Baner Ffrainc Ffrainc
Baner Norwy Norwy
Baner Seland Newydd Seland Newydd
Côd ISO .aq
Côd ffôn +672

Yr Antarctig yw cyfandir mwyaf deheuol y Ddaear, ac mae'n cynnwys Pegwn y De daearyddol. Fe'i lleolir, felly, yn Hemisffer y De - i'r de o Gylch yr Antartig, gyda Chefnfor y De yn ei amgylchynu. Caiff ei reoli dan amodau Cytundeb yr Antarctig. Ceir dros 98% ohono a hwnnw'n 1.9 km (1.2 mi; 6,200 tr) o drwch, ar gyfartaledd.[1] ceir ychydig o dir yn y rhan gogleddol eithaf.

Mae ei arwynebedd yn 14,000,000 kilometr sgwâr (5,400,000 milltir sgwâr), a'r cyfandir hwn yw'r 5ed mwyaf: ar ôl Asia, Affrica, gogledd America a De America. Mewn cymhariaeth mae Antartica oddeutu dwywaith yn fwy nag Awstralia.

Ar gyfartaledd yrAntartig yw'r cyfandir oeraf, sychaf a mwyaf gwyntog. Mae cyfartaledd ei uchter (uwch y môr) yn uwch nag unrhyw gyfandir arall.[2] Gellir diffion Antarctig yn "ddiffeithwch", gyda glawiad o ddim ond 200 mm (8 mod) ar yr arfordir a llai nahynny i fewn i'r tir mawr.[3] Mae'r tymheredd yn amrywio: gostyngodd i −89.2 °C (−128.6 °F) ychydig yn ôl, ond mae'r tymheredd fel arfer rhwng yn y trydych chwarter (y chwarter oeraf o'r flwyddyn) yn −63 °C (−81 °F).

Yn 2016 roedd 135 o bobl yn byw yno'n barhaol, ond ceir rhwng 1,000 a 5,000 yn byw yno'n achlysurol: y rhan fwyaf yn y gorsafoedd ymchwil. mae'r rhan fwyaf yn wyddonwyr sy'n astudio algae, bacteria, ffwng, planhigion, protista, ac anifeiliaid fel chwain, nematodeau, pengwiniaid, morloi a tardigradau.

Dolenni allanol[golygu | golygu cod y dudalen]

Comin Wikimedia
Mae gan Gomin Wikimedia
gyfryngau sy'n berthnasol i:
Cyfandiroedd y Ddaear

LocationAfricaEurasia.png
Affrica-Ewrasia
LocationAmericas.png
Yr Amerig
LocationEurasia.png
Ewrasia

LocationAfrica.png
Affrica
LocationAntarctica.png
Antarctica
LocationAsia.png
Asia
Location of Europe.svg
Ewrop
LocationNorthAmerica.png
Gogledd America
LocationSouthAmerica.png
De America
LocationOceania.png
Oceania

Uwchgyfandiroedd daearegol :  Gondwana · Lawrasia · Pangaea · Pannotia · Rodinia · Colwmbia · Kenorland · Ur  · Vaalbara

Globe stub.svg Eginyn erthygl sydd uchod am ddaearyddiaeth. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.
  1. British Antarctic Survey. "Bedmap2: improved ice bed, surface and thickness datasets for Antarctica" (PDF). The Cryosphere journal: 390. http://www.the-cryosphere.net/7/375/2013/tc-7-375-2013.pdf. Adalwyd 6 Ionawr 2014.
  2. National Satellite, Data, and Information Service. "National Geophysical Data Center". Government of the United States. Archifwyd o'r gwreiddiol on 13 Mehefin 2006. http://www.ngdc.noaa.gov/mgg/image/2minrelief.html. Adalwyd 9 Mehefin 2006.
  3. Joyce, C. Alan (18 January 2007). "The World at a Glance: Surprising Facts". The World Almanac. Archifwyd o'r gwreiddiol on 4 Mawrth 2009. http://www.worldalmanac.com/blog/2007/01/the_world_at_a_glance_surprisi.html. Adalwyd 7 February 2009.