Rhestr duwiau a duwiesau Celtaidd
| Y Celtiaid |
|---|
 |
|
Llwythau eraill |
|
Rhanbarthau hynafol |
|
Mytholeg Oidelig |
|
Ieithoedd Celtiaid |
|
Prif fudiadau gwleidyddol |
Mae duwiau Celtaidd, sy'n cynnwys duwiau a duwiesau, yn dod o ffynonellau mytholeg Celtaidd, llefydd addoli hynafol, cerfddelwau, engrafiadau, gwrthrychau crefyddol, ynghyd ag enwau personol a llefydd.
Mae duwiau Celtaidd yn perthyn i un o ddau gategori: cyffredinol neu leol. Adnabyddid duwiau cyffredinol gan y Celtiaid mewn sawl ardal eang, ac maent yn dduwiau o amddiffyn, iacháu, lwc, ac anrhydeddu. Roedd y duwiau lleol o animistiaeth Geltaidd yn cynnwys ysbrydion y dirwedd, megis mynyddoedd, coed, ac afonydd, ac felly dim ond y werin bobl leol oedd yn eu hadnabod.
Ar ôl i'r gwledydd Celtaidd gael eu Cristioneiddio, bu ymgais gan ysgrifenwyr Cristnogol i bortreadu'r duwiau Celtaidd cyn-Gristnogol yn fodau go iawn, wrth i eraill ddod yn Seintiau yn yr eglwys.
Duwiau a duwiesau Gâl a Phrydain
[golygu | golygu cod]Duwiau
[golygu | golygu cod]- Abandinus
- Abellio
- Alaunus
- Alisanos
- Ambisagrus
- Anextiomarus
- Artio
- Arvernus
- Barinthus
- Belatu-Cadros
- Belenus
- Borvo
- Buxenus
- Camulos
- Caturix
- Canetonnessis
- Cernunnos
- Cicolluis
- Cimbrianus
- Cissonius
- Cnabetius
- Cocidius
- Condatis
- Contrebis
- Dii Casses
- Dis Pater
- Esus
- Fagus
- Genii Cucullati
- Grannos
- Icaunus
- Intarabus
- Iovantucarus
- Lenus
- Leucetios
- Lugus
- Luxovius
- Maponos
- Moguns
- Moritasgus
- Mullo
- Nemausus
- Nerius
- Nodens
- Ogmios
- Robur
- Rudianos
- Segomo
- Smertios
- Sucellos
- Taranis
- Teutates/Toutatis
- Veteris
- Visucius
- Vinotonus
- Vosegus
Duwiesau
[golygu | golygu cod]- Abnoba
- Adsullata
- Aericura
- Agrona
- Ancamna
- Andarta
- Andraste
- Arduinna
- Arnemetia
- Aufaniae
- Aventia
- Aveta
- Belisama
- Brigantia
- Britannia
- Camma
- Campestres
- Clota
- Coventina
- Damara
- Damona
- Dea Matrona
- Dea Sequana
- Epona
- Erecura
- Icovellauna
- Litavis
- Mairiae
- Matres
- Nantosuelta
- Nemetona
- Ritona Pritona
- Rosmerta
- Sabrina
- Senua
- Sequana
- Sirona
- Suleviae
- Sulis
- Tamesis
- Verbeia