Ymosodiad Israel ar Lain Gaza 2014

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Ymosodiad Israel ar Lain Gaza 2014
Rhan o: Wrthdaro Israelaidd-Palesteinaidd
Article-2689465-1F941C9800000578-623 634x384 Reduced for Fair Use.GIF
Ymosodiad gan fyddin Israel ar gartrefi yn ninas Gasa
Dyddiad 8 Gorff. 2014 – presennol
Lleoliad Palestinian territories Y Llain Gasa
Status Yn parhau
Rhyfelwyr
 Israel
Arfau:
 Unol Daleithiau America[1][2]
Palestinian territories Mudiadau Palesteinaidd
Arweinwyr
Benjamin Netanyahu
Prif Weinidog Israel
Moshe Ya'alon
Gweinyddiaeth Amddiffyn Israel)
Ismail Haniyeh
Mohammed Deif
(Arweinydd brigâd Izz ad-Din al-Qassam)
Ramadan Shalah
(Arweinydd y PIJ)
Unedau a oedd yn weithredol
Llu Amddiffyn Israel
Awyrlu Israel
Llynges Israel
Shin Bet
Asgell arfog Hamas
Cryfder
176,500 milwr[3]

445,000 wrth gefn[3][4]

Tua 10,000 o Balesteiniaid arfog[5][6]
Clwyfwyd neu laddwyd
64 milwr; 6 sifiliad (oedolion)[7]
400 milwr 23 sifiliad wedi'u hanafu
2,145 wedi eu lladd (1,462 yn sifiliaid)[8] (ffynhonnell: Canolfan Iawnderau Palesteina)
Stryd yn Ramallah wedi ymosodiad gan Israel

Lansiwyd Ymosodiad Israel ar Lain Gaza 2014 (Hebraeg: מִבְצָע צוּק אֵיתָן, Mivtza' Tzuk Eitan, yn llythrennol: "Ymgyrch y Clogwyni Cedyrn"; Saesneg: Operation Protective Edge) ar 8 Gorffennaf 2014 gan Lu Amddiffyn Israel (IVF) yn swyddogol yn erbyn aelodau o Hamas ond erbyn 28ain o Awst roedd 2,145 o Balisteinaidd wedi eu lladd[9][10][11] (80% sifiliaid) a 10,895 o Balesteiniaid wedi'u hanafu.[12][13] Yn y cyfamser, lladdwyd 6 o sifiliaid Israelaidd. Cafwyd ymateb rhyngwladol chwyrn - gan mwyaf yn cytuno bod ymateb milwrol Israel yn rhy lawdrwm ("disproportional").

Roedd yr ymosodiad hwn gan Israel yn dilyn sawl ffactor gan gynnwys lladd tri bachgen; ac roedd awdurdodau Israel yn beio Hamas. Gwadodd Hamas unrhyw gysylltiad â llofruddiaeth y tri bachgen. Ffactorau cefndirol eraill oedd bod cyflwr bywyd yn y Llain Gaza wedi gwaethygu'n arw ers ei droi'n warchae yn 2005 a methiant cynlluniau Unol Daleithiau America i greu cynllun heddwch derbyniol.[14] Yn y gwrthdaro dilynol lladdodd byddin Israel 8 o Balesteiniaid ac arestiwyd cannoedd o bobl ganddynt. Ymatebodd Hamas drwy ddweud na fyddai'n ymatal hyd nes bod Israel yn rhyddhau'r bobl hyn.[15]

Erbyn y 12fed taniwyd 525 roced o Lain Gaza i gyfeiriad Israel ac ataliwyd 118 ohonynt gan system arfau Iron Dome Israel.[16] Credir bod 22 o sifiliaid Israelaidd wedi derbyn mân-anafiadau.

Yr ymosodiad hwn oedd y mwyaf gwaedlyd yn Gaza ers 1957.[17] Yn Ionawr 2015 cyhoeddwyd y byddai y Llys Troseddau Rhyngwladol yn agor Ymchwiliad i droseddau yn ymwneud ag Ymosodiad Israel ar Lain Gaza 2014.

Cyhoeddodd Amnest Rhyngwladol nad oedd unrhyw dystiolaeth bod sifiliaid wedi cael eu defnyddio fel tariannau i amddiffyn arfau neu bersonél. Cyhoeddodd Human Rights Watch fod ymateb llawdrwm Israel yn "disproportionate" and "indiscriminate".[18]

Rhai digwyddiadau yn nhrefn amser[golygu | golygu cod y dudalen]

  • 13 Taniodd Israel 1,300 o rocedi i'r Llain Gaza, y rhan fwyaf gan awyrennau isel a thaniwyd 800 roced o'r Llain i gyfeiriad Israel.
  • 16 Gorffennaf: Cyflwynodd Hamas a'r Mudiad Jihad Islamaidd ym Mhalesteina gadoediad 10-mlynedd gyda deg prif feincnod.[19]
  • 17 Gorffennaf: yn ystod y bore bach, cytunodd y ddwy ochr i argymhelliad y Cenhedloedd Unedig o gadoediad am bum awr[20][21] a digwyddodd hyn rhwng 10yb a 3.00yp.[22] Am 10.30yh cyhoeddodd yr orsaf deledu IDF fod milwyr traed byddin Israel wedi mynd i mewn i Lain Gaza[23] a chadarnhawyd hyn gan Ysgrifennydd Amddiffyn Israel, Moshe Ya'alon.[24] Mynegodd yr Aifft mai bai Hamas oedd hyn gan iddynt dorri'r cadoediad.[25] Yn ogystal â milwyr traed ceir tystiolaeth o danciau'n saethu at Ysbyty yn Gasa.[26][27]
  • 20 Gorffennaf: byddin Israel yn brwydro eu ffordd i mewn i ran o ddinas Gaza (maestref Shuja'iyya).
  • 24 Gorffennaf: 10,000 - 15,000 o Balesteiniaid yn y Lan Orllewinol yn protestio yn erbyn triniaeth eu cydwladwyr Palesteinaidd yn Gaza. Lladdwyd 2 ohonynt ac anafwyd 265 o Balesteiniaid.[28][29][30]
  • 26 Gorffennaf: cadoediad am 12 awr,[31] ac yna 24 awr arall yn dilyn hynny.[32]
  • 28 Gorffennaf: Y Pab Ffransis yn galw ar y ddwy ochr i ymatal, gan ddweud "I think of the children who are robbed of the hope of a dignified life, of a future. Dead children, wounded children, orphans, children who have for toys the debris of war." Ar y diwrnod y dywedodd hyn, amcangyfrifir bod 251 o blant Palesteinaidd wedi'u lladd, a dim un plentyn Israelaidd.[33]
  • 5 Awst: Tanciau a milwyr Israel yn gadael y Llain; tridiau o gadoediad yn cael ei gyhoeddi. Hyn yn cael ei ymestyn.

Ymateb[golygu | golygu cod y dudalen]

Protest yn erbyn ymosodiad Israel yn Nulyn, Gorffennaf 2014.

Gwledydd eraill[golygu | golygu cod y dudalen]

Mae'r ymateb o du gwledydd eraill yn amrywio o'r naill begwn i'r llall. Er enghraifft ar 9 Gorffennaf 2014, ffoniodd Canghellor yr Almaen Angela Merkel Benjamin Netanyahu i gollfarnu "without reservation rocket fire on Israel".[34] Ymateb Gweinidog Materion Tramor Iwerddon drwy ddweud, "(We are) gravely concerned at the escalating violence and civilian casualties" a'i fod yn collfarnu'r ddwy ochr yn gyfartal ac apeliodd am gadoediad."[35] Condemniodd Llywodraeth Pacistan (ar 9 Gorffennaf) y trais a'r lladd yn Gasa a achoswyd gan ffyrnigrwydd Israel.[36]

Ymddiswyddodd Baronness Warsi fel Gweinidog gan ddweud na fedrai gytuno â Pholisi Llywodraeth Prydain ac, “It appals me that the British government continues to allow the sale of weapons to a country, Israel, that has killed almost 2,000 people, including hundreds of kids, in the past four weeks alone. The arms exports to Israel must stop.” Ymatebodd y Prif Weinidog David Cameron drwy ddweud, “I understand your strength of feeling on the current crisis in the Middle East – the situation in Gaza is intolerable.”.[37]

