Y Gwyll

Oddi ar Wicipedia
Neidio i: llywio, chwilio
Y Gwyll
Genre Drama
Serennu Richard Harrington
Mali Harries
Alex Harries
Hannah Daniel
Aneirin Hughes
Gwlad/gwladwriaeth Cymru
Iaith/ieithoedd Cymraeg
Saesneg
Nifer cyfresi 1
Nifer penodau 4
Cynhyrchiad
Amser rhedeg 120 munud
Darllediad
Sianel wreiddiol S4C
Darllediad gwreiddiol 29 Hydref, 2013
Cysylltiadau allanol
Gwefan swyddogol

Rhaglen deledu dditectif wedi'i lleoli yng Ngheredigion, ac yn Aberystwyth yn bennaf, yw Y Gwyll. Darlledwyd y gyfres am y tro cyntaf ar S4C yn Hydref 2013.

Yr actor Cymreig Richard Harrington sydd yn chwarae rôl y prif gymeriad, DCI Tom Mathias.

Plot[golygu]

Wiki letter w.svg   Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu at yr adran hon.

Cynhyrchiad[golygu]

Crëwyd y gyfres gan y dramodydd Ed Thomas, cyfarwyddwr creadigol y cwmni ffilm Fiction Factory a leolir yng Nghaerdydd,[1] ac Ed Talfan.[2] Mathias oedd enw gwreiddiol y gyfres Gymraeg a Hinterland yr enw Saesneg,[3] ond newidwyd yr enw Cymraeg i Y Gwyll ym mis Ebrill 2013.[4] Datganwyd yn Rhagfyr 2012 y bydd rhai o actorion mwyaf adnabyddus Cymru yn ymddangos yn ystod y gyfres, gan gynnwys Siân Phillips, Matthew Rhys, Ioan Gruffudd a Rhys Ifans.[3]

Cynhyrchiad yw Y Gwyll gan Fiction Factory mewn cydweithrediad â S4C, Tinopolis, BBC Cymru Wales, Cronfa Gyd-gynhyrchu S4C ac All3Media International Ltd.[5] Costiodd £4.2 miliwn i gynhyrchu'r gyfres, a chymerodd ddwy flynedd a hanner i godi'r swm hwnnw.[1] Derbyniodd y cynhyrchwyr £215,000 gan Lywodraeth Cymru fel cyllid busnes y bydd rhaid ei ad-dalu.[3] Cafodd y gyfres ei ffilmio'n gyfan gwbl yng Ngheredigion, ac yn ddwywaith: yn Gymraeg ac yn Saesneg. Bu rhai o fyfyrwyr Adran Astudiaethau Theatr, Ffilm a Theledu Prifysgol Aberystwyth yn cael profiad gwaith yn ystod cynhyrchu'r gyfres.[5] Tra'n ffilmio bu'r actorion yn treulio amser gyda ditectifs lleol, gan gynnwys rhai a weithiodd ar achos April Jones.[1] Cafodd ei ffilmio tan fis Mai 2013, a bu'r gwaith ôl-gynhyrchu yn digwydd yng Nghaerdydd.[3] Penderfynwyd i ddefnyddio'r enw Cymraeg a'r enw Saesneg (Y Gwyll/Hinterland) wrth frandio'r gyfres.[4] Yn ôl Ed Thomas y prif reswm dros y penderfyniad i greu rhaglen "gefn-wrth-gefn" Cymraeg a Saesneg oedd er mwyn denu buddsoddiad ychwanegol at y gyllideb gan S4C, ond ym mis Medi 2013 dywedodd mi fyddai'n "fwy ffyddiog [...] yn fwy optimistig y gallen ni ddosbarthu stwff nawr yn Gymraeg ar ôl bod trwy’r profiad hyn, achos mae gymaint o bobl wedi dangos cyn gymaint o ddiddordeb ynddo fe".[6]

Ar ddiwedd darllediad y gyfres gyntaf ar S4C fe gyhoeddwyd bod gwaith wedi dechrau ar ail gyfres i'w darlledu mewn blwyddyn.[7]. Cyhoeddodd S4C a BBC Cymru fod ail gyfres wedi ei chomisiynu yn Ebrill 2014, gyda'r bwriad o ddarlledu yn hwyr yn 2014 neu ddechrau 2015. [8]

Cast[9][golygu]

Darllediad[golygu]

Dangoswyd clipiau o'r rhaglen yn gyhoeddus am y tro cyntaf ym mhabell S4C yn Eisteddfod Genedlaethol Cymru Sir Ddinbych a'r Cyffiniau 2013, mewn sesiwn gyda'r prif actorion Richard Harrington a Mali Harries, â'r uwch gynhyrchydd Ed Thomas.[10][11] Cafodd ei dangos hefyd yng nghynhadledd MIPCOM yn Cannes ar 8 Hydref 2013.[12] Dangoswyd première y bennod gyntaf ar 17 Hydref 2013 yn yr Hen Goleg, Prifysgol Aberystwyth.[5] Darlledwyd y bennod gyntaf ar S4C nos Fawrth 29 Hydref 2013.

Bydd BBC Cymru Wales a BBC Four hefyd yn darlledu'r gyfres yn Saesneg yn 2014, yn ogystal â'r darlledwr DR yn Nenmarc, drwy gytundeb gydag All3Media International.[5][11] Cred DR y bydd tirlun Cymru yn apelio at wylwyr Danaidd .[3] Y fersiwn Saesneg fydd yn cael ei ddarlledu yn Nenmarc.[13]

Derbyniad[golygu]

Gwyliodd 116,000 o bobl y penodau cyntaf ar S4C, gan gynnwys 32,000 o wylwyr teledu y tu allan i Gymru a dros 10,000 a wyliodd ar y gwasanaeth ar-lein Clic. Nid yw'r niferoedd hyn yn cynnwys y rhai a wyliodd yn fyw ar wefan S4C na'r rhai a ddefnyddiodd y gwasanaeth TVCatchup. Bu nifer o wylwyr yn trafod y rhaglen ar y wefan Twitter gyda'r tag stwnsh "#ygwyll", ac hwn oedd ail bwnc trafod mwyaf poblogaidd Twitter ar draws y Deyrnas Unedig ar noson ddarlledu'r bennod gyntaf.[14]

Roedd ymateb y beirniaid i'r gyfres yn ffafriol. Derbynodd Harrington yn arbennig clod am ei berfformiad.[15] Cymeradwyodd nifer o feirniaid y defnydd o'r tirlun i ffurfio naws noir y rhaglen.[16] Yn ôl Nico Dafydd ym mhlog celfyddydau Golwg360, "nid darlunio’r gorffennol sydd yma ond deall esthetig y Gymru fodern fel y mae, gan ychwanegu ysgrifennu crefftus i greu stori. Wedi ei leoli yn Aberystwyth, mae’n falch o’r adeiladau, o’r bryniau, y golygfeydd, ac yn eu clymu’n rhan o’r stori."[13] Yn y Wales Arts Review ysgrifennodd Gary Raymond bod Y Gwyll yn llawn ystrydebau'r rhaglen dditectif nodweddiadol, ond ei bod yn llwyddiannus ar y cyfan wrth ymdrin â'r ystrydebau hyn mewn ffordd effeithiol.[17] Cafwyd nifer o gymharu Y Gwyll â chyfresi "noir Nordig",[17] gan gynnwys y rhaglen Ddanaidd Forbrydelsen (a ddarlledwyd ym Mhrydain dan yr enw The Killing),[18][19][20] a'r gyfres Swedaidd Wallander.[21][1] Cafodd y gyfres Gymraeg hefyd adolygiadau ffafriol gan argrafflenni Llundain.[22]

Cynigwyd early day motion yn Nhŷ'r Cyffredin i groesawu'r gyfres, gyda 14 o Aelodau Seneddol yn cefnogi'r cynnig.[23]

Penodau[golygu]

Cyfres 1 (2013)[golygu]

# Teitl Cyfarwyddwr Awduron Darlledwyd (S4C) Gwylwyr (S4C)[24]
1 "Pennod 1" Marc Evans David Joss Buckley & Ed Thomas 29 Hydref 2013 (2013-10-29)
31 Hydref 2013 (2013-10-31)
81,000
58,000
Wrth ymchwilio i ddiflaniad menyw grefyddol 64 mlwydd oed o’r enw Helen Jenkins, mae DCI Mathias yn ein tywys i waelodion ceunant dwfn ym Mhontarfynach, ac yn dadguddio hanes creulon hen gartref plant. 
2 "Pennod 2" Gareth Bryn Ed Talfan 5 Tachwedd 2013 (2013-11-05)
7 Tachwedd 2013 (2013-11-07)
66,000
57,000
Mewn ffermdy anghysbell mae Idris Williams, gŵr lleol 69 oed, wedi cael ei guro i farwolaeth. Wrth ymchwilio i’r ymosodiad mae cyfrinachau gwaedlyd y mynydd yn dod i’r wyneb. 
3 "Pennod 3" Rhys Powys David Joss Buckley & Ed Thomas 12 Tachwedd 2013 (2013-11-12)
14 Tachwedd 2013 (2013-11-14)
72,000
66,000
Ym mhentref tawel Penwyllt, mae corff gŵr ifanc yn cael ei ddarganfod yn nyfroedd oer llyn y chwarel. Ond pwy yw e, ac ai damwain oedd hyn? 
4 "Pennod 4" Ed Thomas Jeff Murphy 19 Tachwedd 2013 (2013-11-19)
21 Tachwedd 2013 (2013-11-21)
64,000
49,000
Yng nghanol cors anghysbell mae corff merch ifanc wedi ei osod yn ofalus ac yn dyner. Mae’r drosedd yma, ym mhennod ola’r gyfres, yn gwthio DCI Mathias yn agos at y dibyn, yn bersonol ac yn ei yrfa broffesiynol. 

