Ystrad Mynach

Oddi ar Wicipedia
Neidio i: llywio, chwilio

Cyfesurynnau: 51°38′31″N 3°14′26″W / 51.6419°N 3.2405°W / 51.6419; -3.2405

Ystrad Mynach
Ystrad Mynach town centre.jpg
Ystrad Mynach is located in Caerphilly
Ystrad Mynach

 Ystrad Mynach yn: Caerffili
Poblogaeth 13,500 
Cyfeirnod grid yr AO ST145945
Sir Caerffili
Sir seremonïol Gwent
Gwlad Cymru
Gwladwriaeth sofran Y Deyrnas Unedig
Tref bost HENGOED
Rhanbarth cod post CF82
Cod deialu 01443
Heddlu Gwent
Tân De Cymru
Ambiwlans Cymru
Senedd yr Undeb Ewropeaidd Cymru
Senedd y DU Caerffili
Rhestr llefydd: y DU • Cymru • Caerffili

Mae Ystrad Mynach yn dref ym Mwrdeistref Sirol Caerffili yn ne Cymru. Saif ar y briffordd A472. Mae ganddi boblogaeth o tua 13,500 a saif yng Nghwm Rhymni. Mae Caerdydd 18.4 km i ffwrdd o Ystrad Mynach ac mae Llundain yn 217.3 km. Y ddinas agosaf ydy Casnewydd sy'n 18 km i ffwrdd.

Cyn y Chwyldro Diwydiannol a dyfodiad y gwaith glo roedd yr ardal yn dir amaethyddol gyda nifer o ffermydd.[1] saif yng nghymuned Gelligaer.

Tarddiad yr enw[golygu | golygu cod y dudalen]

Ystyr "ystrad" yw "llawr" neu waelod dyffryn; mae'r "ach" ar y diwedd yn awgrymu tir gwlyb neu gors a cheir enghreifftiau gerllaw e.e. Llanbradach a Llancaiach. O'r geiriau Ystrad-Man-Ach y daw'r gair, felly, ac nid o'r gair Cymraeg "Mynach".[2] Cyn codi cloddiau pwrpasol yn y 1960au arferai'r dref gael cryn dipyn o lifogydd.

Adeiladau a hanes[golygu | golygu cod y dudalen]

Ceir yn y dref nifer o adeiladau'r cyngor lleol a Choleg Ystrad Mynach, coleg a sefydlwyd yn 1959 i hyfforddi ac ail hyfforddi glowyr lleol. Mae tua 12,000 ar gofrestr y coleg erbyn heddiw.

Mae Glofa Penallta ger y dref, sef y lofa olaf yn y cwm i gau. Ceir yma hefyd Orsaf Rheillffordd a agorwyd yn 1890 a cheir hefyd traffont, cerflun i goffau'r etifeddiaeth ddiwydiannol, ysbyty cymunedol, nifer o ysgolion a thafarnau: y Cooper Arms a'r Royal Oak.

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. [1] Gwefan Geograph; adalwyd 14/08/2012
  2. Gelligaer Urban District Council (1959). The Gelligaer Story. Cyngor Dosbarth Gelligaer. 


CymruCaerffili.png Eginyn erthygl sydd uchod am fwrdeistref sirol Caerffili. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato