Rhys Jones (cerddor)

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Rhys Jones
Ganwyd1927
Trelawnyd, Sir y Fflint
Bu farw14 Ionawr 2015(2015-01-14) (87 oed)
Bodelwyddan
CenedligrwyddCymru Cymro
GalwedigaethAthro, cerddor, cyflwynydd
PriodGwen
PlantDafydd, Caryl

Cerddor ac addysgwr Cymreig oedd Rhys Jones MBE (192714 Ionawr 2015).[1]

Bywyd cynnar[golygu | golygu cod y dudalen]

Ganed Rhys Jones yn Nhrelawnyd, Sir y Fflint, ym 1927, yn fab i ysgubwr ffyrdd a nyrs gymunedol. Roedd ei dad hefyd yn arwain corau, ac ef sefydlodd Cor Meibion Trelawnyd.[2] Magwyd yn Ffynnongroyw, Caerwys a Threlawnyd, gan fynychu Ysgol Gynradd Trelawnyd ac Ysgol Ramadeg y Rhyl. Yn yr ysgol yn y Rhyl y datblygodd ei ddiddordeb a'i allu cerddorol.[3]

Gyrfa[golygu | golygu cod y dudalen]

Ym 1944, aeth i astudio i ddod yn athro cerdd yng Ngholeg Normal, Bangor,[2] cyn treulio dwy flynedd gyda'r Llu Awyr Brenhinol.[3]

Daeth yn brifathro Ysgol Gynradd Gymraeg Ffynnongroyw yn fuan wedi ei sefydliad ym 1953,[4] cyn gadael i ddod yn ddirprwy-brifathro ysgol newydd arall, Ysgol Maes Garmon yn yr Wyddgrug ym 1961, lle bu hefyd yn athro cerdd. Bu'n athro yn Ysgol Uwchradd Treffynnon am gyfnod cyn dychwelyd yn ddirprwy-brifathro i Ysgol Maes Garmon tua chychwyn yr 1970au.[4]

Fe wnaeth cyfraniad ym myd cerdd fel cyfeilydd, compere, arweinydd a beirniad. Bu'n Gyfarwyddwr Cerddorol Cantorion Gwalia ers 1985,[5] ac mae'n Is-lywydd Anrhydedd Cor Meibion Trelawnyd.[2]

Yn ogystal â chyfansoddi nifer o sioeau cerdd, enillodd wobr goffa T. H. Parry-Williams yn Eisteddfod Genedlaethol Cymru.[2]

Roedd hefyd yn gyflwynydd rhaglen radio Taro Nodyn, ar foreau Sul ar BBC Radio Cymru a bu'n cyflwyno'r rhaglen grefyddol Dechrau Canu Dechrau Canmol . Darlledwyd rhaglen ddogfen amdano gan S4C yn 2010, sef Rhys Jones: Gwr y Gân.[6]

Derbyniodd Gymrodoriaeth Anrhydedd o Brifysgol Bangor ym mis Gorffennaf 2011.[7]

Bywyd personol[golygu | golygu cod y dudalen]

Roedd yn briod â Gwen ac roedd ganddynt dau blentyn, Dafydd Rhys Jones a'r enwog Caryl Parry Jones. Bu farw yn Ysbyty Glan Clwyd, Bodelwyddan ar ôl salwch.

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. Rhys Jones wedi marw yn 87 oed , Golwg360, 14 Ionawr 2015.
  2. 2.0 2.1 2.2 2.3  Catrin Jones (2001). O hil gerdd. Adalwyd ar 6 Ionawr 2012.
  3. 3.0 3.1  Rhys Jones MBE. Trelawnyd Male Voice Choir. Adalwyd ar 5 Ionawr 2012.
  4. 4.0 4.1  Y Glannau: Derwen lle bu'r fesen fach. BBC Lleol: Gogledd Ddwyrain (Tachwedd 2003). Adalwyd ar 6 Ionawr 2012.
  5.  Cyfansoddwyr. Cwmni Cyhoeddi Gwynn. Adalwyd ar 6 Ionawr 2012.
  6.  Former teacher who has made a huge contribution to Welsh cultural life. North Wales Daily Post (21 Awst 2010). Adalwyd ar 6 Ionawr 2012.
  7.  Duffy joins Bangor University graduates in celebration. Prifysgol Bangor (8 Gorffennaf 2011). Adalwyd ar 6 Ionawr 2012.