Cyfeiriadau[golygu]

  1. 1.0 1.1 1.2 1.3 (Saesneg) Hinterland – the TV noir so good they made it twice. The Guardian (30 Gorffennaf 2013). Adalwyd ar 11 Tachwedd 2013.
  2. (Saesneg) Y Gwyll/Hinterland. buzz (31 Hydref 2013). Adalwyd ar 11 Tachwedd 2013.
  3. 3.0 3.1 3.2 3.3 3.4  Hwb ariannol drama deledu. BBC (24 Rhagfyr 2012). Adalwyd ar 11 Tachwedd 2013.
  4. 4.0 4.1  Enw cyfres dditectif Gymraeg yn cael ei ddatgelu – Y Gwyll. S4C (25 Ebrill 2013). Adalwyd ar 11 Tachwedd 2013.
  5. 5.0 5.1 5.2 5.3  Première Y Gwyll / Hinterland. Prifysgol Aberystwyth (17 Hydref 2013). Adalwyd ar 11 Tachwedd 2013.
  6.  Hyder yng ngwyll y Gymraeg. Golwg360 (20 Medi 2013). Adalwyd ar 11 Tachwedd 2013.
  7.  Mwy o'r Gwyll ar y gweill – S4C yn cyhoeddi bod rhagor i ddod. S4C (21 Tachwedd 2013). Adalwyd ar 25 Tachwedd 2013.
  8.  Y Gwyll/Hinterland yn dychwelyd. S4C (4 Ebrill 2013). Adalwyd ar 4 Ebrill 2013.
  9.  Cymeriadau Y Gwyll. S4C. Adalwyd ar 11 Tachwedd 2013.
  10.  Y Gwyll yn dod i’r Eisteddfod. Golwg360 (8 Awst 2013). Adalwyd ar 11 Tachwedd 2013.
  11. 11.0 11.1  Cyfle cyntaf i weld Y Gwyll Hinterland. S4C (8 Awst 2013). Adalwyd ar 11 Tachwedd 2013.
  12. (Saesneg) "HINTERLAND (Y GWYLL)" SCREENING (8 Hydref 2013). Adalwyd ar 11 Tachwedd 2013.
  13. 13.0 13.1  Y Gwyll: darlun o Gymru?. Golwg360 (11 Tachwedd 2013). Adalwyd ar 11 Tachwedd 2013.
  14.  Y Gwyll: Yn fwy na 110,000 o wylwyr. BBC (8 Tachwedd 2013). Adalwyd ar 11 Tachwedd 2013.
  15.  Y Gwyll – 9/10 medd myfyriwr. Golwg360 (8 Tachwedd 2013). Adalwyd ar 11 Tachwedd 2013.
  16.  Y Gwyll yn dal y dychymyg. BBC (30 Hydref 2013). Adalwyd ar 11 Tachwedd 2013.
  17. 17.0 17.1 (Saesneg) Gary Raymond. Y Gwyll/Hinterland. Wales Arts Review. Adalwyd ar 11 Tachwedd 2013.
  18. (Saesneg) Bafta Cymru Best Actress Sara Lloyd-Gregory on being a writer's muse. WalesOnline (26 Hydref 2013). Adalwyd ar 11 Tachwedd 2013. "A fan of Scandinavian drama, Sara says it was great to have the opportunity to be involved with the Welsh take on the fashionable genre"
  19. (Saesneg) Y Gwyll/Hinterland review: Subtitles never did The Killing any harm. WalesOnline (29 Hydref 2013). Adalwyd ar 11 Tachwedd 2013.
  20.  Y Gwyll – 9/10 medd myfyriwr. Golwg360 (8 Tachwedd 2013). Adalwyd ar 11 Tachwedd 2013.
  21.  Y Gwyll – beth oedd eich barn chi?. Golwg360 (30 Hydref 2013). Adalwyd ar 11 Tachwedd 2013.
  22. (Saesneg) Welsh noir drama Y Gwyll / Hinterland proves a hit across the border for S4C. WalesOnline (7 Tachwedd 2013). Adalwyd ar 11 Tachwedd 2013. "The S4C crime thriller finally aired for the first time on October 29 and has subsequently enjoyed favourable reviews from the English broadsheet press. [...] The Guardian newspaper described it as "Wales' impressive addition to the subtitled homicide genre." It added: "Fans of washed-out noir slaughter are going to love this for its slow, confident pacing, attention to detail and Harrington’s engrossing performance.""
  23. (Saesneg) Early day motion 633: Y GWYLL/HINTERLAND (28 Hydref 2013). Adalwyd ar 11 Tachwedd 2013.
  24. Ffigyrau gan S4C. Gweler[1], Ffigyrau Gwylio S4C.

Dolenni allanol[golygu]