Zbigniew Brzezinski

Oddi ar Wicipedia
Neidio i: llywio, chwilio
Zbigniew Brzezinski
10fed Cynghorydd Diogelwch Cenedlaethol
Yn ei swydd
20 Ionawr 1977 – 20 Ionawr 1981
Llywydd Jimmy Carter
Dirprwy David Aaron
Rhagflaenydd Brent Scowcroft
Ar ei ôl Richard Allen
Manylion personol
Ganwyd Zbigniew Kazimierz Brzeziński
(1928-03-28)28 Mawrth 1928
Warsaw, Gwlad Pwyl
Marw 26 Mai 2017(2017-05-26) (89 oed)
Falls Church, Virginia, UDA
Plaid wleidyddol Y Blaid Ddemocrataidd
Gŵr neu wraig Emilie Benes (pr. 1961; ei farwolaeth 2017)
Plant Ian
Mark
Mika

Diplomydd a gwyddonydd gwleidyddol Americanaidd a aned yng Ngwlad Pwyl oedd Zbigniew Kazimierz Brzezinski (28 Mawrth 192826 Mai 2017). Gwasanaethodd yn gynghorydd i'r Arlywydd Lyndon B. Johnson o 1966 i 1968 ac yn Gynghorydd Diogelwch Cenedlaethol trwy gydol arlywyddiaeth Jimmy Carter o 1977 i 1981. O ran ei safbwynt ar gysylltiadau rhyngwladol, roedd Brzezinski yn perthyn i ysgol realaidd, a saif yn nhraddodiad daearwleidyddol Halford Mackinder a Nicholas J. Spykman.[1][2]

Yn ystod ei gyfnod yn y Tŷ Gwyn, ymdrinasai â sawl argyfwng a dadl polisi tramor gan gynnwys normaleiddio cysylltiadau rhwng yr Unol Daleithiau a Gweriniaeth Pobl Tsieina (a thorri cysylltiadau â Gweriniaeth Tsieina); arwyddo'r ail Gytundeb ar Gyfyngu Arfau Strategol (SALT II); Cytundebau Camp David; Chwyldro Islamaidd Iran a'r wlad honno yn troi'n erbyn yr Unol Daleithiau; anogi anghydffurfwyr yn y bloc Dwyreiniol a phwysleisio hawliau dynol er mwyn tanseilio dylanwad yr Undeb Sofietaidd;[3] arfogi'r mujahideen yn Affganistan, gyda'r nod o wthio'r Sofietiaid i oresgynu y wlad honno;[4] ac arwyddo'r cytundebau rhwng Carter a'r Arlywydd Torrijos o Banama ac felly ildio hawl yr Unol Daleithiau i Gamlas Panama ym 1999.

Yn ddiweddarach, roedd Brzezinski yn athro ar bolisi tramor Americanaidd ym Mhrifysgol Johns Hopkins, ysgolhaig yn y Center for Strategic and International Studies, ac yn aelod o nifer o fyrddau a chynghorau. Ymddangosodd yn aml fel arbenigwr ar rhaglenni teledu gan gynnwys The NewsHour with Jim Lehrer ar PBS, This Week with Christiane Amanpour ar ABC News, a Morning Joe ar MSNBC (mae ei ferch, Mika, yn gyd-gyflwyno'r rhaglen honno). Roedd yn gefnogwr i Broses Prâg.[5] Arbenigwr ar bolisi tramor yw ei fab hynaf Ian, a gwasanaethodd ei fab ieuangaf Mark yn llysgennad yr Unol Daleithiau i Sweden o 2011 i 2015. Bu farw Brzezinski yn 2017 yn 89 oed.

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

Swyddi gwleidyddol
Rhagflaenydd:
Brent Scowcroft
Cynghorydd Diogelwch Cenedlaethol
19771981
Olynydd:
Richard Allen