Uwch Tryweryn

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Uwch Tryweryn
Math Cwmwd Edit this on Wikidata
Daearyddiaeth
Rhan o'r canlynol Penllyn Edit this on Wikidata
Sir Teyrnas Gwynedd Edit this on Wikidata
Gwlad Baner Cymru Cymru
Cyfesurynnau 52.868782°N 3.669025°W Edit this on Wikidata

Un o ddau gwmwd Cantref Penllyn ym Meirionnydd (de Gwynedd) oedd Uwch Tryweryn.

Gorweddai Uwch Tryweryn yn rhan orllewinol cantref Penllyn gyda'r Afon Tryweryn yn nodi rhan o'r ffin rhyngddo a'r ail gwmwd, Is Tryweryn, gan roi iddo ei enw. Ffiniai ag Is Aled i'r gogledd, Mochnant Uwch Rhaeadr a chwmwd Tal-y-bont (yn cynnwys cwmwd Mawddwy ar ôl 1536) i'r de ac Ardudwy Uwch Artro i'r gorllewin. Canolog i'r cwmwd oedd Llyn Tegid; roedd Caer Gai, maerdy cynnar Penllyn, ar ei lan orllewinol.

Fel gweddill Penllyn, roedd Uwch Tryweryn yn rhan o deyrnas Powys hyd at ddechrau'r 13g, pan gipiwyd Penllyn gan Llywelyn Fawr, Tywysog Gwynedd. Ar ôl goresgyniad 1283 daeth yn rhan o'r Sir Feirionnydd newydd.

Roedd y cwmwd yn cynnwys tri phlwyf:

Ffynhonnell[golygu | golygu cod y dudalen]

Geraint Bowen (gol.), Atlas Meirionnydd (Y Bala, ail argraffiad, 1975)

Gweler hefyd[golygu | golygu cod y dudalen]