Eddie Butler

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Eddie Butler
Eddie Butler and Iqwal.jpg
Ganwyd Edward Thomas Butler Edit this on Wikidata
8 Mai 1957 Edit this on Wikidata
Casnewydd Edit this on Wikidata
Dinasyddiaeth Baner Cymru Cymru
Alma mater
Galwedigaeth chwaraewr rygbi'r undeb Edit this on Wikidata
Tîm/au Tîm rygbi'r undeb cenedlaethol Cymru, Tîm rygbi'r undeb Prifysgol Caergrawnt, Tîm Rygbi Pont-y-pŵl Edit this on Wikidata
Safle Wythwr Edit this on Wikidata

Mae Edward Thomas Butler (ganwyd 8 Mai 1957) yn newyddiadurwr, sylwebydd chwaraeon, nofelydd, a chyn chwaraewr rygbi'r undeb Cymreig, a enillodd 16 o gapiau dros tîm cenedlaethol Cymru gan sgorio 2 gais. [1]

Cefndir[golygu | golygu cod y dudalen]

Ganwyd Butler yng Nghasnewydd yn fab i Kenneth Butler a Margaret (née Asplen) roedd ei dad yn gweithio fel ymchwilydd i gwmni ICI fibres. [2] Addysgwyd ef yn Ysgol Trefynwy a Choleg Fitzwilliam, Caergrawnt lle enillodd radd BA mewn ieithoedd modern ym 1979. [3] Yn 2009 priododd Susan Roberts ac mae ganddynt dair merch a thri mab. [1]

Gyrfa rygbi[golygu | golygu cod y dudalen]

Chwaraeodd Butler fel rhif wyth yn nhîm gleision Prifysgol Caergrawnt ym 1976, 1977 a 1978. [4] Bu'n chware i dîm rygbi Pont-y-pŵl rhwng 1979 a 1985 gan ddod yn gapten ar y tîm rhwng 1982 a 1985. Chwaraeodd 16 gêm dros dîm Cenedlaethol Cymru gan chware ei gêm ryngwladol gyntaf yn erbyn Ffrainc ym 1980 yng Nghaerdydd. Bu Cymru yn fuddugol o 18 bwynt i 9. Chwaraeodd ei gêm ryngwladol olaf yn erbyn Awstralia yng Nghaerdydd ym 1984, collodd Cymru o 28 pwynt i 9. Yn ystod ei yrfa ryngwladol sgoriodd 8 bwynt trwy ddau gais dros ei wlad. Roedd yn gapten ar dîm Cymru ar chwe achlysur. [5] Ym 1983 roedd yn rhan o'r sgwad ar daith y Llewod i Seland Newydd, er na chafodd ei ddewis i chware mewn gêm brawf, bu hefyd yn chware i'r Barbariaid.

Gemau rhyngwladol[golygu | golygu cod y dudalen]

Darlledwr[golygu | golygu cod y dudalen]

Wedi ymddeol o'r gêm mae Butler wedi gweithio fel awdur a darlledwr. Dechreuodd sylwebu ar gemau rygbi i adran chwaraeon y BBC ym 1985. Rhwng 1995 a 2006 bu'n cyflwynydd rheolaidd ar raglen rygbi BBC Cymru Scrum V. Yn 2006 bu'n holi Gareth Thomas am y rheswm pam bu i reolwr Cymru, Mike Ruddock, ymadael a'i swydd. Wrth wylio'r rhaglen yn ôl trawyd Thomas yn wael a bu'n rhaid iddo gael ei ddanfon i'r ysbyty ar frys. [6] Achosodd y cyfweliad anghydfod rhwng y BBC ac Undeb Rygbi Cymru a bu rhai'n honni mae dyna pam cafodd Butler ei ollwng o'r sioe. [7] Er iddo gael ei ollwng fel cyflwynydd Scrum V, bu'n dal i ymddangos ar y rhaglen yn achlysurol. Roedd yn sylwebu ar gemau'r chwe gwlad a gemau rhyngwladol eraill, yn aml gyda Brian Moore hyd 2018. Yn 2019 symudodd i gwmni darlledu Premier Sports fel sylwebydd ar gyfer gemau'r Pro 14.[8]

Yn ogystal â sylwebu ar rygbi mae Butler hefyd wedi sylwebu ar gampau yng Ngemau Invictus ac wedi sylwebu ar saethyddiaeth o'r Gemau Olympaidd.

