Niwmonia

Oddi ar Wicipedia
Neidio i: llywio, chwilio
Niwmonia
XR chest - pneumonia with abscess and caverns - d0.jpg
Data cyffredinol
Enghraifft o'r canlynol Clefyd Edit this on Wikidata
Math Afiechyd yr ysgyfaint edit this on wikidata
Dynodwyr
Thesawrws NCI C3333 edit this on wikidata
Freebase /M/0dq9p edit this on wikidata
Thesawrws y BNCF 38797 edit this on wikidata
MeSH D011014 edit this on wikidata
UMLS CUI C0032285 edit this on wikidata
Arall
Commons page Ffeiliau perthnasol ar Gomin Wicimedia
Rhestr Afiechydon
Pigiad
Pwyswch ar dangos i weld y rhestr.
Y blwch hwn: gweld  sgwrs  golygu


Llid heintiol sy'n effeithio'r ysgyfaint yw niwmonia.[1] Mae'n effeithio ar y codenni aer bach (alfeoli) lle mae ocsigen yn mynd i mewn i’r gwaed a charbon deuocsid yn dod allan. Gall pob un o'r canlynol ei achosi: bacteria, feirws, ffwng, paraseit, cemegolion neu niwed corfforol.

Mae'n afiechyd eitha cyffredin ac mae'n achosi marwolaeth yn yr henoed, plant dan 5 oed neu'r gwan a'r llesg ledled y byd.[2]

Ceir brechiadau ar gyfer rhai mathau o niwmonia. Mae prognosis y claf, fodd bynnag, yn dibynnu ar math o niwmonia mae wedi ei ddal. Mae hefyd yn dibynnu ar y driniaeth, unrhyw gymhlethdodau ac iechyd cyffredinol y claf.

Achosion[golygu | golygu cod y dudalen]

Gall llawer o wahanol fathau o facteria a firysau achosi niwmonia. Os mai bacteria neu firysau sy’n achosi niwmonia, yna mae’n heintus – hynny ydi, fe allwch chi ei ddal gan rywun arall. Bacteriwm o’r enw streptococcus pneumoniae yw achos mwyaf cyffredin niwmonia. Mae’n llawer llai heintus na ffliw neu annwyd, oherwydd gall system imiwnedd pobl ei ladd cyn iddo achosi haint. Mae mwy o bobl yn cael niwmonia yn y gaeaf oherwydd bod heintiau eraill sy’n lledaenu’n hawdd o’r naill berson i’r llall, fel ffliw, yn fwy cyffredin yn y gaeaf. Os gewch chi ffliw, mae gennych fwy o siawns o ddatblygu niwmonia.[3]

Symtomau[golygu | golygu cod y dudalen]

Fel rheol[golygu | golygu cod y dudalen]

Fel rheol, gall gymryd rhwng diwrnod i ddau ddiwrnod i'r symtomau ymddangos. Mae niwmonia'n peri i'r claf beswch, mae'r llid hwn hefyd yn ei gwneud yn anoddach i chi anadlu (dyspnoea) ac mae'r corff yn ei chael hi'n anodd i amsugno ocsigen i fewn i'r corff, felly fe allwch fynd yn fyr eich gwynt. Gellir wrth y symtomau hyn hefyd:

  • yr anadlu'n troi'n wichian
  • fflem (miwcws trwchus)
  • chwysu a chrynu a hyd yn oed twymyn (pobl ifanc fel arfer)
  • colli awydd bwyd
  • poen yn y frest
  • teimlo'n sâl yn gyffredinol

Yn bur anaml[golygu | golygu cod y dudalen]

Mae'r symptomau canlynol yn llai cyffredin:

Symtomau difrifol[golygu | golygu cod y dudalen]

  • eich croen yn troi'n llwyd neu'n las (''cyanosis'')
  • teimlo'n ddryslyd a digyfeiriad

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]



Cyngor meddygol

Sgrifennir tudalennau Wicipedia ar bwnc iechyd er mwyn rhoi gwybodaeth sylfaenol yn unig. Allen nhw ddim rhoi'r manylion sydd gan arbenigwyr i chi.

Mae'r erthygl hon yn cynnwys testun o'r British Lung Foundation.

Am wybodaeth lawn gweler yr erthygl wreiddiol gan y British Lung Foundation neu am driniaeth ar gyfer afiechyd, cysylltwch â'ch meddyg neu ag arbenigwr cymwys arall!