Caryl Parry Jones

Oddi ar Wicipedia
Neidio i: llywio, chwilio
Caryl Parry Jones
Caryl Parry Jones.jpg
Ganwyd (1958-04-16) 16 Ebrill 1958 (59 oed)
Ffynnongroyw, Sir y Fflint
Cenedligrwydd Cymru Cymraes
Galwedigaeth Cantores, Cyfansoddwraig, Actores, Cyflwynwraig
Gweithgar 1980 - presennol
Priod Myfyr Isaac
Rhieni Rhys Jones, Gwen

Mae Caryl Parry Jones (ganwyd 16 Ebrill 1958) yn gantores boblogaidd yng Nghymru. Mae hi hefyd yn gyfansoddwraig, actores, cyflwynwraig teledu a hyfforddwraig llais.

Ganed Caryl Parry Jones yn ferch i Rhys Jones, cerddor ac athro, a'i wraig Gwen,[1] fe'i magwyd yn Ffynnongroyw, rhwng Treffynnon a'r Rhyl, lle mynychodd Ysgol Mornant cyn symud ymlaen i Ysgol Glan Clwyd, Llanelwy. Astudiodd y Gymraeg a Chymdeithaseg ym Mhrifysgol Cymru, Bangor.

Mae'n briod â Myfyr Isaac, ac mae ganddynt bump o blant - Miriam, Greta, Elan a Moc. (Gideon yn lys fab iddi)[2]

Gyrfa[golygu | golygu cod y dudalen]

Cerddoriaeth[golygu | golygu cod y dudalen]

Yn ystod ei hamser yn yr ysgol uwchradd ffurfiodd y grwp Sidan gyda Sioned Mair, gan ryddhau un record hir, Teulu Yncl Sam, ynghyd â dwy record fer.

Ymunodd â'r band Gymraeg, Injaroc, tra yn y brifysgol, ond chwalodd y grŵp wedi naw mis, ar ôl rhyddhau un record hir o'r enw Halen y Ddaear. Un o ganeuon Caryl ar y record hon oedd Calon, cân a recordiwyd yn ddiweddarach gan grwp Diffiniad fel trac disgo yn ystod y 1990au.

Ar ôl gadael y coleg, symudodd i Gaerdydd lle y bu'n cyflwyno'r rhaglen blant Bilidowcar a'r gyfres bop, Sêr 2. Yno, ffurfiodd y grŵp Bando gyda Rhys Ifans, Gareth Thomas, Huw Owen, Martin Sage a Steve Sardar, a hithau yn brif leisydd. Rhyddhawyd sengl 'Space Invaders/ Wstibe' (1980) a dwy record hir, Hwyl ar y Mastiau (1980) a Shampŵ (1982), record sy'n cynnwys un o ganeuon mwyaf adnabyddus Caryl, sef Chwarae'n Troi'n Chwerw. Myfyr Isaac oedd cynhyrchydd y cyfan.

Wedi i Bando chwalu, parhaodd i berfformio gyda Myfyr Isaac o dan yr enw Caryl a'r Band. Ymddangosodd hefyd yn y ffilmiau Gaucho (1983) a The Mimosa Boys (1983). Mae hi hefyd yn chwarae'n fyw gyda'i band newydd, y Millionaires.

Teledu[golygu | golygu cod y dudalen]

Cafodd gyfres deledu ei hun, Caryl, ar S4C rhwng 1983 a 1987 a oedd yn gyfuniad o berfformiadau cerddorol a sgetsys comedi. Ymddangosodd yn y gyfres Dawn yn gwneud dynwarediadau ac yn chwarae rhannau gwahanol gymeriadau, yn arbennig Glenys, Lavinia a Delyth. Yn ddiweddarach, seiliwyd dwy ffilm deledu ar y cymeriadau hyn, sef Ibiza, Ibiza! (1986) a Steddfod, Steddfod (1989), gyda Caryl yn ymddangos efo Siw Hughes, Huw Chiswell ac Emyr Wyn. Yn 1985 fe gyd-ysgrifennodd y ffilm gerdd Y Dyn 'Nath Ddwyn y Dolig gyda Hywel Gwynfryn. Ar ddechrau y 1990au fe wnaeth hi chwarae rhan y fam yn y gyfres comedi deuluol Hapus Dyrfa.

