CND

Oddi ar Wicipedia
Neidio i: llywio, chwilio
Logo cyfarwydd CND

Mudiad a sefydlwyd er mwyn ceisio dwyn perswâd ar lywodraeth y DU i gael gwared ar arfau niwclear yw'r Ymgyrch dros Ddiarfogi Niwclear neu CND (Saesneg: Campaign for Nuclear Dismarment), a sefydlwyd yn 1958.

Ar ddiwedd y 1950au a dechrau'r 1960au, dan arweinyddiaeth y Canon John Collins a'r athronydd Bertrand Russell, trefnai nifer o wrthdystiadau mawr yn erbyn polisi arfau niwclear Prydain ac yn arbennig yn erbyn canolfan ymchwil arfau niwclear Aldermaston.

Cafodd gyfnod tawelach wedyn tan ddechrau'r 1980au a llywodraeth Geidwadol asgell-dde Margaret Thatcher. Cydsyniodd Thatcher i gais Ronald Reagan, Arlywydd yr Unol Daleithiau, i osod taflegrau Cruise niwclear ar dir Prydain. Arweiniodd hyn at greu mudiad heddwch, yn glymblaid answyddogol o grwpiau, gyda CND yn chwarae'r rhan flaenllaw. Ei arweinyddion amlycaf yr amser hwnnw oedd Bruce Kent a Joan Ruddock. Yng Nghymru roedd CND Cymru, Cymru Di-niwclear, yn gweithredu fel cangen led-annibynnol o'r mudiad Prydeinig. Cafwyd protestiadau mawr ar y strydoedd ledled gwledydd Prydain ac mewn gwersyllfeydd milwrol fel Greenham Common a Molesworth.

Mae'r mudiad wedi bod yn llai amlwg ers y 1980au ond yn dal i drefnu protestiadau mewn llefydd fel Faslane yn yr Alban lled cedwir llongau danfor Trident, ac hefyd yn y gwrthdystiadau yn erbyn y rhyfel yn Irac.

Cadeiryddion ers 1958[golygu]

Aelodaeth[golygu]

O Social Movements in Britain, Paul Byrne, Routledge, ISBN 0-415-07123-2 (1997), t.91.

Blwyddyn Aelodau Blwyddyn Aelodau
1970 2120 1986 84000
1971 2047 1987 75000
1972 2389 1988 72000
1973 2367 1989 62000
1974 2350 1990 62000
1975 2536 1991 60000
1976 3220 1992 57000
1977 4287 1993 52000
1978 3220 1994 47000
1979 4287 1995 47700
1980 9000
1981 20000
1982 50000
1983 75000
1984 100000
1985 92000

Gweler hefyd[golygu]