Grenada

Oddi ar Wicipedia
Neidio i: llywio, chwilio
Grenada
Baner Grenada
Baner Arfbais
Arwyddair: "Ever Conscious of God We Aspire, Build and Advance as One People"
Anthem: Hail Grenada
Anthem frenhinol: God Save the Queen
Lleoliad Grenada
Prifddinas St. George's
Dinas fwyaf St. George's
Iaith / Ieithoedd swyddogol Saesneg
Llywodraeth Democratiaeth seneddol
- Brenhines Elisabeth II
- Llywodraethwr Cyffredinol Cécile La Grenade[1]
- Prif Weinidog Keith Mitchell
Annibyniaeth
- Dyddiad
ar y Deyrnas Unedig
7 Chwefror 1974
Arwynebedd
 - Cyfanswm
 - Dŵr (%)
 
344 km² (203ydd)
1.6
Poblogaeth
 - Amcangyfrif 2012
 - Dwysedd
 
109,590 (185ed) (193ain)
318.58/km² (45)
CMC (PGP)
 - Cyfanswm
 - Y pen
Amcangyfrif 2016
$1.457 biliwn (210fed)
$5,000 (134ain)
Indecs Datblygiad Dynol (2014) 0.750 (85ain) – canolig
Arian cyfred Doler Dwyrain y Caribî (XCD)
Cylchfa amser
 - Haf
(UTC-4)
(UTC-4)
Côd ISO y wlad .gd
Côd ffôn +1-473

Gwlad ac ynys yn ne-ddwyrain y Môr Caribî yw Grenada (Ffrangeg: La Grenade), sy'n cynnwys y brif ynys Grenada o chwe ynys lai. Mae'r wlad yn cynnwys ynysoedd mwyaf deheuol y Grenadines megis Carriacou, Petit Martinique ac Ynys Ronde. St. George's yw prifddinas y wlad. Fe'i lleolir yn yr Antilles Lleiaf rhwng Saint Vincent a'r Grenadines i'r gogledd a Trinidad a Tobago i'r de yn neddwyrain Môr y Caribî.

Torrodd yn rhydd oddi wrth y Deyrnas Unedig ar 7 Chwefror 1974.

Mae'r ynys yn enwog am ei sbeisiau, yn enwedig nytmeg.

St. George's, prifddinas Grenada.

Hanes[golygu | golygu cod y dudalen]

Ffurfiwyd Grenada o losgfynydd tanddwr dwy filiwn o flynyddoedd yn ôl.

Cyn dyfod Ewropeaid, gwladychwyd yr ynys gan y Caribs, wedi iddynt ymlid yr Arawaks oddi yno. Cafodd Christopher Columbus gip o'r ynys ar ei ffordd i'r Byd Newydd yn 1498.

Cyrhaeddodd 203 o Ffrancwyr o'r Martinique yn 1649, dan arweiniad Jacques du Parquet gan aros yma. Bu brwydro yn erbyn y brodorion hyd at 1654, pan oresgynwyd yr ynys yn gyfangwbwl gan y Ffrancwyr. Tiriogaeth Ffrengig ydoedd, felly rhwng (1649–1763).

Rhwng 1763–1974 disodlwyd y Ffrancwyr gan Saeson, a rhoddwyd stamp ar hynny yng Nghytundeb Paris yn 1763. Ailfeddianwyd yr ynys gan y Ffrancwyr yn ystod Rhyfel Annibyniaeth America, gyda'r Ffrancwr Comte d'Estaing yn llwyddo ar y tir a'r 'Frwydr y Llynges Dros Grenada' yng Ngorffennaf 1779. Fodd bynnag, dychwelwyd yr ynys i Brydain yng Nghytundeb Versailles, 1783.

Crefydd[golygu | golygu cod y dudalen]

Mae 44.6% o'r boblogaeth yn Babyddion a 43.5% yn Brotestaniaid.

Iaith[golygu | golygu cod y dudalen]

Er mai'r Saesneg yw iaith swyddogol y wlad ceir dwy iaith o'r teulu Creol: y Creol Grenadaidd Saesneg a'r Creol Grenadaidd Ffrengig.

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. "Grenada Names First Female Governor General, Cecile La Grenade", Caribbean Journal, 10/04/2013
Flag of Grenada.svg Eginyn erthygl sydd uchod am Grenada. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.