Bwrdeistrefi Caerfyrddin (etholaeth seneddol)
| Enghraifft o: | Etholaeth Senedd y Deyrnas Unedig, constituency of the Parliament of Great Britain, Etholaeth Senedd Lloegr  |
|---|---|
| Daeth i ben | 1918 |
| Dechrau/Sefydlu | 1542 |
| Gwladwriaeth | y Deyrnas Unedig |
| Dynodwyr | |
Roedd Bwrdeistrefi Caerfyrddin yn etholaeth fwrdeistrefol a ffurfiwyd ym 1542 ac a ddiddymwyd ym 1918. Roedd yn dychwelyd un Aelod Seneddol i Dŷ'r Cyffredin Senedd y Deyrnas Unedig. Roedd unrhyw un a oedd wedi ei dderbyn yn fwrdeisiwr tref Caerfyrddin neu wedi cyflawni prentisiaeth gyflawn o 7 mlynedd i un o'r bwrdeiswyr yn cael pleidleisio; doedd dim angen byw yn yr etholaeth. Ym 1832 ychwanegwyd bwrdeiswyr tref Llanelli at yr etholfraint.
Aelodau Seneddol Cynnar
[golygu | golygu cod]| Blwyddyn | Aelod |
|---|---|
| 1542 | Gruffydd Williams |
| 1545 | Gruffydd Williams |
| 1547 | Thomas Phaer |
| 1553 | William Parry |
| 1553 | Gruffydd Hygons |
| 1554 | William Aubrey |
| 1554 | John Parry |
| 1555 | William Wightman |
| 1558 | John Vaughan |
| 1559 | John Parry |
| 1563 | John Morgan |
| 1571 | John Vaughan |
| 1572 | Thomas Wigmore |
| 1584 | John Puckering |
| 1584 | Edward Donne Lee |
| 1586 | Edward Donne Lee |
| 1588 | Gelly Meyrick |
| 1593 | Thomas Baskerville |
| 1597 | Henry Vaughan |
| 1601 | Walter Rice |
| 1604 | Walter Rice |
| 1614 | William Thomas |
| 1621 | Henry Vaughan |
| 1624 | Henry Vaughan |
| 1626 | Henry Vaughan |
| 1628 | Henry Vaughan |
Cynrychiolaeth Seneddol yng nghyfnod Rhyfel Cartref Lloegr
[golygu | golygu cod]1629–1640 Dim Senedd
1640 Francis Lloyd (Plaid y Brenin)
1644 Lloyd yn cael ei ddiarddel am gefnogi'r Brenin
1646 William Davies
1648 i 1653 Dim cynrychiolaeth Seneddol ar gyfer Bwrdeistref Caerfyrddin
Aelodau Seneddol hyd Ddeddf Diwygio 1832
[golygu | golygu cod]| Blwyddyn | Aelod |
|---|---|
| 1660 | Arthur Annesley |
| 1661 | Yr Anrh. John Vaughan |
| 1679 | Altham Vaughan |
| 1685 | Richard Vaughan |
| 1725 | James Phillips |
| 1727 | Arthur Bevan |
| 1741 | Syr John Philipps |
| 1747 | Thomas Mathews |
| 1751 | Griffith Philipps |
| 1761 | Iarll Verney |
| 1768 | Griffith Philipps |
| 1774 | John Adams |
| 1780 | George Philipps |
| 1784 | John George Philipps |
| Mai 1796 | Magens Dorrien Magens |
| Tach 1796 | John George Philipps |
| 1803 | Sir William Paxton |
| 1806 | Yr Is-lyngesydd George Campbell |
| 1813 | John Frederick Campbell |
| 1821 | John Jones |
Aelodau Seneddol 1832-1918
[golygu | golygu cod]| Etholiad | Aelod | Plaid | |
|---|---|---|---|
| 1832 | Yr anrh. William Henry Yelverton | Whig | |
| 1835 | David Lewis | Ceidwadol | |
| 1837 | David Morris | Whig | |
| 1859 | Rhyddfrydwr | ||
| 1864 | William Morris | Rhyddfrydwr | |
| 1868 | Syr John Cowell-Stepney | Rhyddfrydwr | |
| 1874 | Charles William Nevill | Ceidwadol | |
| 1876 | Syr Arthur Cowell-Stepney | Rhyddfrydwr | |
| 1878 | Benjamin Thomas Williams | Rhyddfrydwr | |
| 1882 | John Jones Jenkins | Rhyddfrydwr | |
| 1886 | Syr Arthur Cowell-Stepney | Rhyddfrydwr | |
| 1892 | Evan Rowland Jones | Rhyddfrydwr | |
| 1895 | John Jones Jenkins | Rhyddfrydwr Unoliaethol | |
| 1900 | Alfred Davies | Rhyddfrydwr | |
| 1906 | William Llewelyn Williams | Rhyddfrydwr | |
Canlyniadau etholiad o 1832
[golygu | golygu cod]Etholiadau yn y 1830au
[golygu | golygu cod]| Etholiad cyffredinol 1832: Bwrdeistref Caerfyrddin | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Plaid | Ymgeisydd | Pleidleisiau | % | ±% | |
