Tîm rygbi'r undeb cenedlaethol Portiwgal
| |||
| Cwpan y Byd | |||
|---|---|---|---|
| Ymddangosiadau | 1 | ||

Mae tîm rygbi'r undeb cenedlaethol Portiwgal yn cynrychioli Portiwgal ar y lefel ryngwladol ym myd chwaraeon rygbi undeb. Fe'i dosbarthir gan World Rugby (yr hen IRB) yn y trydydd dosbarth cryfder (trydydd lefel). Naw mlynedd ar ôl sefydlu Federação Portuguesa de Rugby ym 1935, cynhaliwyd y gêm ryngwladol gyntaf. Yn rhyfeddol, enillodd y Portiwgaliaid Bencampwriaeth Ewrop 2002-2004 (a gynhaliwyd ar y pryd pob yn ail flwyddyn) a chymhwyso yn 2007 am y tro cyntaf ar gyfer Cwpan Rygbi'r Byd. Llysenw'r tîm yw Os Lobos ("y bleiddiaid").
Hanes
[golygu | golygu cod]
Cyflwynwyd rygbi ar ddechrau’r 20g gan fasnachwyr o Ffrainc a Lloegr ym Mhortiwgal, a sefydlodd dimau amrywiol yno ond ni allai'r gamp gydio fel gêm dorfol. Y rhesymau oedd y problemau economaidd a chymdeithasol ar ôl sefydlu'r Weriniaeth, y Rhyfel Byd Cyntaf a goruchafiaeth pêl-droed a oedd eisoes wedi ei sefydlu fel gêm boblogaidd. Sefydlwyd Federação Portuguesa de Rugby Undeb Rygbi Portiwgal ym 1926 a naw mlynedd yn ddiweddarach cynhaliwyd y gêm ryngwladol gyntaf yn erbyn Sbaen, gan golli i'r Sbaenwyr, 6:5.
Hyd at 1965, dim ond tair gêm ryngwladol a chwaraeodd y Portiwgaliaid, pob un yn gorffen gyda threchu yn erbyn Sbaen. Nid tan ganol y 1960au, bu cyfarfyddiadau rhyngwladol rheolaidd, 1967, roedd y Bleiddiaid yn gallu dathlu eu buddugoliaeth gyntaf yn erbyn Sbaen. Ar ôl cyfres o ganlyniadau cymedrol, cyflawnodd y Portiwgaliaid bum buddugoliaeth yn olynol rhwng 1979 a 1981. Ym 1984 a 1985, llwyddon nhw i aros heb eu niweidio saith gwaith yn olynol.
Wrth gymhwyso ar gyfer Cwpan Rygbi'r Byd ym 1991 a 1995 methodd y Portiwgaleg eisoes yn y rowndiau rhagarweiniol. Yn 1999, fe ddaethon nhw'n agos, ond ymddeol yn erbyn Uruguay yn y frwydr am un o'r ddau le cychwynnol olaf gyda chyfanswm sgôr o 33:79. Yn 2003, fe wnaethant hefyd golli'r cymhwyster yn y drydedd rownd, oherwydd y gymhareb pwyntiau is o gymharu â Sbaen. Ym Mhencampwriaeth Rygbi Ewrop 2003/4 collodd Portiwgal un yn unig o ddeg gêm yn Adran 1 ac roedd yn syndod yn bencampwyr Ewropeaidd o flaen y ffefrynnau mawr Rwmania.
Ym Mhencampwriaethau Ewrop 2004-06 roedd yn ddigon am y trydydd safle y tu ôl i Rwmania a Georgia. Roedd y twrnamaint hwn hefyd yn cyfrif fel rownd 4 o gymhwyso ar gyfer Cwpan Rygbi'r Byd 2007. Roeddynt yn Grŵp C gyda Seland Newydd, yr Eidal, Rwmania, a'r Alban.
Gorffennodd Portiwgal rownd 5 fel ail yn y grŵp a cholli i Georgia. Yn yr ail gymal, trechodd y Portiwgaleg yn erbyn Moroco. Gyda llwyddiant agos iawn yn y Morglawdd olaf yn erbyn Uruguay (cyfanswm sgôr 24:23), gwnaethant yr ymddangosiad cyntaf yn rowndiau terfynol Cwpan y Byd.
Methwyd o drwch blewyn â Chwpan y Byd 2011 wrth iddynt orffen yn bedwerydd yng Nghwpan y Cenhedloedd Ewrop 2008-2010 yn Adran 1A, gan golli'r trydydd safle o ddim ond dau bwynt. Chwaraeodd trydydd Rwmania yn y grŵp Rwmania mewn gêm ail gyfle ar gyfer Ewrop 3. Yng Nghwpan y Cenhedloedd Ewropeaidd 2012-2014, chwaraeodd Portiwgal eto yn Adran 1A, gan orffen yn y 5ed safle, a thrwy hynny golli allan ar gymhwyso ar gyfer Cwpan Rygbi'r Byd 2015 na chwaith Cwpan Rygbi'r Byd 2019.
