Gareth Jones (newyddiadurwr)

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Gareth Jones
Gareth Jones 3.jpg
Ganwyd 13 Awst 1905 Edit this on Wikidata
Y Barri Edit this on Wikidata
Bu farw 12 Awst 1935 Edit this on Wikidata (29 oed)
Manchukuo Edit this on Wikidata
Cenedl Baner Cymru Cymru
Alma mater
Galwedigaeth newyddiadurwr Edit this on Wikidata

Newyddiadurwr Cymreig a siaradai Gymraeg, oedd Gareth Richard Vaughan Jones (13 Awst 1905 - 12 Awst 1935). Daeth yn enwog am ei adroddiadau ar yr Holodomor, y newyn yn yr Wcrain yn 1932 a 1933. Ef oedd yn bennaf gyfrifol am roi cyhoeddusrwydd yn y gorllewin i'r newyn hwn.

Ganed Gareth Jones yn Y Barri. Roedd ei fam wedi bod yn athrawes breifat o 1889 - 1892 i blant Arthur Hughes, mab y the diwydiannwr Cymreig John Hughes, a sefydlodd tref Yuzovka (Donetsk heddiw) yn yr Wcrain. Magodd hyn yn naturiol ddiddordeb Gareth yn yr ardal. Prifathro Ysgol Sirol y Barri, yr ysgol yr aeth Gareth iddi oedd ei dad, Uwchgapten Edgar Jones.

Graddiodd Gareth Jones yn Ffrangeg o Aberystwyth yn 1926, cyn astudio yng Ngholeg y Drindod, Caergrawnt, gan raddio yno yn 1929. Yn Ionawr 1930, cafodd swydd fel cynghorydd y cyn-Brif Weinidog David Lloyd George ar faterion tramor, ac aeth i Yuzovka am y tro cyntaf. Yn 1933, wedi bod yn yr Almaen yn adrodd ar y digwyddiadau pan ddaeth Adolf Hitler i rym, aeth ymlaen i Rwsia a'r Wcrain. Oddi yno, gyrrodd ei adroddiad enwog ar y newyn. Roedd llawer yn gwadu hyn, pobl fel Walter Duranty, newyddiadurwr uchel ei barch gyda'r New York Times. Bu gohebu cyson rhyngddo ag Ithel Davies yn Y Cymro a fu yn reit bersonol ar adegau.[1]

Llofruddiwyd ef dan amgylchiadau amheus ym Mongolia Fewnol yn 1935, pan oedd ar daith o amgylch y byd i gasglu ffeithiau.

Yn 2008 cafodd Jones ei anrhydeddu gan Lywodraeth yr Wcráin gydag Urdd Ryddid y wlad am ei adroddiadau ar yr Holodomor.[2]

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. Alun Gibbard: Y Dyn Oedd yn Gwybod Gormod . Y Lolfa 2014
  2.  Anrhydeddu newyddiadurwr arwrol. BBC Cymru'r Byd (22 Tachwedd, 2008). Adalwyd ar 23 Tachwedd, 2008.

Llyfryddiaeth[golygu | golygu cod y dudalen]

  • Margaret Siriol Colley: Gareth Jones. More Than a Grain of Truth. Newark 2005. ISBN 0953700119
  • Alun Gibbard: Y Dyn Oedd Yn Gwybod Gormond. Y Lofa 2014. ISBN 9781847718372

Cysylltiad allanol[golygu | golygu cod y dudalen]