| Rhyddfrydol | William Henry Yelverton | 302 | 50.6 | ||
| Ceidwadwyr | John Jones | 295 | 49.4 | ||
| Mwyafrif | 7 | ||||
| Y nifer a bleidleisiodd | 87.3 | ||||
| Etholiad cyffredinol 1835: Bwrdeistref Caerfyrddin | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Plaid | Ymgeisydd | Pleidleisiau | % | ±% | |
| Ceidwadwyr | David Lewis | 304 | 53.1 | ||
| Rhyddfrydol | William Henry Yelverton | 268 | 46.9 | ||
| Mwyafrif | 36 | ||||
| Y nifer a bleidleisiodd | 74 | ||||
| Ceidwadwyr yn disodli Rhyddfrydol | Gogwydd | ||||
| Etholiad cyffredinol 1837: Bwrdeistref Caerfyrddin | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Plaid | Ymgeisydd | Pleidleisiau | % | ±% | |
| Rhyddfrydol | David Morris | 333 | 53.7 | ||
| Ceidwadwyr | David Lewis | 287 | 46.3 | ||
| Mwyafrif | 46 | ||||
| Y nifer a bleidleisiodd | 78.9 | ||||
| Rhyddfrydol yn disodli Ceidwadwyr | Gogwydd | ||||
Etholiadau yn y 1840au
[golygu | golygu cod]Etholiad cyffredinol y Deyrnas Unedig, 1841 David Morris Rhyddfrydol Diwrthwynebiad
Etholiad cyffredinol y Deyrnas Unedig, 1847 David Morris Rhyddfrydol Diwrthwynebiad
Etholiadau yn y 1850au
[golygu | golygu cod]Etholiad cyffredinol y Deyrnas Unedig, 1852 David Morris Rhyddfrydol Diwrthwynebiad
Etholiad cyffredinol y Deyrnas Unedig, 1857 David Morris Rhyddfrydol Diwrthwynebiad
Etholiadau yn y 1860au
[golygu | golygu cod]Isetholiad Bwrdeistref Caerfyrddin 1864 William Morris Rhyddfrydol Diwrthwynebiad
Etholiad cyffredinol y Deyrnas Unedig, 1865 William Morris Rhyddfrydol Diwrthwynebiad
| Etholiad cyffredinol 1868: Bwrdeistref Caerfyrddin | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Plaid | Ymgeisydd | Pleidleisiau | % | ±% | |
| Rhyddfrydol | Syr John Cowell-Stepney | 1,892 | 76.1 | ||
| Ceidwadwyr | M D Treherne | 595 | 23.9 | ||
| Mwyafrif | 1,297 | ||||
| Y nifer a bleidleisiodd | 75.7 | ||||
| Rhyddfrydol yn cadw | Gogwydd | ||||
Etholiadau yn y 1870au
[golygu | golygu cod]| Etholiad cyffredinol 1874: Bwrdeistref Caerfyrddin | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Plaid | Ymgeisydd | Pleidleisiau | % | ±% | |
| Ceidwadwyr | Charles William Nevill | 1,654 | 52 | ||
| Rhyddfrydol | Syr Arthur Cowell-Stepney | 1,481 | 47.2 | ||
| Mwyafrif | 173 | ||||
| Y nifer a bleidleisiodd | 69.8 | ||||
| Ceidwadwyr yn disodli Rhyddfrydol | Gogwydd | ||||
Isetholiad Bwrdeistref Caerfyrddin 1876 Syr Arthur Cowell-Stepney Rhyddfrydol Diwrthwynebiad
Isetholiad Bwrdeistref Caerfyrddin 1878 Benjamin Thomas Williams Rhyddfrydol Diwrthwynebiad
Etholiadau yn y 1880au
[golygu | golygu cod]| Etholiad cyffredinol 1880: Bwrdeistref Caerfyrddin | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Plaid | Ymgeisydd | Pleidleisiau | % | ±% | |
| Rhyddfrydol | Benjamin Thomas Williams | 1,935 | 51.5 | ||
| Rhyddfrydol | John Jones Jenkins | 1,825 | 48.5 | ||
| Mwyafrif | 110 | ||||
| Y nifer a bleidleisiodd | 70 | ||||
| Rhyddfrydol yn cadw | Gogwydd | ||||
Isetholiad Bwrdeistref Caerfyrddin 1882 John Jones Jenkins Rhyddfrydol Diwrthwynebiad
| Etholiad cyffredinol 1885 Bwrdeistref Caerfyrddin
Nifer y pleidleiswyr 5,399 | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Plaid | Ymgeisydd | Pleidleisiau | % | ±% | |
| Rhyddfrydol | John Jones Jenkins | 2,884 | 69.2 | ||
| Ceidwadwyr | John Simmons | 1,281 | 30.8 | ||
| Mwyafrif | 1,603 | 38.4 | |||
| Y nifer a bleidleisiodd | 77.1 | ||||
| Etholiad cyffredinol 1886 Bwrdeistref Caerfyrddin
