Grenada

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Grenada
StGeorgesGrenada2000.jpg
Coat of arms of Grenada.svg
Arwyddair Ever Conscious of God We Aspire, Build and Advance as One People Edit this on Wikidata
Math Teyrnas y Gymanwlad, gwladwriaeth, ynys-genedl, gwladwriaeth sofran, gwlad Edit this on Wikidata
Enwyd ar ôl Granada Edit this on Wikidata
Lb-Grenada.ogg Edit this on Wikidata
Prifddinas St. George's Edit this on Wikidata
Poblogaeth 107,825 Edit this on Wikidata
Sefydlwyd
  • 1974 Edit this on Wikidata
Anthem Hail Grenada, God Save the Queen Edit this on Wikidata
Pennaeth llywodraeth Keith Mitchell Edit this on Wikidata
Cylchfa amser UTC−04:00 Edit this on Wikidata
Iaith/Ieithoedd
  swyddogol
Saesneg, Grenadian Creole English Edit this on Wikidata
Daearyddiaeth
Rhan o'r canlynol Antilles Leiaf, Windward Islands, ystyrir gan yr UE fel gwlad sy'n hafan i bobl sy'n osgoi trethi Edit this on Wikidata
Gwlad Baner Grenada Grenada
Arwynebedd 348.5 km² Edit this on Wikidata
Yn ffinio gyda Feneswela Edit this on Wikidata
Cyfesurynnau 12.11667°N 61.66667°W Edit this on Wikidata
Gwleidyddiaeth
Corff deddfwriaethol Parliament of Grenada Edit this on Wikidata
Swydd pennaeth
  y wladwriaeth
monarch of Grenada Edit this on Wikidata
Pennaeth y wladwriaeth Elisabeth II Edit this on Wikidata
Swydd pennaeth
  y Llywodraeth
Prime Minister of Grenada Edit this on Wikidata
Pennaeth y Llywodraeth Keith Mitchell Edit this on Wikidata
Ariannol
Cyfanswm CMC (GDP) $1,119 million Edit this on Wikidata
CMC y pen $10,451 Edit this on Wikidata
Arian Doler Dwyrain y Caribî Edit this on Wikidata
Cyfartaledd plant 2.149 Edit this on Wikidata
Mynegai Datblygiad Dynol 0.772 Edit this on Wikidata

Gwlad ac ynys yn ne-ddwyrain y Môr Caribî yw Grenada (Ffrangeg: La Grenade), sy'n cynnwys y brif ynys Grenada o chwe ynys lai. Mae'r wlad yn cynnwys ynysoedd mwyaf deheuol y Grenadines megis Carriacou, Petit Martinique ac Ynys Ronde. St. George's yw prifddinas y wlad. Fe'i lleolir yn yr Antilles Lleiaf rhwng Saint Vincent a'r Grenadines i'r gogledd a Trinidad a Tobago i'r de yn neddwyrain Môr y Caribî.

Torrodd yn rhydd oddi wrth y Deyrnas Unedig ar 7 Chwefror 1974.

Mae'r ynys yn enwog am ei sbeisiau, yn enwedig nytmeg.

St. George's, prifddinas Grenada.

Hanes[golygu | golygu cod y dudalen]

Ffurfiwyd Grenada o losgfynydd tanddwr dwy filiwn o flynyddoedd yn ôl.

Cyn dyfod Ewropeaid, gwladychwyd yr ynys gan y Caribs, wedi iddynt ymlid yr Arawaks oddi yno. Cafodd Christopher Columbus gip o'r ynys ar ei ffordd i'r Byd Newydd yn 1498.

Cyrhaeddodd 203 o Ffrancwyr o'r Martinique yn 1649, dan arweiniad Jacques du Parquet gan aros yma. Bu brwydro yn erbyn y brodorion hyd at 1654, pan oresgynwyd yr ynys yn gyfangwbwl gan y Ffrancwyr. Tiriogaeth Ffrengig ydoedd, felly rhwng (1649–1763).

Rhwng 1763–1974 disodlwyd y Ffrancwyr gan Saeson, a rhoddwyd stamp ar hynny yng Nghytundeb Paris yn 1763. Ailfeddianwyd yr ynys gan y Ffrancwyr yn ystod Rhyfel Annibyniaeth America, gyda'r Ffrancwr Comte d'Estaing yn llwyddo ar y tir a'r 'Frwydr y Llynges Dros Grenada' yng Ngorffennaf 1779. Fodd bynnag, dychwelwyd yr ynys i Brydain yng Nghytundeb Versailles, 1783.

Crefydd[golygu | golygu cod y dudalen]

Mae 44.6% o'r boblogaeth yn Babyddion a 43.5% yn Brotestaniaid.

Iaith[golygu | golygu cod y dudalen]

Er mai'r Saesneg yw iaith swyddogol y wlad ceir dwy iaith o'r teulu Creol: y Creol Grenadaidd Saesneg a'r Creol Grenadaidd Ffrengig.

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

Flag of Grenada.svg Eginyn erthygl sydd uchod am Grenada. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.