Wrth baratoi i sylwebu nid yw Butler yn ysgrifennu llawer o nodiadau o flaen llaw, yn hytrach bydd yn ceisio amsugno cymaint o wybodaeth ag y gallai "fel disgybl yn cramio cyn arholiad". [9]

Tu allan i fyd y campau mae Butler wedi cyflwyno rhaglenni ar hanes hefyd Megis Wales and the History of the World (BBC1 Cymru) [10], Hidden Histories (BBC2), Welsh Towns at War (BBC1) [11] a dwy gyfres o Welsh Towns (BBC2 Cymru) yn 2015. Yn 2016 cyflwynodd raglen fywgraffyddol am Muhammad Ali ac yn 2018 ymddangosodd ar y cwis Celebrity Mastermind yn ateb cwestiynau arbenigol ar Ryfel Cartref Sbaen. [12]

Ysgrifennu[golygu | golygu cod y dudalen]

Rhwng 1991 a 1996 bu Butler yn brif ohebydd rygbi ar gyfer papurau The Observer a The Guardian [13]. Disgrifiodd ei arddull fel ysgrifennu adroddiad gêm, yn aml o dan bwysau amser, gan adrodd y stori nad yw o reidrwydd yn ddilyn llinell amser y gêm cyhyd ond yn ddarllen mewn modd sy'n ddifyr ac yn gyflawn. [14]

Llyfryddiaeth[golygu | golygu cod y dudalen]

Mae Butler hefyd wedi ysgrifennu dau lyfr am rygbi a thair nofel [11] [15]

Llyfrau rygbi:

Nofelau

Gwaith Elusennol[golygu | golygu cod y dudalen]

Yn 2010 aeth Butler ynghyd a 14 o gyn capteiniaid rygbi Cymru a'r prif hyfforddwr ar daith i gopa Kilimanjaro, mynydd uchaf Affrica. Roeddynt am gasglu £1miliwn ar gyfer ymchwil Canolfan Canser Ysbyty Felindre i ganser yr ysgyfaint. [16]

Mae Butler yn llysgennad i Prostate Cymru, sefydliad sydd yn codi ymwybyddiaeth o ganser y brostad.[17]

Gwleidyddiaeth[golygu | golygu cod y dudalen]

Ym mis Awst 2019 cyhoeddwyd bod Butler am fod yn un o brif siaradwyr gwadd mewn Rali dros Annibyniaeth i Gymru a drefnwyd gan grŵp AUOB Cymru ym Merthyr Tudful. [18]

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. 1.0 1.1 (2018, December 01). Butler, Edward Thomas, (born 8 May 1957), broadcaster, journalist and writer. WHO'S WHO & WHO WAS WHO. adalwyd 21 Awst 2019
  2. Planet rhif 219 Scrum Down in the Departure Lounge
  3. Prifysgol Caergrawnt From Blues to Les Bleus: Eddie Butler on Cambridge and the Rugby World Cup adalwyd 21 Awst 2019
  4. Ian Metcalfe to join RFU Council adalwyd 21 Awst 2019
  5. Sporting Heroes – Eddie Butler adalwyd 21 Awst 2019
  6. Wales OnLine 21 Chwefror 2006 Butler: Putting Alfie in firing line was unfair adalwyd 21 Awst 2019
  7. Wales OnLine 20 Gorffennaf 2006 Butler shown the door as 'Scrum V' presenter adalwyd 21 Awst 2019
  8. Wales OnLine 14 Awst 2018 Premier Sports confirm star-studded line-up of Welsh pundits for Guinness PRO14 coverage adalwyd 21 Awst 2019
  9. BBC raise your game Raise Your Game: It's live television adalwyd 21 Awst 2019
  10. Daily Post Eddie Butler swaps rugby for history adalwyd 21 Awst 2019
  11. 11.0 11.1 Wales OnLine 23 Awst 2014 My new life as a novelist': Eddie Butler on the First World War and the world of rugby fiction adalwyd 21 Awst 2019
  12. Eddie Butler ar IMDb adalwyd 21 Awst 2019
  13. The Observer Profile eddie Butler adalwyd 21 Awst 2019
  14. BBC Raise your game Eddie Butler shares his tips for writing a match report. adalwyd 21 Awst 2019
  15. Amazon - Awdur:Eddie Butler adalwyd 21 Awst 2019
  16. Wales OnLine 5 Ebrill 2010 Why Kilimanjaro can be a killer adalwyd 21 Awst 2019
  17. Gwefan Prostate Cymru adalwyd 21 Awst 2019
  18. MERTHYR - MARCH FOR INDEPENDENCE adalwyd 21 Awst 2019