Nifer y pleidleiswyr 5,399 | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Plaid | Ymgeisydd | Pleidleisiau | % | ±% | |
| Rhyddfrydol | Syr Arthur Cowell-Stepney | 2,120 | 52.8 | ||
| Rhyddfrydwyr Unoliaethol | John Jones Jenkins | 1,898 | 47.2 | ||
| Mwyafrif | 222 | 5.6 | |||
| Y nifer a bleidleisiodd | |||||
| Rhyddfrydol yn cadw | Gogwydd | ||||
Etholiadau yn y 1890au
[golygu | golygu cod]| Etholiad cyffredinol 1892 Bwrdeistref Caerfyrddin
Nifer yr etholwyr 5,289 | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Plaid | Ymgeisydd | Pleidleisiau | % | ±% | |
| Rhyddfrydol | Evan Rowland Jones | 2,412 | 52.4 | ||
| Unoliaethol Ryddfrydol | John Jones Jenkins | 2,187 | 47.6 | ||
| Mwyafrif | 225 | 4.8 | |||
| Y nifer a bleidleisiodd | 87.0 | ||||
| Rhyddfrydol yn cadw | Gogwydd | ||||
| Etholiad cyffredinol 1895 Bwrdeistref Caerfyrddin
Nifer yr etholwyr 5,370 | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Plaid | Ymgeisydd | Pleidleisiau | % | ±% | |
| Unoliaethol Ryddfrydol | John Jones Jenkins | 2,443 | 50.5 | ||
| Rhyddfrydol | Evan Rowland Jones | 2,391 | 49.5 | ||
| Mwyafrif | 52 | 1.0 | |||
| Y nifer a bleidleisiodd | |||||
| Unoliaethol Ryddfrydol yn disodli Rhyddfrydol | Gogwydd | ||||
Etholiadau yn y 1900au
[golygu | golygu cod]| Etholiad cyffredinol 1900 Bwrdeistref Caerfyrddin
Nifer yr etholwyr 5,557 | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Plaid | Ymgeisydd | Pleidleisiau | % | ±% | |
| Rhyddfrydol | Alfred Davies | 2,837 | 58.1 | ||
| Unoliaethol Ryddfrydol | John Jones Jenkins | 2,047 | 41.9 | ||
| Mwyafrif | 790 | 16.2 | |||
| Y nifer a bleidleisiodd | 87.9 | ||||
| Rhyddfrydol yn disodli Unoliaethol Ryddfrydol | Gogwydd | ||||
| Etholiad cyffredinol 1906 Bwrdeistref Caerfyrddin
Nifer yr etholwyr 6,258 | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Plaid | Ymgeisydd | Pleidleisiau | % | ±% | |
| Rhyddfrydol | William Llewelyn Williams | 3,902 | 68.3 | ||
| Unoliaethol Ryddfrydol | Yr Anrh. Vere Brabazon Ponsonby | 1,808 | 31.7 | ||
| Mwyafrif | 2,094 | 36.6 | |||
| Y nifer a bleidleisiodd | 91.2 | ||||
| Rhyddfrydol yn cadw | Gogwydd | ||||
Etholiadau yn y 1910au
[golygu | golygu cod]| Etholiad cyffredinol Ionawr 1910: Bwrdeistref Caerfyrddin
Nifer yr etholwyr 6,772 | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Plaid | Ymgeisydd | Pleidleisiau | % | ±% | |
| Rhyddfrydol | William Llewelyn Williams | 4,197 | 68.1 | ||
| Unoliaethwyr Rhyddfrydol | Is-iarll Tiverton | 1,965 | 31.9 | ||
| Mwyafrif | 2,232 | 36.2 | |||
| Y nifer a bleidleisiodd | 91.0 | ||||
| Rhyddfrydol yn cadw | Gogwydd | ||||
Etholiad cyffredinol Rhagfyr 1910 William Llewelyn Williams, Rhyddfrydol yn ddiwrthwynebiad.
| Isetholiad Bwrdeistref Caerfyrddin 1912
Nifer yr etholwyr 7,279 | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Plaid | Ymgeisydd | Pleidleisiau | % | ±% | |
| Rhyddfrydol | William Llewelyn Williams | 3,836 | 58.6 | -9.5 | |
| Ceidwadwyr | Henry Coulson Bond | 2,555 | 39.1 | +7.2 | |
| Llafur Annibynnol | F G Vivian | 149 | 2.3 | n/a | |
| Mwyafrif | 1,281 | 19.5 | 16.7 | ||
| Y nifer a bleidleisiodd | 89.8 | ||||
| Rhyddfrydol yn cadw | Gogwydd | -8.3 | |||
Diddymwyd yr etholaeth a daeth yn rhan o Etholaeth Caerfyrddin
Gweler hefyd
[golygu | golygu cod]- Dwyrain Caerfyrddin (etholaeth seneddol)
- Gorllewin Caerfyrddin (etholaeth seneddol)
- Caerfyrddin (etholaeth seneddol)
- Llanelli (etholaeth seneddol)
- Dwyrain Caerfyrddin a Dinefwr (etholaeth seneddol)
- Gorllewin Caerfyrddin a De Sir Benfro (etholaeth seneddol)