Gorsaf reilffordd Caerdydd Canolog

Oddi ar Wicipedia
(Ailgyfeiriad oddi wrth Caerdydd Canolog)
Jump to navigation Jump to search
Gorsaf reilffordd Caerdydd Canolog
Cardiff Central station (26526139271).jpg
Math gorsaf reilffordd Edit this on Wikidata
Enwyd ar ôl Caerdydd Edit this on Wikidata
Agoriad swyddogol 1850 Edit this on Wikidata
Daearyddiaeth
Lleoliad canol dinas Caerdydd Edit this on Wikidata
Sir Dinas a Sir Caerdydd Edit this on Wikidata
Gwlad Baner Cymru Cymru
Cyfesurynnau 51.4755°N 3.178°W, 51.475665°N 3.179192°W Edit this on Wikidata
Cod OS ST181758 Edit this on Wikidata
Rheilffordd
Nifer y platfformauEdit this on Wikidata
Côd yr orsaf CDF Edit this on Wikidata
Rheolir gan Trafnidiaeth Cymru Edit this on Wikidata
Arddull pensaernïol Art Deco Edit this on Wikidata
Perchnogaeth Network Rail Edit this on Wikidata
Statws treftadaeth adeilad rhestredig Gradd II Edit this on Wikidata
Manylion

Gorsaf reilffordd fwyaf Caerdydd a Chymru ydy Caerdydd Canolog. Mae'n un o brif orsafoedd y rhwydwaith reilffordd yng ngwledydd Prydain, a'r degfed gorsaf prysuraf y tu allan i Lundain. Dyma prif gyrchfan rhwydwaith trenau lein y Cymoedd a'r Fro. Mae trenau'n dod tuag ati o'r gogledd (Merthyr Tudful), o'r de (Y Barri), ac o'r dwyrain (Casnewydd, Bryste, Birmingham, Llundain a Newcastle upon Tyne), ac o'r gorllewin (Pen-y-bont ar Ogwr, Abergwaun), a hyd yn oed o gyfeiriadau rhyngddynt hwy. Ceir trenau hefyd i Faes Awyr Caerdydd.

Gweithredir yr orsaf gan gwmni Trafnidiaeth Cymru. Adnabyddwyd yr orsaf fel Cardiff General hyd at 7 Mai 1973.[1] Fe'i lleolir ger Stadiwm y Mileniwm yn Sgwâr Canolog yng nghanol y ddinas, ac mae'n un o ddwy brif orsaf y dddinas honno; y llall yw gorsaf Heol y Frenhines) sy'n gwasanaethu trenau lleol yn unig. Ceir hefyd 20 gorsaf maestrefol o fewn ardal y ddinas.

Mae'r holl orsaf, gan gynnwys y Tŵr Dŵr ger platfform 0, wedi ei restru fel adeilad Gradd II.

Cyhoeddiadau[golygu | golygu cod y dudalen]

Mae mwyafrif y cyhoeddiadau llafar yn yr orsaf yn cael eu gwneud yn Gymraeg ac yn Saesneg:

Hanes[golygu | golygu cod y dudalen]

Y cyntedd

Agorwyd yr orsaf gan South Wales Railway yn 1850. Ail-adeiladwyd hi gan y cwmni a'i olynodd, y Great Western Railway, yn 1932 ac mae hyn wedi'i gerfio ar flaen yr adeilad. Cyfunwyd yr orsaf faestrefol 1893 Cardiff Riverside gyda'r brif orsaf yn 1940, ond ni ddefnyddwyd y platfform hwnnw ar gyfer teithwyr ers yr 1960au.[2]

Lleoliad yr orsaf[golygu | golygu cod y dudalen]

Mae dwy fynedfa i'r orsaf, un ar Sgwâr Canolog, o Wood Street, gyferbyn a Gorsaf Bysiau Caerdydd Canolog lle ceir dwy reng o dacsis. Hon yw'r fynedfa i brif ran yr orsaf lle mae'r cyfleusterau'n cynnwys:

Mae'r fynedfa arall yng nghefn yr adeilad, yn Heol Eglwys Fair (Tresillian Way), ble mae maes parcio'r orsaf hefyd i'w gael. Mae cledrau'r rheilfford uwchben y tanlwybr, sy'n rhedeg o un fynedfa i'r llall. Ceir grisiau a lifftiau ar y platfform. Mae angen tocyn dilys o bob pen y tanlwybr er mwyn cael mynd at y platfform.

Mae saith platfform ar dair ynys, 1/2, 3/4 a 6/7 (nid oes Platfform 5, roedd bae gynt yn y pen gorllewin rhwng platfform 3 a 4), gyda phlatfform ochr, mae grisiau ar wahân yn arwain at Blatfform 0, o ben gorllewinol neuadd y brif fynedfa.

Rhennir platforms 3 a 4 yn 'a' a 'b' er mwyn dal dau trenau lleol neu un tren pellter-hir. Yn wahanol i Birmingham, nid oes gan y rhain signalau ar wahân, ac nid yw'n anarferol i'r platfform eraill gael eu defnyddio ar gyfer mwy na un tren lleol ar yr un amser.

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. Cardiff Timeline
  2. Barrie, D. S. M. (1980). A Regional History of the Railways of Great Britain, vol. 12: South Wales. David & Charles ISBN 0-7153-7970-4