Canser ofaraidd

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Canser ofaraidd
Mucinous lmp ovarian tumour intermed mag.jpg
Data cyffredinol
Enghraifft o'r canlynol Clefyd Edit this on Wikidata
Math Female reproductive organ cancer, clefyd ofarïaidd, endocrine gland cancer, rare genetic endocrine disease, inherited gynecological tumor edit this on wikidata
Arbenigedd meddygol Oncoleg Edit this on Wikidata
Dynodwyr
Thesawrws NCI C4984, c7431 edit this on wikidata
Freebase /M/025hl8 edit this on wikidata
OMIM 167000, 607893&Nbsp;edit this on wikidata
MeSH D010051 edit this on wikidata
UMLS CUI C0919267, c1140680, c1299247 edit this on wikidata
Quora Ovarian-cancer-1 edit this on wikidata
Arall
Commons page Ffeiliau perthnasol ar Gomin Wicimedia

Canser ofaraidd yw math o ganser sy'n ffurfio oddi fewn neu ar ofari.[1] Twf annaturiol o gelloedd yw canser, ac maent â'r gallu i ymosod ar, neu ledaenu i rannau eraill o'r corff.[2] Pan gychwynnir y broses hon ni ymddangosir symptomau amlwg. Wrth i'r canser ddatblygu, felly hefyd y gwna'r symptomau.[3] Mae modd iddynt gynnwys bol chwyddedig, poen pelfig, chwyddo ynghylch yr abdomen, colli awydd bwyta, ac eraill. Lledaenir y canser yn aml i fannau eraill, ac ymhlith y lleoliadau mwyaf cyffredin y mae leinin yr abdomen, y nodau lymff, yr ysgyfaint, a'r afu.[4]

Mae'r risg o ddatblygu canser ofaraidd yn uwch ymhlith menywod sydd wedi ofylu'n sylweddol yn ystod eu hoes, gan gynnwys y rheini sydd erioed wedi cael plant. Gall hefyd gynnwys y rheini sy'n dechrau ofylu'n ifanc ynghyd ag unigolion sy'n profi'r mislif yn hŷn.[5] Ymhlith y ffactorau risg eraill y mae derbyn therapi hormonau wedi'r mislif, meddyginiaeth ffrwythlondeb, a gordewdra. Gall rai ffactorau lleihau'r risg yn ogystal, er enghraifft rheoli geni hormonaidd, rhwymo pibennol a bwydo o'r fron. Mae oddeutu 10% o achosion yn gysylltiedig â risg genetig etifeddol ac os yr achosir mwtadiad yn y genynnau BRCA1 neu BRCA2 ceir siawns 50% o ddatblygu'r afiechyd.

Ni argymhellir sgrinio menywod yn gyffredinol oblegid nad yw tystiolaeth yn dangos gostyngiad mewn marwolaethau os gwneir hynny. Gall cyfradd uchel o brofion cadarnhaol arwain at lawdriniaethau diangen, sy'n cyflwyno risgiau yn eu hunain.[6] Mewn rhai achosion risg hynod uchel caiff yr ofarïau eu gwaredi o'r corff. Gellir dileu'r canser yn gyfan gwbl os caiff y cyflwr ei ddal a'i drin yn ei benodau cychwynnol. Fel arfer y mae triniaethau'n cynnwys cyfuniad o lawdriniaethau, therapïau ymbelydredd, a chemotherapi.[7] Mae canlyniadau'n ddibynnol ar ledaeniad y clefyd, pa fath o is-ganser sy'n bresennol, ynghyd ag elfennau meddygol eraill.[8] Yn yr Unol Daleithiau goroesa 45% o ddioddefwyr o leiaf pum mlynedd wedi eu diagnosis. Ni cheir canlyniadau mor gry' yn y byd datblygol.[9]

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. Seiden, Michael (2015). "Gynecologic Malignancies, Chapter 117". MGraw-Hill Medical. Archifwyd o'r gwreiddiol ar September 10, 2017. https://accessmedicine.mhmedical.com/content.aspx?bookid=1130&sectionid=79730544. Adalwyd June 24, 2017.
  2. "Defining Cancer". Archifwyd o'r gwreiddiol ar 25 June 2014. http://www.cancer.gov/cancertopics/cancerlibrary/what-is-cancer. Adalwyd 10 June 2014.
  3. Ebell, MH; Culp, MB; Radke, TJ (March 2016). "A Systematic Review of Symptoms for the Diagnosis of Ovarian Cancer.". American journal of preventive medicine 50 (3): 384–94. doi:10.1016/j.amepre.2015.09.023. PMID 26541098.
  4. Ruddon, Raymond W. (2007). Cancer biology (4th ed.). Oxford: Oxford University Press. p. 223. ISBN 9780195175431. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2015-09-15. 
  5. "Ovarian Cancer Prevention (PDQ®)". December 6, 2013. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 6 July 2014. http://www.cancer.gov/cancertopics/pdq/prevention/ovarian/Patient/page1/AllPages. Adalwyd 1 July 2014.
  6. "Screening for ovarian cancer: U.S. Preventive Services Task Force reaffirmation recommendation statement.". Annals of Internal Medicine 157 (12): 900–4. Dec 18, 2012. doi:10.7326/0003-4819-157-11-201212040-00539. PMID 22964825.
  7. "Ovarian Epithelial Cancer Treatment (PDQ®)". 2014-05-12. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 5 July 2014. http://www.cancer.gov/cancertopics/pdq/treatment/ovarianepithelial/Patient/page1/AllPages. Adalwyd 1 July 2014.
  8. Gibson, Steven J.; Fleming, Gini F.; Temkin, Sarah M.; Chase, Dana M. (2016). "The Application and Outcome of Standard of Care Treatment in Elderly Women with Ovarian Cancer: A Literature Review over the Last 10 Years". Frontiers in Oncology 6. doi:10.3389/fonc.2016.00063. PMC 4805611. PMID 27047797. http://www.pubmedcentral.nih.gov/articlerender.fcgi?tool=pmcentrez&artid=4805611.
  9. "SEER Stat Fact Sheets: Ovary Cancer". Archifwyd o'r gwreiddiol ar 6 July 2014. http://seer.cancer.gov/statfacts/html/ovary.html. Adalwyd 18 June 2014.