Gwrthryfel y Taleban

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Taliban insurgency in Afghanistan (2015–present).svg
Data cyffredinol
Enghraifft o'r canlynolcyfodi Edit this on Wikidata
Dyddiad2006 Edit this on Wikidata
Rhan oRhyfel Affganistan Edit this on Wikidata
Dechreuwyd2002 Edit this on Wikidata
Milwyr Canadaidd yn ystod Operation Anaconda (cyn cread ISAF)

Dechreuodd gwrthryfel y Taleban yn dilyn eu cwymp o rym ar ôl goresgyniad Affganistan yn 2001. Mae'r Taleban yn dal i ymosod ar luoedd Affganaidd, ISAF (o dan arweiniad NATO) ac Americanaidd. Mae nifer o ymosodiadau terfysgol wedi digwydd, ac mae al-Qaeda wedi'u cysylltu'n agos at weithgarwch y Taleban. Mae'r rhyfel hefyd wedi lledu i Bacistan (Rhyfel Wasiristan). Mae'r Taleban hefyd yn rhyfela ar raddfa is yn erbyn Byddin Genedlaethol Affganistan a lluoedd y glymblaid.

Mae'r gwrthryfel, a ddechreuodd yn 2002, yn cael ei ystyried fel gwrthdaro herwfilwrol o fewn rhyfel cartref cyfredol y wlad, a chaiff ei ymladd gan luoedd Gorllewinol fel rhan o'r Rhyfel yn erbyn Terfysgaeth. Mae'r Taleban yn gweld y gwrthryfel fel jihad yn erbyn y llywodraeth Affganaidd newydd a lluoedd y Cynghreiriaid, ac un o'u tactegau yw i achosi dinistr gwaedlyd gyda ffrwydradau hunan-fomio.[1][2] Bu farw 21 o filwyr Brydeinig yn y wlad ers 2001.[3]

Erbyn diwedd haf 2006 bu'r rhan fwyaf o dde ac ardaloedd o ddwyrain Affganistan, gan gynnwys rhanbarthau Helmand, Kandahar, Oruzgan, Zabul, Ghazni, Paktika, Paktia, Khost, Kunar, Lowgar a Nuristan, o dan reolaeth y Taleban. Ar wahân i'r dinasoedd mwyaf, lle mae presenoldeb uwch o luoedd y glymblaid a heddgeidwaid NATO, mae'r ardaloedd i gyd o dan reolaeth y Taleban mewn ffaith. Ym Medi 2006 lansiwyd Operation Medusa (gan Ganada) ac Operation Mountain Fury (gan NATO) fel ymgeisiau i ddinistrio grym y Taleban ymhellach.

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

Flag of Afghanistan (2013–2021).svg Eginyn erthygl sydd uchod am Affganistan. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.