Lewis Edwards

Oddi ar Wicipedia
Neidio i: llywio, chwilio
Lewis Edwards
Revd Dr Lewis Edwards (1809-87) NLW3363289.jpg
Ganwyd 27 Hydref 1809 Edit this on Wikidata
Bu farw 19 Gorffennaf 1887 Edit this on Wikidata (77 oed)
Alma mater Prifysgol Caeredin Edit this on Wikidata
Gwaith Pennaeth ysgol Edit this on Wikidata

Gweinidog, athro, athronydd a phennaeth cyntaf Coleg y Bala oedd Lewis Edwards (27 Hydref 1809 - 19 Gorffennaf 1887).

Bywgraffiad[golygu | golygu cod y dudalen]

Ganed ef ym Mhwllcenawon, Pen-llwyn, ym mhlwyf Llanbadarn Fawr, Sir Aberteifi. Bu'n ddisgybl mewn nifer o ysgolion yn y cylch, ac yn 1827 agorodd ysgol ei hun yn Aberystwyth. Yn fuan wedyn daeth yn athro yn ysgol Llangeitho.[1]

Yn 1829 derbyniwyd ef yn bregethwr gyda'r Methodistiaid Calfinaidd. Aeth i goleg yn Llundain, a ddaeth yn ddiweddarach yn Brifysgol Llundain, ond bu raid iddo adael ar ôl blwyddyn. Aeth yn genhadwr cartrefol i Dalacharn, yna aeth i Brifysgol Caeredin lle graddiodd yn D.D. yn 1835.[1]

Yn 1836, priododd Jane Charles, ŵyres Thomas Charles o'r Bala, a'r flwyddyn wedyn agorodd ysgol yn y Bala a ddatblygodd i fod yn Goleg y Bala, athrofa i bregethwyr y Methodistiaid Calfinaidd.[1]

Ystyrid ef yn un o bregethwyr amlycaf ei gyfnod, ac roedd yn awdur toreithiog. Gyda Roger Edwards a Thomas Gee, dechreuodd Y Traethodydd yn 1845. Ef oedd arweinydd amlycaf y Methodistiaid Calfinaidd erbyn rhan olaf ei oes, a daeth dan feirniadaeth Emrys ap Iwan am ei gefnogaeth i'r "Achosion Saesneg". Mab iddo oedd Thomas Charles Edwards, Prifathro cyntaf Prifysgol Aberystwyth.[1]

Llyfryddiaeth[golygu | golygu cod y dudalen]

Cyhoeddiadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  • Athrawiaeth yr Iawn
  • Traethodau Llenyddol (1867)
  • Traethodau Duwinyddol
  • Hanes Duwinyddiaeth
  • Person Crist

Llyfrau amdano[golygu | golygu cod y dudalen]

  • T. C. Edwards Bywyd a Llythyrau Lewis Edwards (1901)
  • G. Tecwyn Parry Cofiant a Gweithiau Dr. Edwards (1892)
  • T. R. Jones Lewis Edwards, D.D., y Bala (1909).
  • T. Lloyd Evans Lewis Edwards, ei fywyd a'i waith (1967)

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]