Mudiadau rhyngwladol[golygu | golygu cod y dudalen]

  • Human Rights Watch: "Palestinian rocket attacks on Israel appear to be indiscriminate or targeted at civilian population centers, which are war crimes, while Israeli attacks targeting homes may amount to prohibited collective punishment."[38]

Mae sawl mudiad dyngarol e.e. Amnesty Rhyngwladol,[39][40] B'Tselem[41] a Human Rights Watch[42] wedi datgan bod Israel yn gyfrifol am dorri deddfau rhyfel o dan cyfeithiau rhyngwladol dry ladd sifiliaid a dinistrio cartrefi sifiliaid.[43] Mynegodd Uwch Gomisiynydd Hawliau Iawnderau Dynol y Cenhedloedd Unedig hefyd fod yna "bosibilrwydd cryf" bod Israel wedi torri deddfau rhyngwladol "in a manner that could amount to war crimes".[44] Mae'r C.U. hefyd wedi condemnio Hamas o anelu ei rocedi at sifiliaid Israelaidd a chydnabyddodd Navi Pillay,[30] Llysgennad Palesteina yng Nghyngor Hawliau Dynol y C.U. fod Hamas wedi torri deddfau rhyngwladol drwy wneud hyn.[45]

Protestiadau[golygu | golygu cod y dudalen]

Israeliaid asgell chwith ac Arabiaid Israelaidd yn Tel Aviv Israel yn dangos eu gwrthwyneb i ymosodiad byddin Israel ar y Palesteiniaid

Ymosodwyd ar rai o'r prostestwyr heddychlon fu'n mynychu'r protest yn erbyn y rhyfel yn Tel Aviv gan eithafwyr Israelaidd adain-dde.[46] Ar 21 Gorffennaf caewyd stryd fawr Nazareth yn llwyr wrth i fusnesau a thrigolion y dref uno gyda phrotest cyffredinol yn erbyn ymosodiad pythefnos oed gan Israel ar y Palesteiniaid yn Gaza. Arestiwyd dros 700 o gan heddlu Israel. Cafwyd protestiaidau tebyg drwy Israel.[47]

Cynhaliwyd hefyd sawl protest o blaid Israel yn yr UDA ond roedd mwyafrif helaeth y protestiadau, mewn llawer o wledydd ledled y byd, yn erbyn gweithredoedd Israel gan gynnwys:

Oriel berthnasol[golygu | golygu cod y dudalen]

Gweler hefyd[golygu | golygu cod y dudalen]

