Ynysoedd Allanol Heledd

Oddi ar Wicipedia
Neidio i: llywio, chwilio
Ynysoedd Heledd; Ynysoedd Allanol Heledd mewn oren.

Ynysoedd oddi ar arfordir gogledd-ddwyreiniol yr Alban yw Ynysoedd Allanol Heledd neu Yr Ynys Hir, (Gaeleg Na h-Eileanan Siar, Saesneg Outer Hebrides). Noder fod Na h-Eileanan Siar weithiau yn cael ei ddefnyddio am y cyfan o Ynysoedd Heledd. An Cliseam ar ynys Na Hearadh (Harris) yw copa uchaf yr ynysoedd.

Yr ynysoedd hyn yw cadarnleoedd iaith Gaeleg yr Alban.

Tarddiad yr enw[golygu]

Ystyr "heledd" yw "pwll o ddŵr hallt" a cheir y gair "hal" neu "hel" (sef halen) ar ddechrau Hel-edd.[1] Mae'n bosib, hefyd, ei fod yn tarddu o'r gair Gaeleg am "ynys", sef Eilean.

Ynysoedd a'u poblogaeth[golygu]

Yr ynysoedd sydd a phobl yn byw arnynt yw:

Ynys Poblogaeth (2001)
Leòdhas a Na Hearadh (Lewis a Harris) 19,918
De Uist 1,818
Gogledd Uist 1,271
Benbecula 1,219
Barraigh 1,078
Sgalpaigh na Hearadh 322
Bernera Fawr 233
Griomasaigh 201
Beàrnaraigh 136
Eirisgeidh 133
Bhatarsaigh 94
Baile Sear 49
Grimsay, De-ddwyrain Benbecula 19
Flodaigh 11
CYFANSWM (2001) 26,502

Ymhlith yr ynysoedd sydd bellach heb boblogaeth, mae ynysoedd Sant Kilda, y pellaf tua'r gorllewin, sy'n awr yn Safle Treftadaeth y Byd.

Cyfeiriadau[golygu]

  1. [Geiriadur Prifysgol Cymru; Cyfrol ll; tudalen 1843.]

Llyfryddiaeth[golygu]

Flag of Scotland.svg Eginyn erthygl sydd uchod am Yr Alban. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato