Bacteria

Oddi ar Wicipedia
Neidio i: llywio, chwilio
Bacteria
EscherichiaColi NIAID.jpg
Data cyffredinol
Dynodwyr
Freebase /M/017q2 edit this on wikidata
Thesawrws y BNCF 1792 edit this on wikidata
Arall
Commons page Ffeiliau perthnasol ar Gomin Wicimedia

Organebau microsgopig ungellog yw bacteria. Mae ganddynt gelloedd procaryotig syml. Does ganddynt ddim cnewyllyn diffiniedig nac organynnau fel cloroplastau a mitocondria. Maent yn niferus iawn mewn pridd, dŵr ac y tu mewn i organebau eraill. Mae rhai bacteria'n achosi clefydau fel tetanws a cholera.

Mae bacteria yn fwy na firysau, mae ganddynt gell brocaryotig gyfan, gyda'u holl swyddogaethau metabolaidd eu hun. Mae’r genynnau bob amser yn DNA. Gallant fod yn rhai sy'n byw'n rhydd, gan achosi haint ddim ond drwy siawns, neu'n gydfwytaol (yn byw'n ddiniwed ar eich croen neu yn eich coludd), gan achosi haint dim ond drwy siawns neu’n barasitiaid anochel sy'n byw ddim ond drwy heintio ac mae'n rhaid iddynt gael eu trosglwyddo o un organeb letyol i'r llall..[1]

Diagnosis[golygu | golygu cod y dudalen]

Fel gyda firysau - drwy'r symptomau a'r lleoliad. Hefyd drwy feithriniadau swab, profion biocemegol, adwaith i wrthgyrff penodol neu adnabod dilyniannau DNA.

Triniaeth[golygu | golygu cod y dudalen]

Ble maen nhw'n effeithiol, gwrthfiotigau yw'r driniaeth ddewisol, fel arall ceir cyffuriau gwrthfacteria eraill (yn gyffredinol yn llai effeithiol a/neu'n fwy ymosodol i'r derbynnydd). Mae’r triniaethau hefyd yn ymwneud â lleddfu'r symptomau, e.e. defnyddio cyffuriau gwrthlidiol neu boenliniarwyr, a gorffwys a maeth da i roi'r cyfle gorau i system imiwnedd y person o guro'r haint. Gellir atal rhai clefydau bacteriol hefyd drwy imiwneiddio.


Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

Wiktionary-logo-cy.png
Chwiliwch am bacteria
yn Wiciadur.