Y Bont-faen
Cyfesurynnau: 51°27′38″N 3°26′53″W / 51.4605°N 3.4480°W
| Y Bont-faen | |
| Saesneg: Cowbridge | |
Stryd Fawr y Bont-faen |
|
|
|
|
| Poblogaeth | 3,616 |
|---|---|
| Cyfeirnod grid yr AO | SS995745 |
| Cymuned | Y Bont-faen gyda Llanblethian |
| Prif ardal | Bro Morgannwg |
| Sir seremonïol | De Morgannwg |
| Gwlad | Cymru |
| Gwladwriaeth sofran | Y Deyrnas Unedig |
| Tref bost | Y BONT-FAEN |
| Rhanbarth cod post | CF71 |
| Cod deialu | 01446 |
| Yr Heddlu | De Cymru |
| Tân | De Cymru |
| Ambiwlans | Cymru |
| Senedd yr Undeb Ewropeaidd | Cymru |
| Senedd y DU | Bro Morgannwg |
| Cynulliad Cymru | Bro Morgannwg |
| Rhestr llefydd: y DU • Cymru • Bro Morgannwg | |
Erthygl am y dref ym Morgannwg yw hon. Am y pentref ym Mrycheiniog, gweler Pont-faen.
Tref farchnad ym mwrdeistref sirol Bro Morgannwg yw'r Bont-faen (weithiau Y Bont faen a Bont-faen yn ogystal heb y cysylltnod; Saesneg: Cowbridge). Enwyd y Bont-faen ar ôl yr hen bont ar Afon Ddawan, sy'n llifo trwy'r dref.
Ar un adeg bu gan yr hynafiaethydd a'r ffugiwr llenyddol enwog Iolo Morganwg siop lyfrau yn y Bont-faen. Fe'i gwelir o hyd yn y Stryd Fawr ac arni lechen gyda'r arwyddair 'Y Gwir yn erbyn y Byd' arno, yn yr wyddor Gymraeg arferol a gwyddor Coelbren y Beirdd. Ym 1795 cynhaliodd Iolo gwrdd cyntaf Gorsedd Beirdd Ynys Prydain fymryn y tu allan i'r dref.
Adeiladau a chofadeiladau [golygu]
- Capel Ramoth
- Castell St Quintin
- Cofeb rhyfel
- Eglwys y Groes Sanctaidd
- Gardd feddyginiaeth
- Mur y dref
- Neuadd y dref
- Ysgol Ramadeg
Enwogion [golygu]
- Syr Leoline Jenkins (1625-1685), cyfreithiwr a diplomydd
- Trevor Preece (1882-1965), chwaraewr criced
- Anneka Rice (g. 1958), cyflwynydd teledu
- The Automatic
Gefeilldref [golygu]
Aberogwr · Aberddawan · Aberthin · Y Barri · Y Bont-faen · City · Corntwn · Dinas Powys · Eglwys Fair y Mynydd · Ewenni · Ffont-y-gari · Gwenfô · Larnog · Llanbedr-y-fro · Llancarfan · Llancatal · Llandochau · Llandochau Fach · Llandŵ · Llanddunwyd · Llan-faes · Llanfair · Llanfihangel-y-pwll · Llanfleiddan · Llangan · Llansanwyr · Llanilltud Fawr · Llwyneliddon · Llyswyrny · Marcroes · Merthyr Dyfan · Ogwr · Penarth · Pendeulwyn · Pen-llin · Pennon · Pen-marc · Y Rhws · Sain Dunwyd · Saint Andras · Sain Nicolas · Sain Siorys · Sain Tathan · Saint-y-brid · Y Sili · Silstwn · Southerndown · Trebefered · Trefflemin · Tregatwg · Tregolwyn · Tresimwn · Y Wig · Ystradowen