Canser

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Canser
Tumor Mesothelioma2 legend.jpg
Data cyffredinol
Enghraifft o'r canlynol Clefyd Edit this on Wikidata
Math Disease of cellular proliferation edit this on wikidata
Dynodwyr
Thesawrws NCI C9305 edit this on wikidata
Freebase /M/0qcr0 edit this on wikidata
MeSH D009369 edit this on wikidata
UMLS CUI C0006826 edit this on wikidata
Quora Cancer edit this on wikidata
Arall
Commons page Ffeiliau perthnasol ar Gomin Wicimedia

Mae canser neu canser yn grŵp o heintiau ble mae celloedd yn ymosodol (yn tyfu a rhannu yn rhy sydyn a chryf nes mynd yn rhemp drwy'r corff gan ymosod arno). Yn aml, gall chwalu drwy'r corff, drwy gyfrwng y lymff neu'r gwaed. Tyfu, ymosod a chwalu; dyma'r nodweddion sy'n eu gwahaniaethu oddi wrth y tiwmor. Gall rhai mathau o ganser greu tiwmor, ac eraill megis liwcemia yn peidio a gwneud hynny.

Y gangen honno o feddygaeth sy'n astudio, gwneud diagnosis, trin ac atal canser ydyw oncoleg.

Canser mewn oedolion[golygu | golygu cod y dudalen]

Mae'r ystadegau a restrir isod ar gyfer oedolion yn yr Unol Daleithiau:

Dynion Merched
mwyaf cyffredin (yn ôl nifer o achosion) mwyaf cyffredin (yn ôl marwolaeth) mwyaf cyffredin (yn ôl nifer o achosion) mwyaf cyffredin (yn ôl marwolaeth)
canser y brostad (33%) canser yr ysgyfaint (31%) canser y fron (32%) canser yr ysgyfaint (27%)
canser yr ysgyfaint (13%) canser y brostad (10%) canser yr ysgyfaint (12%) canser y fron (15%)
canser colorectaidd (10%) canser colorectaidd (10%) canser colorectaidd (11%) canser colorectaidd (10%)
canser y bledren (7%) canser y pancreas (5%) canser endometriaidd (6%) canser ofaraidd (6%)
melanoma croenol (5%) liwcemia (4%) lymffoma ddi-Hodgkin (4%) canser y pancreas (6%)

Canser mewn plant[golygu | golygu cod y dudalen]

Peth gymharol brin ydyw canser mewn plant a glasoed: dim ond 150 achos ym mhob miliwn o blant. Dengys ystadegau'r 'National Cancer Institute' sydd wedi'i sefydlu yn UDA, fod yr achosion o ganser mewn plant wedi cynyddu bron i 20% rhwng 1975 a 1990, yn bennaf oherwydd y cynnydd mewn achosion o liwcemia. Ers 1990, mae'r niferoedd wedi lleihau ychydig.[1]

Mae'r plant sy'n byw ger atomfeydd niwclear yn fwy tebygol o gael canser.[2]

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. Awduron: James G. Gurney, Malcolm A. Smith, Julie A. Ross (1999) Cancer Incidence and Survival among Children and Adolescents, United States SEER program 1975-1995, Cancer Statistics Branch, National Cancer Institute, a geir ar y wefan: SEER web site
  2. Reasonable Doubt: Children living near nuclear facilities face an increased risk of cancer.