Record
[golygu | golygu cod]| 30 safle uchaf ar 17 Chwefror 2025[1] | |||
| Safle | Newid* | Tîm | Pwyntiau |
| 1 | 92.78 | ||
| 2 | 91.36 | ||
| 3 | 90.36 | ||
| 4 | 87.19 | ||
| 5 | 84.97 | ||
| 6 | 83.63 | ||
| 7 | 82.99 | ||
| 8 | 81.52 | ||
| 9 | 80.07 | ||
| 10 | 78.67 | ||
| 11 | 74.69 | ||
| 12 | 73.75 | ||
| 13 | 72.95 | ||
| 14 | 72.68 | ||
| 15 | 70.04 | ||
| 16 | 70.02 | ||
| 17 | 67.06 | ||
| 18 | 65.60 | ||
| 19 | 65.46 | ||
| 20 | 62.76 | ||
| 21 | 61.72 | ||
| 22 | 59.49 | ||
| 23 | 59.18 | ||
| 24 | 59.16 | ||
| 25 | 57.87 | ||
| 26 | 57.16 | ||
| 27 | 57.10 | ||
| 28 | 56.53 | ||
| 29 | 54.98 | ||
| 30 | 54.10 | ||
| *Newid o'r wythnos flaenorol | |||
| Safleoedd blaenorol Portugal | |||
| Ffynhonnell: World Rugby - Diweddarwyd y graff i 17 Chwefror 2025[1] | |||
Cwpan Cenhedloedd Ewrop
[golygu | golygu cod]
Bu sawl ad-drefniad a newid enw o fewn strwythur cystadlaethau rhyngwladol Ewrop o fewn yr hyn a drefnwyd gan FIRA (bellach, Rugby Europe. Dydy'r un enwau, hyd y tymor na nifer y timau'n cystadlu, wedi bod yn gyson, er, ers 2000 ac yna 2016 cafwyd strwythur adrannau gydag esgyn a disgyn rhwng adrannau, yn dod i'w lle. Mae safle uchel yn y "Championship" (Adran 1A) yn golygu gallu cystadlu yng Nghwpan Rygbi'r Byd.
| Tymor | G | e | Cf | Ci | PB | PE | +/− | Ptau | Saf |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Adran 1 Cwpan Cenhedloedd Ewrop 2000 | 5 | 2 | 0 | 3 | 74 | 100 | –26 | 9 | 5ed |
| 2001 | 5 | 1 | 0 | 4 | 77 | 165 | –88 | 7 | 5ed |
| 2001–02 | 10 | 3 | 0 | 7 | 170 | 295 | –125 | 16 | 5ed |
| 2003–04 | 10 | 9 | 0 | 1 | 245 | 180 | +65 | 28 | 1af |
| 2004–06 | 10 | 6 | 1 | 3 | 193 | 173 | +20 | 23 | 3ydd |
| 2006–08 | 10 | 3 | 0 | 7 | 174 | 196 | –22 | 16 | 5ed |
| 2008–09 | 5 | 3 | 1 | 1 | 124 | 84 | +40 | 12 | 3ydd |
| 2010 | 5 | 2 | 0 | 3 | 131 | 65 | +66 | 9 | 4ydd |
| 2011 | 5 | 3 | 0 | 2 | 113 | 98 | +15 | 14 | 3ydd |
| 2012 | 5 | 1 | 0 | 4 | 102 | 132 | –30 | 7 | 5ed |
| 2013 | 5 | 1 | 1 | 3 | 75 | 96 | –21 | 7 | 4ydd |
| 2014 | 5 | 1 | 0 | 4 | 70 | 126 | –56 | 5 | 5ed |
| 2015 | 5 | 1 | 0 | 4 | 52 | 100 | –48 | 5 | 5ed |
| 2016 | 5 | 0 | 0 | 5 | 72 | 210 | –138 | 1 | 6ed* |
| Adran 1B ("Tlws") Pencampwriaethau Ewrop 2017 | 5 | 0 | 0 | 5 | - | - | – | - | 1af |
| 2018 | 5 | 0 | 0 | 5 | - | - | – | - | 1af |
| 2019 | 5 | 0 | 0 | 5 | - | - | – | - | 1af** |
Nodiadau:
- Wrth orffen yn 6ed, yn adran 1A (Pencampwyriaeth - Championship) 2015–16 cwympodd Portiwgal lawr i Adran 1B (Tlws - Trophy) y tymor canlynol.
- Yn sgil ennill adran y Tlws (1B) bu i Bortiwgal esgyn nôl fynyd i'r Bencampwriaeth ar gyfer tymor 2019-20.
Cyfeiriadau
[golygu | golygu cod]- ↑ 1.0 1.1 "Men's World Rankings". World Rugby. Cyrchwyd 18 Chwefror 2025.