A lyga

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
A lyga
A Lyga 2017 vertical.svg.png
GwladLithwania
CydffederasiwnUEFA
Sefydlwyd1991
Nifer o dimau10 (2022)
Lefel ar byramid1
Disgyn iPirma lyga
CwpanauCwpan Bêl-droed Lithwania
Supercup Lithwania
Cwpanau rhyngwladolChampions League
Europa League
Pencampwyr PresennolFK Žalgiris (teitl 9)
(2021)
Mwyaf o bencampwriaethauFK Žalgiris (9 teitl)
Partner teleduDelfi.TV; TV6
Gwefanalyga.lt
2022 A lyga

Yr A lyga yw'r brif adran bêl-droed yn Lithwania. Fe'i gweinyddir gan yr LFF sef Ffederasiwn Pêl-droed Lithwania (Lithwaneg: Lietuvos Futbolo Federacija). Mae'r gynghrair wedi amrywio mewn maint o rhwng 8 a 12 tîm. O dymor 2016 mae'r gynghrair wedi cynnwys 8 tîm. Oherwydd gaearfau caled Lithwania, bydd y tymhorau yn dechrau ar ddiwedd mis Mawrth, dechrau Ebrill.

Hanes[golygu | golygu cod y dudalen]

Ym 1922, chwaraewyd pencampwriaeth genedlaethol am y tro cyntaf. Enillwyd y teitl gan LFLS Kaunas. Ar ôl Lithuania gael ei choncro gan yr Undeb Sofietaidd yn 1940, diddymwyd y bencampwriaeth annibynnol.

Er bod cynghrair Lithwaneg yn bodoli yn ystod y goresgyniad Sofietaidd rhwng 1945 a 1989 doedd y gystadleuaeth hon yn ddim mwy na phencampwriaeth rhanbarthol oddi fewn i'r Undeb Sofietaidd. Žalgiris Vilnius oedd yr unig dîm Lithwaneg i chwarae (am gyfnod dros dro o leiaf) ym mhrif gynghrair 'genedlaethol' yr Undeb Sofietaidd.

Yn 1990, gyda Lithwania yn annibynnol ond heb ei chydnabod yn ryngwladol sefydlwyd strwythur newydd. Cynhaliwyd cystadleuaeth rhwng pedwar tîm gorau gwledydd y Baltig (Lithwania, Latfia ac Estonia) - y Gynghrair Baltig a chystadleuaeth cwpan hefyd.

Enilwyd annibyniaeth swyddogol i Lithwania yn 1991. Sefydlwyd pencampwriaeth genedlaethol gyda'r 4 tîm oedd yn chwarae yn y Gynghrair Baltig yn chwarae hefyd yn erbyn 6 tîm gorau o hen gynghrair Lithwania. Chwaraeodd pob tîm unwaith yn erbyn ei gilydd, felly roeddent i gwblhau gêm tymor 14 y clwb. Yna chwaraeodd y pedwar cyntaf mewn modd cwpan, y pencampwr cenedlaethol cyntaf oedd Zalgiris Vilnius.

Yn 1991/92, cytunwyd ar 14 tîm i'r gynghrair a dim gemau 'playoff'. Yn 1993/94, gostyngwyd y bencampwriaeth i ddeuddeg clwb, ac yna, tair blynedd yn ddiweddarach, i wyth clwb gan chwarae bedair gwaith yn ystod y tymor yn erbyn ei gilydd. 1997/98, crynhowyd yr wyth tîm cynhwysfawr a'r gynghrair gyntaf. Ar ôl i nifer o glybiau gystadlu, dim ond 13 o dimau yn y bencampwriaeth a gymerodd rhan yn 1998/99. Yn hydref 1999, roedd deg o dimau mewn tymor pontio, ers i'r tymor gael ei addasu o 2000 i'r flwyddyn galendr. Yn 2003 a 2004, dim ond wyth tîm a gynrychiolwyd yn yr adran gyntaf, ers 2005, mae deg eto.

Wedi annibyniaeth newidiodd sawl clwb yr enwau a roddwyd yn ystod oes Sofietaidd.

Sefyllfa Gyfredol[golygu | golygu cod y dudalen]

Dosbarthiad timau A Lyga yn 2010

Mae wyth tîm bellach yn yr A Lyga. Mae'r rhain yn chwarae bedair gwaith, mewn dau gem cartref a ffwrdd, yn erbyn ei gilydd, fel bod pob un yn dod ar 28 o gemau tymor. Mae'r chwe chlwb uchaf wedyn yn chwarae mewn un rownd (5 gêm yr un) ar gyfer y bencampwriaeth. Mae gwaelod y tabl yn codi yn awtomatig yn yr ail gynghrair (I Lyga).[1]

Clybiau tymor 2022[golygu | golygu cod y dudalen]

Clybiau Trwydded A lyga Trwydded UEFA
FK Sūduva Yes check.svg
FK Žalgiris Yes check.svg
FK Kauno Žalgiris Yes check.svg
FK Panevėžys Yes check.svg
FC Hegelmann Yes check.svg
FK Riteriai Yes check.svg
FA Šiauliai Yes check.svg
FK Jonava Yes check.svg
FK Banga Yes check.svg
FC Džiugas Yes check.svg
DFK Dainava X mark.svg
FK Nevėžis X mark.svg

Pencamwyr y Gynghrair[golygu | golygu cod y dudalen]

1922–1939[golygu | golygu cod y dudalen]

Ers 1990[golygu | golygu cod y dudalen]

Dolenni allanol[golygu | golygu cod y dudalen]

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

Soccer stub.svg Eginyn erthygl sydd uchod am bêl-droed. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.