Abercarn

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Abercarn
Abercarn, High Street.jpg
Math Tref, Cymuned Edit this on Wikidata
Daearyddiaeth
Sir Caerffili Edit this on Wikidata
Gwlad Baner Cymru Cymru
Cyfesurynnau 51.6456°N 3.13447°W Edit this on Wikidata
Cod SYG W04000725 Edit this on Wikidata
Cod OS ST216947 Edit this on Wikidata
Gwleidyddiaeth
AC/au Hefin David (Llafur)
AS/au Wayne David (Llafur)

Cymuned a thref fechan ym mwrdeistref sirol Caerffili yw Abercarn, 10 milltir (16 km) i'r gogledd orllewin o Gasnewydd ar ffordd yr A467 rhwng Cwmcarn a Threcelyn, lleolir yn sir hanesyddol Sir Fynwy. Mae'n ran o etholaeth seneddol Islwyn. Roedd poblogaeth o 4793 yn ystod cyfrifiad 2001.[1]

Mae'r dref yn gorwedd yng nghanol dyffryn Afon Ebwy, ar ymyl de-ddwyreiniol ardal mwyngloddio Morgannwg a Sir Fynwy. Mae Caerdydd 18.2 km i ffwrdd o Abercarn ac mae Llundain yn 210.4 km. Y ddinas agosaf ydy Casnewydd sy'n 11.6 km i ffwrdd.

Yn hanesyddol, mae'r ardal yn gysylltiedig â glofeydd, gweithfeydd dur a phlat tin maes glo de Cymru a Chymoedd De Cymru, ond mae rhain i gyd wedi cau erbyn hyn. Yma y safodd Glofa'r Prince of Wales, lle bu'r drydedd drychineb waethaf yng Nghymru pan laddwyd 268 o weithwyr ar 11 Medi 1878.

Hanes[golygu | golygu cod y dudalen]

Roedd yn rhan o blwyf hynafol Mynyddislwyn tan yn hwyr yn y 19eg ganrif. Ffurfiwyd bwrdd iechyd ac ardal llywodraeth leol Abercarn ym 1892.[2] Trodd hwn yn ardal trefol Abercarn ym 1894, o dan lywodraeth cyngor lleol gyda 12 o gynghorwyr, ac roedd yr ardal drefol yn cynnwys Crymlyn a Threcelyn. Diddymwyd yn 1974 o dan Ddeddf Llywodraeth Lleol 1972, gan ddod yn rhan o fwrdeistref Islwyn, Gwent. Daeth yn rhan o fwrdeistref sirol Caerffili yn dilyn ad-drefnu 1996.

Cyfrifiad 2011[golygu | golygu cod y dudalen]

Yng nghyfrifiad 2011 roedd y sefyllfa fel a ganlyn:[3][4][5][6]

Cyfrifiad 2011
Poblogaeth cymuned Abercarn (pob oed) (5,352)
  
100%
Y nifer dros 3 oed sy'n siarad Cymraeg (Abercarn) (600)
  
11.7%
:Y ganran drwy Gymru
  
19%
Y nifer sydd wedi'u geni yng Nghymru (Abercarn) (4680)
  
87.4%
:Y ganran drwy Gymru
  
73%
Y nifer mewn gwaith rhwng 16 a 74 oed(Abercarn) (776)
  
34.6%
:Y ganran drwy Gymru
  
67.1%

Chwaraeon[golygu | golygu cod y dudalen]

Mae Abercarn yn gartref i Abercarn RFC, sy'n aelod o Undeb Rygbi Cymru.

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. (Saesneg) Office for National Statistics Parish Headcounts: Abercarn
  2. Ffurfiwyd o dan enw Trecelyn ar 17 Mawrth 1892, ailenwyd yn Abercarn ar 4 Gorffennaf yr un flwyddyn. Adroddiad Cyfrifiad y Sir 1970, (yr hen Sir Fynwy)
  3. "Ystadegau Allweddol ar gyfer Cymru". Swyddfa Ystadegau Gwladol. http://www.ons.gov.uk/ons/rel/census/cyfrifiad-2011/ystadegau-allweddol-ar-gyfer-awdurdodau-unedol-yng-nghymru/stb-2011-key-statistics-for-wales---welsh.html. Adalwyd 2012-12-12.. Poblogaeth: ks101ew. Iaith: ks207wa - noder mae'r canran hwn yn seiliedig ar y nier sy'n siarad Cymraeg allan o'r niferoedd sydd dros 3 oed. Ganwyd yng Nghymru: ks204ew. Diweithdra: ks106ew; adalwyd 16 Mai 2013.
  4. Canran y diwaith drwy Gymru; Golwg 360; 11 Rhagfyr 2012; adalwyd 16 Mai 2013
  5. Gwefan Swyddfa Ystadegau Gwladol; Niferoedd Di-waith rhwng 16 a 74 oed; adalwyd 16 Mai 2013.
  6. Gwefan Llywodraeth Cymru; Ystadegau Economaidd Allweddol, Tachwedd 2010; Mae'r gyfradd gyflogaeth ymhlith pobl 16 – 64 oed yng Nghymru yn 67.1 y cant.; adalwyd 31 Mai 2013

Dolenni allanol[golygu | golygu cod y dudalen]

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]