Hondwras

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Hondwras
República de Honduras
Gweriniaeth Hondwras
Flag of Honduras.svg
Arwyddair Libre, Soberana e Independiente Edit this on Wikidata
Math Gwlad, gwladwriaeth sofran Edit this on Wikidata
Prifddinas Tegucigalpa Edit this on Wikidata
Poblogaeth 8,097,688 Edit this on Wikidata
Sefydlwyd 1810 (Anibyniaeth oddi wrth Sbaen)
1836 (eu cydnabod gan eraill)
Anthem Anthem Genedlaethol Honduras Edit this on Wikidata
Pennaeth llywodraeth Juan Orlando Hernández Edit this on Wikidata
Cylchfa amser UTC−06:00 Edit this on Wikidata
Iaith/Ieithoedd
  swyddogol
Sbaeneg Edit this on Wikidata
Daearyddiaeth
Rhan o'r canlynol America Ladin, Canolbarth America, America Sbaenig Edit this on Wikidata
Arwynebedd 112,492 km² Edit this on Wikidata
Yn ffinio gyda Gwatemala, El Salfador, Nicaragwa Edit this on Wikidata
Cyfesurynnau 14.63333°N 86.81667°W Edit this on Wikidata
Gwleidyddiaeth
Corff gweithredol Llywodraeth Hondwras Edit this on Wikidata
Corff deddfwriaethol Cynghrair Cenedlaethol Hondwras Edit this on Wikidata
Swydd pennaeth
  y wladwriaeth
Arlywydd Hondwras Edit this on Wikidata
Pennaeth y wladwriaeth Juan Orlando Hernández Edit this on Wikidata
Swydd pennaeth
  y Llywodraeth
Arlywydd Hondwras Edit this on Wikidata
Pennaeth y Llywodraeth Juan Orlando Hernández Edit this on Wikidata
LocationHonduras.svg
Ariannol
Cyfanswm CMC (GDP) $22,979 million Edit this on Wikidata
CMC y pen $2,529 Edit this on Wikidata
Arian Lempira Hondwraidd Edit this on Wikidata
Chwyddiant 2.4 % Edit this on Wikidata
3,458,314,094 ±1 $ (UDA) Edit this on Wikidata
Canran y diwaith 4 ±1 % Edit this on Wikidata
Cyfartaledd plant 2.382 Edit this on Wikidata
Mynegai Datblygiad Dynol 0.606 Edit this on Wikidata

Gweriniaeth ddemocrataidd yng Nghanolbarth America yw Gweriniaeth Hondwras ("Cymorth – Sain" ynganiad brodorol ; Sbaeneg: República de Hondwras). Mae'n ffinio â Gwatemala i'r gorllewin, El Salfador i'r de-orllewin, i'r de gan y Cefnfor Tawel, ac i'r gogledd gan Fôr y Caribî. Arferid cyfeirio ati fel "Hondwras Sbaenig" er mwyn ei gwahaniaethu oddi wrth "Hondwras Prydeinig" (ers hynny: Belîs).[1] Sefydlwyd sawl diwylliant Mesoamericanaidd yma, ganrifoedd cyn i'r dyn gwyn oresgyn y wlad yn y 16g. Mae'r Sbaeneg yn dal i gael ei siarad, ochr yn ochr a'r ieithoedd brodorol. Sicrhawyd annibyniaeth y wlad oddi wrth Sbaen yn 1821. Mae'r boblogaeth yn 8,097,688.

Mae Hondwras yn un o'r gwledydd tlotaf yn Hemisffer y Gogledd, ac mae awdurdod y wlad yn ganolog ac oddi fewn i'r gymdeithas yn fregys iawn. Yn 1960, trosglwyddwyd yr hyn a elwid yn "Arfordir y Mostgito" o Nicaragua i Hondwras gan y Llys Cyfiawnder Rhyngwladol.[2] Yn wleidyddol, roedd y wlad yn eitha sefydlog hyd at coup d'état 2009 a'r etholiad arlywyddol yn 2017. Yn niwedd y 2010au, roedd y gymhareb llofruddiaethau i bob mil person, yn Hondwras - a'r trais yn erbyn merched yn waeth nag unrhyw wlad arall ar y blaned.[3][4]

Amaethyddiaeth yw sail economi'r wlad, a cheir trychinebau natur yn aml, megis Corwynt Mitch yn 1998 a ysgydwodd y wlad i'w seiliau. Yn y trefi a'r dinasoedd mae cyfoeth y wlad, fodd bynnag. Mae Mynegai Datblygiad Dynol ar hyn o bryd yn 0.606.[5]


BlankMap-Central-America.png Eginyn erthygl sydd uchod am Ganolbarth America. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato
  1. "Archeological Investigations in the Bay Islands, Spanish Honduras". Aboututila.com. http://www.aboututila.com/UtilaInfo/William-Strong/AI-Environmental.htm. Adalwyd 27 Mehefin 2010.
  2. "Mosquito Coast". Encyclopædia Britannica (Britannica Concise Encyclopedia). Archifwyd o y gwreiddiol ar 2007-09-29. https://web.archive.org/web/20070929141401/http://concise.britannica.com/ebc/article-9372678/Mosquito-Coast. Adalwyd 2007-08-03.
  3. Parkinson, Charles (21 Ebrill 2014). "Latin America is World's Most Violent Region: UN". InSight Crime. http://www.insightcrime.org/news-analysis/latin-america-worlds-most-violent-region-un. Adalwyd 9 Chwefror 2016.
  4. Hawkins, Darren, and Melissa Humes. "Human Rights and Domestic Violence." Political Science Quarterly, cyfrol. 117, rhif. 2, 2002, tt. 231–257. JSTOR, JSTOR, www.jstor.org/stable/798182.
  5. "Human Development Report 2016: Human Development for Everyone". http://hdr.undp.org/sites/all/themes/hdr_theme/country-notes/HND.pdf.