Ymddangosodd Caryl ar y gyfres Wawffactor, y sioe dalent ar S4C, yn rhoi cyngor a hyfforddiant llais i'r cystadleuwyr.

Fe ddychwelodd i fyd comedi teledu yn 2013 gyda'r rhaglen Caryl ar S4C oedd yn cynnwys cymysgedd o sgetsus a cherddoriaeth,[3] a ddilynwyd gan dau gyfres pellach o dan y teil Caryl a'r Lleill yn 2014 a 2015. Fe aeth un o gymeriadau'r rhaglen gomedi, "Anita" ymlaen i serennu mewn rhaglen ddrama arbennig Anita yn 2015 a fe ddilynwyd hyn gan gyfres o chwe pennod yn Mawrth 2016.[4]

Roedd hefyd yn un o'r Jones's a dorodd record y byd Jones Jones Jones am gasglu ynghyd y nifer fwyaf o bobl yn rhannu’r un cyfenw yng Nghanolfan Mileniwm Cymru yn 2006, gan fod yn un o 1,224 Jones a gymerodd rhan.[5][6][7]

Radio[golygu | golygu cod y dudalen]

Rhwng 2010 a 2014 roedd yn cyflwyno sioe frecwast ar BBC Radio Cymru gyda Dafydd Du.[8] Daeth y ddau nôl gyda'i gilydd i gyflwyno sioe gynnar ar Radio Cymru 2 yn Ionawr 2018.[9]

Awdur[golygu | golygu cod y dudalen]

Caryl oedd Bardd Plant Cymru 2007–2008, ac mae erbyn hyn wedi ysgrifennu sawl llyfr ar gyfer plant.

Disgyddiaeth[golygu | golygu cod y dudalen]

Searchtool.svg
Prif erthygl: Rhestr o ganeuon a recordiwyd gan Caryl Parry Jones

Llyfryddiaeth[golygu | golygu cod y dudalen]

  • Barti Smarti a Straeon a Cherddi Eraill, Mai 2008 (Gwasg Gomer)
  • Siocled Poeth a Marshmalos, Hydref 2009 (Gwasg Gomer)
  • Cyfres Dewin: 3. Ffrindiau'r Goedwig, Tachwedd 2011 (Gwasg Gomer)
  • Cyfres Dewin: 4. Ar Lan y Môr, Tachwedd 2011 (Gwasg Gomer)

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1.  Rhys Jones: Gŵr y Gân. S4C. Adalwyd ar 5 Ionawr 2012.
  2. Talent dibendraw’r Parry Isaacs. Pobl Caerdydd, 18 Rhagfyr 2014; Adalwyd 2015-12-30
  3. Karen Price. Caryl Parry Jones provides a mix of comedy and music in her new TV series (en) , WalesOnline, 19 Ionawr 2013.
  4.  Anita’n codi gwên ar nos Sul. S4C (11 Mawrth 2016).
  5. 'Darlledu Sioe’r Jonesiaid a Dorrodd Record Byd' 26 Tachwedd 2006 S4C
  6. 1,224 o Jonesiaid yn torri record byd!
  7. Meet the Joneses for world record BBC 19 Gorffennaf 2006
  8.  Dafydd a Caryl. BBC Cymru. Adalwyd ar 29 Rhagfyr 2017.
  9. Dafydd a Caryl yn ôl efo’i gilydd ar Radio Cymru 2 , Golwg360, 14 Rhagfyr 2017. Cyrchwyd ar 29 Rhagfyr 2017.

Dolenni allanol[golygu | golygu cod y dudalen]