Futsal

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search

Gêm futsal, Brasil v Ariannin, 2007 Mae futsal yn fath o bêl-droed sy'n cael ei chwarae ar lain yr un maint â chwrt pêl-law ac sydd fel rheol o dan do ac ar lawr caled. Mae'n debyg i gêm pêl-droed pump-bob-ochr, pêl-droed dan-do, pêl-droed y traeth, pêl-droed chwech neu saith-bob-ochr, a phêl-droed SUB.

Daw'r enw "Futsal" fel gair cyfansawdd o'r Portiwgaleg "futbol de salão" a Sbaeneg "fútbol sala/de salón" sy'n golygu "pêl-droed dan do".

Hanes[golygu | golygu cod y dudalen]

Dyfeisiwyd Futsal yn strydoedd Montevideo yn y 1930au yn dilyn llwyddiant Wrwgwái yng Nghwpan y Byd y flwyddyn honno. Roedd Juan Carlos Ceriani, a oedd yn athro, a oedd am addasu pêl-droed ar gyfer chwarae dan do mewn clybiau YMCA. Yn y degawdau dilynol, ymledodd y gêm i weddill America Ladin ac yna i Ewrop.

Ym 1989, cynhaliwyd pencampwriaeth cyntaf y byd gan FIFA, ac ers 1992 cynhaliwyd pencampwriaethau'r byd bob pedair blynedd. Yn ogystal, ceir cynghreiriau proffesiynol mewn gwahanol fannau yn y byd, gan gynnwys Sbaen a'r Eidal.

Rheolau[golygu | golygu cod y dudalen]

Cae futsal ar ben to, Tokyo, Siapan

Fel arfer mae Futsal yn cael ei chwarae dan do ar gwrt neu faes sydd yr un maint â pêl-law. Lleiafswm y maint yw 25m × 16m, mwyafswm yw 42m × 25m. Os yw'r bêl yn mynd allan o chwarae, mae'r gêm yn ail-dechrau gyda chic ail-gychwyn o'r ochr. Nid oes rheol cam sefyll. Mae maint y gôl yr un maint â gôl mewn gêm pêl-law (handball).

Mae'r bêl a ddefnyddir yn futsal yn bêl arbennig i'r gêm nad sydd yn bownsio cymaint â phêl bêl-droed arferol. Mae'r bêl yn pwyso'r un fath â phêl pêl-droed rheolaidd, ond mae ganddo bêl fewnol feddalach sy'n cynyddu rheolaeth y bêl.

Mae tîm futsal yn cynnwys un gôl-geidwad a phedwar chwaraewr maes. Ceir dwy hanner i bob gêm, sy'n para 20 munud yr un gydag egwyl o 15 munud.

Futsal Cymru[golygu | golygu cod y dudalen]

Mae futsal yn gêm gymharol newydd i Gymru (a Phrydain). Mae gan Gymdeithas Bêl-droed Cymru dîm futsal genedlaethol. Enillodd y tîm Gwpan gyntaf Fursal Gwledydd Prydain ac Iwerddon ('Home Nations') yn 2016.[1]

Bu gêm gyntaf Tîm Genedlaethol Futsal Cymru yn erbyn Andorra ar 2 Medi 2012. Yn anffodus collodd Cymru 2-1.

Ceir hefyd Cwpan Futsal CBDC. Enillwyd y Gwpan gyntaf yn 2011 gan dîm futsal C.P.D. Y Seintiau Newydd[2] Er hynny mae timau Prifysgol Caerdydd, C.P.D. Dinas Caerdydd a C.P.D. Wrecsam wedi ennill y gwpan.

Tîm Futsal Prifysgol Caerdydd oedd unig gynrychiolwyr Cymru ym Mhencampwriaeth Cynghrair Futsal UEFA a gynhalwyd yn 2018-19[3]

Enillwyr Pencampwriaeth Byd Futsal[golygu | golygu cod y dudalen]

Pencampwriaeth Futsal y Byd (Cwpan y Byd Futsal) yw'r bencampwriaeth tîm pwysicaf i unrhyw dîm cenedlaethol. Cynhaliwyd y bencampwriaeth gyntaf yn 1980 ac yna yn 1992 ac wedi hynny, pob pedair mlynedd.

Resultater[golygu | golygu cod y dudalen]

Cwpan y Byd Gwlad Cynnal Aur Arian Efydd
CyB Futsal Dynion 1989 Iseldiroedd Brasil Brasil Yr Iseldiroedd Yr Iseldiroedd Unol Daleithiau America UDA
CyB Futsal Dynion 1992 Hong Kong Brasil Brasil Unol Daleithiau America UDA Sbaen Sbaen
CyB Futsal Dynion 1996 Sbaen Brasil Brasil Sbaen Sbaen Rwsia Rwsia
CyB Futsal Dynion 2000 Guatemala Sbaen Sbaen Brasil Brasil Portiwgal Portiwgal
CyB Futsal Dynion 2004 Taiwan Sbaen Sbaen Yr Eidal Yr Eidal Brasil Brasil
CyB Futsal Dynion 2008 Brasil Brasil Brasil Sbaen Sbaen Yr Eidal Yr Eidal
CyB Futsal Dynion 2012 Thailand Brasil Brasil Sbaen Sbaen Yr Eidal Yr Eidal
CyB Futsal Dynion 2016 Columbia Yr Ariannin Yr Ariannin Rwsia Rwsia Iran Iran

Dolenni[golygu | golygu cod y dudalen]

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. http://www.faw.cymru/en/news/wales-ready-defend-futsal-crown/
  2. http://www.faw.cymru/en/news/2018-faw-futsal-cup/
  3. https://www.uefa.com/uefafutsalchampionsleague/news/newsid=2563540.html