John Vanbrugh

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
John Vanbrugh
John Vanbrugh.jpg
Ganwyd 24 Ionawr 1664 Edit this on Wikidata
Dinas Llundain Edit this on Wikidata
Bu farw 26 Mawrth 1726 Edit this on Wikidata (62 oed)
Achos: asthma Edit this on Wikidata
Llundain Edit this on Wikidata
Dinasyddiaeth Teyrnas Prydain Fawr Edit this on Wikidata
Galwedigaeth dramodydd, pensaer, ysgrifennwr Edit this on Wikidata
Adnabyddus am Castle Howard Edit this on Wikidata
Plaid Wleidyddol Chwigiaid Edit this on Wikidata
Mudiad Baróc Seisnig Edit this on Wikidata
Plant Charles Vanbrugh Edit this on Wikidata

Pensaer a dramodydd o Sais oedd Syr John Vanbrugh (Ionawr 166426 Mawrth 1726).

Ganwyd yn Llundain, yn fab i farsiandïwr o Gaer, a chafodd ei fedyddio ar 24 Ionawr 1664. Roedd ei dad-cu yn hanu o Fflandrys. Mynychodd Ysgol y Brenin, Caer, cyn iddo dderbyn gomisiwn mewn catrawd o droedfilwyr yn 1686. Tra'n ymweld â Calais yn 1690 cafodd ei arestio ar sail amheuaeth ei fod yn ysbïwr. Fe'i carcharwyd yn y Bastille, ac yno ymdrechodd i ysgrifennu comedi. Cafodd ei ryddhau yn 1692, a gwasanaethodd yn filwr am chwe mlynedd arall, er na bu'n ymladd ar faes y gad.[1]

Dilyniant i Love's Last Shift gan Colley Cibber oedd comedi gyntaf Vanbrugh, The Relapse: Or Virtue in Danger (1696). Cafodd ragor o lwyddiant gyda The Provok'd Wife (1697). Yn y 1700au addasodd sawl ffars o'r Ffrangeg ar gyfer y theatr Saesneg, gan gynnwys The Country House (1703) a The Confederacy (1705).

Fel pensaer, ei adeilad cyntaf oedd Castell Howard yn Swydd Efrog. Dyluniodd gyda chymorth Nicholas Hawksmoor, clerc Syr Christopher Wren, ac mae adeiladau'r bartneriaeth hon yn esiamplau o bensaernïaeth Faróc Lloegr ar ei hanterth. Penodwyd Vanbrugh yn oruchwyliwr gweithiau'r Frenhines Anne yn 1702, a'r flwyddyn ddilynol fe ddyluniodd Theatr y Frenhines yn stryd yr Haymarket. Fe'i dewiswyd gan John Churchill, Dug 1af Marlborough yn 1705 i ddylunio Palas Blenheim yn Woodstock, Swydd Rydychen. Ymhlith ei blastai eraill yn y cyfnod hwn mae Castell Kimbolton yn Huntingdon a Kings Weston ger Bryste.[1]

Fe'i urddwyd yn farchog gan y Brenin Siôr yn 1714, a chafodd ei benodi'n oruchwyliwr unwaith eto yn 1715. Prif weithiau Vanburgh yng nghyfnod diweddar ei yrfa ydy Eastbury yn Dorset, Seaton Delaval yn Northumberland, a Chastell Grimsthorpe yn Swydd Lincoln. Bu farw yn Llundain yn 62 oed.[1]

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. 1.0 1.1 1.2 (Saesneg) Sir John Vanbrugh. Encyclopædia Britannica. Adalwyd ar 15 Awst 2019.