Lewis Carroll

Oddi ar Wicipedia
Neidio i: llywio, chwilio
Lewis Carroll
Lewis Carroll 1863.jpg
Ganwyd Charles Lutwidge Dodgson Edit this on Wikidata
27 Ionawr 1832 Edit this on Wikidata
Daresbury Edit this on Wikidata
Bu farw 14 Ionawr 1898 Edit this on Wikidata (65 oed)
Achos: niwmonia Edit this on Wikidata
Guildford Edit this on Wikidata
Man preswyl Lloegr Edit this on Wikidata
Alma mater Eglwys Crist, Ysgol Rugby Edit this on Wikidata
Gwaith mathemategydd, rhesymegwr, ffotograffydd, Bardd, diacon, awdur plant, dyddiadurwr, nofelydd, awdur, hunangofiannydd, athronydd Edit this on Wikidata
Gwaith nodedig Anturiaethau Alys yng Ngwlad Hud, Through the Looking-Glass, The Hunting of the Snark, Jabberwocky Edit this on Wikidata

Awdur Saesneg oedd Charles Lutwidge Dodgson a adnabyddir hefyd fel "Lewis Carroll" (27 Ionawr 1832 - 14 Ionawr 1898); roedd hefyd yn fathemategydd, yn flaenor yn yr eglwys ac yn ffotograffydd cynnar.[1][2] Ei lyfr enwocaf yw Alice's Adventures in Wonderland a'r dilyniant Through the Looking-Glass, sy'n cynnwys y cerddi enwog Jabberwocky a The Hunting of the Snark, ill dau'n enghreifftiau o'r genre 'nonsens llenyddol'. Mae ei ymdriniaeth o eiriau a chwarae gyda geiriau'n wahanol iawn i'w gyfoedion, fel mae ei ddefnydd o resymeg a ffantasi hefyd.[3]

Magwraeth[golygu | golygu cod y dudalen]

Ganwyd Dodgson ym mhentref bychan Daresbury ger trefi Warrington a Runcorn yn Swydd Gaer, Lloegr,[4] y bachgen hynaf gyda dwy ferch yn hȳn nag ef. Cafodd ei rieni 8 plentyn ar ei ôl. Pan oedd yn un-ar-ddeg oed dyrchafwyd ei dad, a oedd yn rheithor a symudodd y teulu i reithordy yn Croft-on-Tees yng ngogledd Swydd Efrog. Bu'n gartref iddynt am y 25 mlynedd nesaf.

Llandudno[golygu | golygu cod y dudalen]

Arferai Alice Liddell, y ferch ifanc a ysbrydolodd gymeriad "Alice", dreulio ei gwyliau gyda'r teulu ym Mhenmorfa (West Shore), Llandudno. Ceir cofeb i "Alice" a Lewis Carroll ym Mhenmorfa ond anghywir yw'r honiad mai yno y cyfansoddodd ei lyfrau plant enwog - yn wir, ni cheir tystiolaeth iddo ymweld â'r teulu Liddel ar eu gwyliau yn y dref.[5]

Ceir sawl cyfieithiad o waith Dodgson, gan gynnwys Anturiaethau Alys yng Ngwlad Hud. Dyma esiampl:

“Y ffordd acw,” ebe’r Gath gan chwifio’i phawen dde, “mae ’na Hetiwr yn byw; a’r ffordd acw,” gan chwifio’r llall, “mae ’na :Sgwarnog Fawrth yn byw. Ewch i ymweld â’r naill neu’r llall: mae’r ddau yn wallgof.”
“Ond does arna’ i ddim eisiau mynd i blith pobol wallgof,” ebe Alys.
“O, fedrwch chi ddim peidio,” meddai’r Gath, “rydyn ni i gyd yn wallgof yma. Rydw i’n wallgof. Rydych chi’n wallgof.”[6]

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. Elster, Charles Harrington (2006). The big book of beastly mispronunciations: the complete opinionated guide for the careful speaker. Houghton Mifflin Harcourt. pp. 158–159. ISBN 061842315X. 
  2. Emerson, R. H. (1996). "The Unpronounceables: Difficult Literary Names 1500–1940". English Language Notes 34 (2): 63–74. ISSN 0013-8282. http://direct.bl.uk/bld/PlaceOrder.do?UIN=018450859&ETOC=RN&from=searchengine.
  3. "Lewis Carroll Societies". Lewiscarrollsociety.org.uk. http://lewiscarrollsociety.org.uk/pages/eventspeopleplaces/societies.html. Adalwyd 12 September 2013.
  4. "Google map of Daresbury, UK". http://g.co/maps/cp7d5. Adalwyd 22 October 2011.
  5. Ivor Wynne Jones, Llandudno, Queen of Welsh Resorts (ail arg., 2002), tt. 106-108.
  6. www.lewiscarroll.org; New Edition of Anturiaethau Alys yng Ngwlad Hud; gwefan Lewis Carroll Society of North America; The official web site of the LCSNA; adalwyd Ionawr 2016


Baner LloegrEicon person Eginyn erthygl sydd uchod am Sais neu Saesnes. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.