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. "US supplies Israel with bombs amid Gaza blitz". Al Jazeera. 31 Gorffennaf 2014. http://m.aljazeera.com/story/2014730233016747143.
  2. "US condemns shelling of UN school in Gaza but restocks Israeli ammunition". The Guardian. 31 Gorffennaf 2014. http://www.theguardian.com/world/2014/jul/30/us-firm-condemnation-shelling-un-school-gaza.
  3. 3.0 3.1 "Israel Military Strength". Globalfirepower.com. 27 March 2014. http://www.globalfirepower.com/country-military-strength-detail.asp?country_id=israel. Adalwyd 4 Awst 2014.
  4. "IDF chief Gantz asks for call-up of 40,000 reserves amid Operation Protective Edge". The Jerusalem Post. Adalwyd 8 Gorffennaf 2014.  Check date values in: |access-date= (help)
  5. "Israel pushes ahead with deadly airstrikes, as Gaza fires more rockets". Al Jazeera. 9 Gorffennaf 2014. Adalwyd 9 Gorffennaf 2014.  Check date values in: |access-date= (help)
  6. "Operation Protective edge: Israel bombs Gaza in retaliation for rockets", The Guardian, 9 Gorffennaf 2014, http://www.theguardian.com/world/2014/jul/08/operation-protective-edge-israel-bombs-gaza-in-retaliation-for-rockets
  7. "Occupied Palestinian Territory: Gaza Emergency Situation Report" (PDF). United Nations Office for the Coordination of Humanitarian Affairs . 28 Gorffennaf 2014. Adalwyd 28 Gorffennaf 2014.  Check date values in: |access-date= (help)
  8. "Statistics: Victims of the Israeli Offensive on Gaza since 08 July 2014". Pchrgaza.org. Adalwyd 5 Awst 2014.  Check date values in: |access-date= (help)
  9. Gaza Invasion Is Likely, Israeli Official Says – See more at: http://www.nytimes.com/2014/07/17/world/middleeast/israel-gaza-strip.html?_r=0
  10. "UN calls for Israel-Gaza ceasefire". BBC. Gorff. 12, 2014. Adalwyd 12 Gorffennaf 2014.  Check date values in: |access-date=, |date= (help)
  11. Gaza conflict: Foreign Office urgently investigating reports of British aid worker death Independent, Published August 4th, 2014
  12. "Israel agrees to UN request for humanitarian ceasefire". Maan News Agency. http://www.maannews.net/eng/ViewDetails.aspx?ID=713721.
  13. JERUSALEM: Death toll of Israel’s Gaza campaign hits 114 as U.S. seeks cease-fire | World | The Sun Herald
  14. Greenberg, Joel (30 Mehefin 2014), "'Hamas will pay,' Netanyahu vows after bodies of missing Israeli teens are found", Bellingham Herald (McClatchy), http://www.bellinghamherald.com/2014/06/30/3726878/kidnapped-israeli-teens-found.html?sp=/99/101/235/
  15. "For Israel in Gaza, a delicate balancing act". Adalwyd 8 JGorffennaf 2014.  Check date values in: |access-date= (help)
  16. Death toll passes 100 as Israel continues Gaza assault | Maan News Agency
  17. "20 Palestinians killed overnight as UN holds emergency talks". Middle East Eye. Adalwyd 10 Gorffennaf 2014.  Check date values in: |access-date= (help)
  18. "Israel/Palestine: Unlawful Israeli Airstrikes Kill Civilians | Human Rights Watch". Hrw.org. 16 July 2014. http://www.hrw.org/news/2014/07/15/israelpalestine-unlawful-israeli-airstrikes-kill-civilians. Adalwyd 3 Awst 2014.
  19. "Report: Hamas, Islamic Jihad offer 10-year truce". Ma'an News Agency. Adalwyd 28 Gorffennaf 2014.  Check date values in: |access-date= (help)
  20. "Israel, Hamas agree to 5-hour cease-fire to allow humanitarian aid into Gaza". Fox News. 2006-10-01. Adalwyd 2014-07-17. 
  21. "Turkish report: Hamas agrees to ceasefire – Israel News, Ynetnews ". Ynetnews.com. 1995-06-20. Adalwyd 2014-07-17. 
  22. 16 Gorffennaf 2014 22:49 BST. "Israel Accepts Humanitarian Ceasefire After Deaths of Four Palestinian Children". Ibtimes.co.uk. Adalwyd 2014-07-17. 
  23. http://www.jpost.com/Operation-Protective-Edge/IDF-intensifies-Gaza-attacks-with-artillery-fire-air-strikes-363289
  24. "IDF begins ground operation in the Gaza Strip". Ynetnews.com. 2014-07-17. Adalwyd 2014-07-17. 
  25. http://www.jpost.com/Operation-Protective-Edge/Egypt-blames-Hamas-for-IDFs-ground-operation-363300
  26. http://www.maannews.net/eng/ViewDetails.aspx?ID=713998
  27. http://uk.reuters.com/article/2014/07/17/uk-palestinians-israel-idUKKBN0FM2ME20140717
  28. "At least 16 killed in attack on Gaza school, sparking massive protests in West Bank", The Washington Post, 24 Gorffennaf 2014; accessed 28 Gorffennaf 2014.
  29. Sherwood, Harriet (25 Gorffennaf 2014). "Teenager killed on his birthday as violence ignites in West Bank". Guardian. http://www.theguardian.com/world/2014/jul/25/middle-east-explodes-protes-israeli-onslaught-gaza-fuels-palestinian-anger-west-bank.
  30. 30.0 30.1 "Palestinians killed in West Bank Gaza solidarity march". BBC. 25 July 2014. Adalwyd 25 Gorffennaf 2014.  Check date values in: |access-date=, |date= (help)
  31. "Gaza crisis: Humanitarian cease-fire between Israel, Hamas takes effect". Fox News. 26 Gorffennaf 2014. Adalwyd 26 Gorffennaf 2014.  Check date values in: |access-date= (help)
  32. "Israel extends unilateral cease-fire as Gaza death toll tops 1,000". http://america.aljazeera.com/articles/2014/7/26/gaza-israel-hamas.html. Adalwyd 28 July 2014.
  33. "Five Israeli soldiers killed in Gaza; Palestinian death toll hits 1,088". Adalwyd 28 Gorffennaf 2014.  Check date values in: |access-date= (help)
  34. Shamah, David (2014-07-06). "Hamas rockets reach the north, Abbas charges Israel with genocide". The Times of Israel. Adalwyd 2014-07-11. 
  35. "Minister Gilmore condemns violence in Gaza and Israel". IE: DFA. Adalwyd 10 July 2014.  Check date values in: |access-date= (help)
  36. Desk, Web (2014-07-07). "Pakistan condemns Israeli aggression in Gaza – The Express Tribune". Tribune.com.pk. Adalwyd 2014-07-11. 
  37. Gwefan y Guardian; adalwyd 5 Awst 2014
  38. "Palestine/Israel: Indiscriminate Palestinian Rocket Attacks". Jerusalem: Human Rights Watch. 9 July 2014.  Check date values in: |date= (help)
  39. "http://www.amnesty.org/en/news/israelgaza-conflict-questions-and-answers-2014-07-25". Amnesty International. 25 Gorffennaf 2014. Adalwyd 28 Gorffennaf 2014.  Check date values in: |access-date= (help); External link in |title= (help)
  40. Withnall, Adam (13 Gorffennaf 2014). "Israel-Gaza conflict: Israeli 'knock on roof' missile warning revealed in remarkable video". The Independent. http://www.independent.co.uk/news/world/middle-east/israelgaza-conflict-israeli-knock-on-roof-missile-warning-technique-revealed-in-stunning-video-9603179.html. Adalwyd 28 Gorffennaf 2014.
  41. "52 Palestinians killed in bombings of homes in Gaza Strip, which are unlawful", B'tselem, 13 Gorffennaf 2014; 22 Gorffennaf 2014.
  42. Dorell, Oren (24 Gorffennaf 2014). "Analysis: Human rights or human shields in Gaza war?". USA Today. http://www.usatoday.com/story/news/world/2014/07/24/israel-gaza-human-rights-human-shields/13112057. Adalwyd 26 Gorffennaf 2014.
  43. " "U.N. Human Rights Chief Says Israel Might Be Violating International Law", Newsweek, 11 Gorffennaf 2014.
  44. "UN's Navi Pillay warns of Israel Gaza 'war crimes'". BBC. 23 Gorffennaf 2014. Adalwyd 28 Gorffennaf 2014.  Check date values in: |access-date= (help)
  45. Tazpit, Aryeh Savir. ""Palestinian diplomat admits Hamas war crimes", Ynet News, 13 Gorffennaf 2014; accessed 28 Gorffennaf 2014.
  46. http://www.newstatesman.com/world-affairs/2014/07/jews-and-arabs-refuse-be-enemies-what-it-s-be-anti-war-israeli
  47. Carlstrom, Gregg (21 July 2014). "Businesses strike in Israel over Gaza". Al Jazeera. http://www.aljazeera.com/news/middleeast/2014/07/businesses-strike-israel-over-gaza-2014721191110588315.html. Adalwyd 27 July 2014.
  48. South Wales Evening Post; Teitl: Palestine supporters stage Castle Square protest against Israel bombing campaign; adalwyd 13 Gorffennaf 2014
  49. Gwefan y BBC; Teitl: Welsh protests over Gaza violence.
  50. "Thousands march in cities across Ireland in support of Gaza". The Irish Times. 12 Gorffennaf 2014. 
  51. "Protests worldwide condemn Israeli action in Gaza". i24 News. 12 Gorffennaf 2014. 
Comin Wikimedia
Mae gan Gomin Wikimedia
gyfryngau sy'n berthnasol i: