T. Llew Jones

Oddi ar Wicipedia
Neidio i: llywio, chwilio
T. Llew Jones
T. Llew Jones.jpg
Geni Thomas Llewelyn Jones
11 Hydref 1915
Pentre-cwrt, Sir Gaerfyrddin, Cymru
Marw 9 Ionawr, 2009
Galwedigaeth Nofelydd, bardd
Cenedligrwydd Cymro
Addysg Ysgol Gynradd Capel Graig ac Ysgol Ramadeg Llandysul.
Math o lên Llyfrau i blant, cerddi
Gwaith nodedig Tân ar y Comin, Y Merlyn Du, Un Noson Dywyll
Plant Emyr Llewelyn a Iolo Ceredig Jones
Trysor y Môr-ladron (1960)

Nofelydd a bardd oedd Thomas Llewelyn Jones (11 Hydref 19159 Ionawr 2009), a ysgrifennai fel T. Llew Jones. Bu'n ysgrifennu am dros hanner canrif, ac mae'n un o awduron llyfrau plant mwyaf poblogaidd a chynhyrchiol Cymru.

Bywgraffiad[golygu]

Ganed ef ym Mhentre-cwrt, Sir Gaerfyrddin. Mynychodd Ysgol Gynradd Capel Graig ac Ysgol Ramadeg Llandysul. Bu'n athro ac yna'n brifathro am 35 mlynedd yn Ysgol Gynradd Tre-groes ac yna yn Ysgol Gynradd Coed-y-Bryn ger Llandysul. Daeth i amlygrwydd fel bardd pan enillodd Gadair yn Eisteddfod Glyn Ebwy (1958) ac eto y flwyddyn ganlynol yn Eisteddfod Genedlaethol Cymru Caernarfon 1959.

Er iddo barhau i farddoni, daeth yn fwyaf adnabyddus fel awdur nofelau plant. Mae ambell lyfr yn seiliedig ar gymeriadau hanesyddol fel Barti Ddu a Twm Siôn Cati. Cyhoeddodd dros 50 o lyfrau i gyd, y rhan fwyaf yn nofelau ond ambell un ffeithiol hefyd, megis Ofnadwy Nos, sef hanes llongddrylliad y Royal Charter. Addaswyd nifer o'i lyfrau ar gyfer teledu a chyfieithwyd nifer i'r Saesneg ac ambell un i ieithoedd eraill, megis Llydaweg.

Rhoddwyd gradd MA er anrhydedd iddo gan Brifysgol Cymru ym 1977, ac enillodd Wobr Mary Vaughan Jones am ei gyfraniad at lenyddiaeth blant. Ym mis Mawrth 2005, bron yn 90 oed, enillodd y gadair yn Eisteddfod Cymdeithas Ceredigion.

Roedd T. Llew Jones hefyd yn ymwneud â Gwyddbwyll. Roedd yn un o'r rhai wnaeth arwain ymgyrch lwyddiannus i weld Undeb Gwyddbwyll Cymru yn torri'n rhydd o Ffederasiwn Gwyddbwyll Prydain (fel yr oedd bryd hynny) ac yn ymuno â FIDE fel aelod annibynnol ym 1970. Roedd hyn yn galluogi i Gymru gystadlu fel gwlad ar ei phen ei hun yn yr Olympiad Gwyddbwyll, a bu T. Llew yn rheolwr tîm Cymru yn Olympiad Nice, 1974.

Cadeirio T. Llew Jones yn Eisteddfod Genedlaethol 1958.

Sefydlodd a rhedodd Gymdeithas Gwyddbwyll Dyfed, ei chynghrair, Clwb Gwyddbwyll Aberteifi, a Chyngres Agored Dyfed. Pan fu farw, yr oedd yn Is-lywydd Undeb Gwyddbwyll Cymru, ac yn Llywydd am Oes Cynghrair Gwyddbwyll Dyfed. Sefydlodd T. Llew hefyd gylchgrawn Y Ddraig, a bu'n olygydd ar y cylchgrawn wrth iddo dyfu o fod yn gylchlythyr Cymdeithas Gwyddbwyll Dyfed i fod yn gylchgrawn gwyddbwyll Cymru yn ystod y 1970au. Mae hefyd wedi ysgrifennu llyfr yn y Gymraeg ar Wyddbwyll gyda'i fab, Iolo.

Roedd yn dad i'r gwleidydd Emyr Llewelyn a'r chwaraewr Gwyddbwyll rhyngwladol Iolo Ceredig Jones.

Yn 2012, enwyd ysgol gynradd newydd, Ysgol T Llew Jones, ym Mrynhoffnant ger Llandysul, ar ei ôl. Roedd yr ysgol yn cymryd lle pedair ysgol Blaenporth, Glynarthen, Rhydlewis a Phontgarreg.[1]

Trysorfa T. Llew Jones (2012)

Llyfryddiaeth[golygu]

Llyfrau gan T. Llew Jones (anghyflawn)[golygu]

Teitl Nodiadau Cyhoeddwyd Ail-gyhoeddwyd
* Trysor Plasywernen 1958 1991, Gwasg Christopher Davies &
Tachwedd 2005, Gwasg Gomer
* Trysor y Môr-Ladron 1960, Llyfrau'r Dryw Ionawr 1989, Gwasg Gomer
* Y Merlyn Du 1960, Gwasg Aberystwyth Ionawr 1995, Gwasg Gomer
* Anturiaethau Twm Siôn Cati:
Y Ffordd Beryglus
Ebrill 1963, CLC Mawrth 1994 & Gorffennaf 2000,
Gwasg Gomer
* Anturiaethau Twm Siôn Cati:
Ymysg Lladron
Tachwedd 1965, CLC Chwefror 1999, Gwasg Gomer
* Anturiaethau Twm Siôn Cati:
Dial o'r Diwedd
1968, CLC Mehefin 1968, CLC, Tachwedd 1998 &
Ionawr 2004, Gwasg Gomer
* Ofnadwy Nos Llyfr ffeithiol 1971 31 Rhagfyr 1991 & Ionawr 1995,
Gwasg Gomer
* Barti Ddu o Gasnewy' Bach 1973 Odan y teitl Barti Ddu:
Tachwedd 1995, Gwasg Christopher Davies &
Chwefror 2004, Gwasg Gomer
* Un Noson Dywyll 1973 Ionawr 2003 & Chwefror 2008,
Gwasg Gomer
* Cyfrinach y Lludw Ionawr 1975 Ionawr 1994, Gwasg Gomer
* Tân ar y Comin Enillydd Gwobr Tir na n-Og Mehefin 1975 Rhagfyr 1993, Mehefin 2003,
Gwasg Gomer
* Arswyd y byd! Rhagfyr 1975, Gwasg Gomer
* Rwy'i Am Fod Yn Ddoctor 1976, JD Lewis
* Cerddi Pentalar Awst 1976, Gwasg Gomer
* Lawr ar Lan y Môr Ebrill 1977, JD Lewis
* Dirgelwch yr Ogof Awst 1977, Gwasg Gomer Tachwedd 2002, Awst 2009 Gwasg Gomer
* Dysgu Difyr Tachwedd 1977, JD Lewis
* Cerddi 1979, JD Lewis
* Slawer Dydd Rhagfyr 1979, Gwasg Gomer
* A Chwaraei di Wyddbwyll? gyda Iolo Jones 31 Rhagfyr 1980, Gwasg Gomer
* Dewi Emrys 1981, Cyhoeddiadau Barddas
* Cyfoeth Awen Isfoel Mehefin 1981, Gwasg Gomer
* Ynys y Trysor 1986, Gwasg Mynydd Mawr
* Storm 1987, Gwasg Gomer
* Popeth am Ysbrydion 1987, Gwasg Gomer
* Canu'n iach! 1987 Hydref 1988, Gwasg Gomer
* Cri'r Dylluan 31 Rhagfyr 1988, Gwasg Gomer Mawrth 2005, Gwasg Gomer
* Gwaed ar eu Dwylo 31 Rhagfyr 1988, Gwasg Gomer
* Berw gwyllt yn Abergwaun:
Hanes rhyfedd glaniad y
Ffrancod yn Abergwaun yn 1797
1986, Gwasg Carreg Gwalch
* Corff ar y Traeth Chwefror 1989, Gwasg Gomer
* Cerddi newydd i blant (o bob oed)
* Ysbryd Plas Nantesgob
* Dirgelwch yr Ogof
* Yr ergyd farwol
* Gormod o Raff
* Helicopter! help! : a storiau eraill
* Hen Gof: Ysgrifau llên gwerin
* Lleuad yn Olau Enillydd Gwobr Tir na n-Og 20 Ebrill 1989, Gwasg Gomer Mehefin 1999, Gwasg Gomer
* One Moonlit Night Cyfieithiad gan Gillian Clarke
o Lleuad yn Olau
Medi 1991, Gwasg Gomer
* Penillion y Plant Darluniwyd gan Jac Jones Ionawr 1990, Gwasg Gomer Mawrth 1992, Gwasg Gomer
* Merched y môr a chwedlau eraill
* Cyfrinach Wncwl Daniel:
Hanes Rhyfedd Hen
Feddyginiaeth Lysieuol
gyda Dafydd Wyn Jones Ionawr 1992, Gwasg Gomer
* Cancer Curers - Or Quacks?:
The Story of a Secret
Herbal Remedy
gyda Dafydd Wyn Jones
Cyfieithiad gan Dafydd Wyn Jones
o Cyfrinach Wncwl Daniel
Ionawr 1993, Gwasg Gomer
* Corn, pistol a chwip 31 Rhagfyr 1992, Gwasg Gomer
*Cân y Morfilod Cyfieithiad o lyfr gan Dyan Sheldon 1993, CLC
* Santa Tachwedd 1993, CLC
* Gipsy Fires Cyfieithiad o'i nofel Tân ar y Comin,
gyda Carol Byrne Jones
Ionawr 1994, Pont Books
* Y Gelyn ar y Trên Ionawr 1994 Mehefin 2004, Gwasg Gomer
* Jona Ym Mol y Morfil Ionawr 1994, Gwasg Cambria
* Llyfrau Darllen Newydd: Llyfr 1 1994 Mehefin 2000, Gwasg Gomer
* Llyfrau Darllen Newydd: Llyfr 2  ? Ionawr 1996, Gwasg Gomer
* Trysorau T. Llew: Modrwy Aur y
Bwda a Storïau Eraill
Casgliad, darluniwyd gan Jac Jones Wedi eu cyhoeddi eisoes Tachwedd 1997, Gwasg Gomer
* Trysorau T. Llew: Y Môr yn eu Gwaed Detholiad Siân Lewis o rannau o
nofelau cyffrous T. Llew Jones
Tachwedd 1997, Gwasg Gomer
* Llyfrau Darllen Newydd: Llyfr 3 1997 Gorffennaf 2000, Gwasg Gomer
* Llyfrau Darllen Newydd: Llyfr 4 Tachwedd 1998, Gwasg Gomer
* Lladron Defaid Addasiad Cymraeg o The Wild Morgans
gan Alison Morgan
Mai 2001, Gwasg Gomer
* Storïau Cwm-pen-llo Casgliad o bedair stori Ymddangosont yn
Pethe Plant yn 1976
1 Tachwedd 2001,
Gwasg Carreg Gwalch
* Fy Mhobol I Hunangofiant Awst 2002, Gwasg Gomer Mawrth 2003, Gwasg Gomer
* Trysorfa T. Llew Jones gol. Tudur Dylan Jones,
darluniwyd gan Jac Jones
Tachwedd 2004, Gwasg Gomer
* Bocs Anrheg Hydref 2005, Gwasg Gomer
* Geiriau a Gerais Tachwedd 2006, Gwasg Gomer

Cryno-ddisgiau[golygu]

  • Lleuad yn Olau - Chwedlau Traddodiadol o Gymru, Tachwedd 2003, ail-gyhoeddwyd Chwefror 2005 (Tympan)

Llyfrau a olygwyd gan T. Llew Jones[golygu]

  • Cerddi Gwlad Ac Ysgol, Hydref 1976, Gwasg Gomer
  • Tales the Wind Told, Awst 1979, JD Lewis
  • Cerddi Bardd y Werin - Detholiad o Farddoniaeth Crwys, Ionawr 1994, Gwasg Gomer

Llyfrau ar T. Llew Jones[golygu]

  • Teifi, Siân Cyfaredd y cyfarwydd : astudiaeth o fywyd a gwaith y prifardd T. Llew Jones
  • Cyfrol deyrnged y Prifardd T. Llew Jones (golygwyd gan Gwynn ap Gwilym)
  • Reynolds, Idris Tua'r Gorllewin . . . cofiant T. Llew Jones 2011

Cyfeiriadau[golygu]

  1.  Enwi ysgol newydd ym Mrynhoffnant ar ôl T Llew Jones. BBC (7 Medi 2012). Adalwyd ar 7 Medi 2012.

Dolenni allanol[golygu]