Llangynydd

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Eglwys Llangynydd

Pentref bychan a phlwyf eglwysig ar benrhyn Gŵyr yw Llangynydd ("Cymorth – Sain" ynganiad )[1] (amrywiad: Llangenydd; Seisnigiad: Llangennith), yn Sir Abertawe. Fe'i lleolir yng ngorllewin y penrhyn ger Bae Rhosili, tua 13 milltir i'r gorllewin o ddinas Abertawe. Mae'n rhan o gymuned Llangynydd, Llanmadog a Cheriton.

Ceir nifer fechan o dai ar wasgar ac un tafarn, sef y Kings Head. Gorwedd y pentref ar groesffordd wledig; mae Moor Lane yn arwain i barc carafanau ger Bae Rhosili i'r gorllewin ac mae Burrows Lane yn arwain i Fae Broughton, i'r gorllewin. I'r dwyrain mae ffordd arall yn cysylltu'r pentref â Llanrhidian.

Mae eglwys Llangynydd yn hynafol. Yn ôl traddodiad fe'i sefydlwyd gan Sant Cynydd (neu Cenydd). Ceir Maen Cynydd yn yr eglwys; carreg o dywodfaen gyda chroes Geltaidd wedi'i cherfio arni. Yn ôl un traddodiad mae'n dynodi man claddu'r sant. Gerllaw ceir Ffynnon Gynydd sydd gyda charreg hynafol arall gyda chroes arno yn gorwedd drosti i gadw ei dŵr yn lân.[2]

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. Enwau Cymru
  2. T. D. Breverton, The Book of Welsh Saints (Cyhoeddiadau Glyndŵr, 2000), tud. 137.
Comin Wikimedia
Mae gan Gomin Wikimedia
gyfryngau sy'n berthnasol i: