Robert Recorde

Oddi ar Wicipedia
Neidio i: llywio, chwilio
Robert Recorde
Robert Recorde (uncropped).jpg
Ganwyd 1512, 1510 Edit this on Wikidata
Dinbych-y-pysgod Edit this on Wikidata
Bu farw 1558 Edit this on Wikidata (46 oed)
Southwark Edit this on Wikidata
Alma mater Prifysgol Caergrawnt, Prifysgol Rhydychen Edit this on Wikidata
Gwaith mathemategydd, Meddyg, ffisegydd, athronydd, gwyddonydd Edit this on Wikidata
Gwaith nodedig The Whetstone of Witte Edit this on Wikidata

Mathemategydd a ffisegydd Cymreig oedd Robert Recorde (tua 151018 Mehefin 1558). Ef oedd y cyntaf i ddefnyddio'r hafalnod '=' ar 10 Gorffennaf 1557. Ef hefyd oedd y cyntaf i gyflwyno'r symbol 'adio' neu 'plws' (+), hefyd yn 1557.[1][2]

Fe'i ganwyd i deulu parchus yn Ninbych-y-Pysgod, Sir Benfro, ac fe aeth ymlaen i astudio ym mhrifysgolion Rhydychen a Chaergrawnt.

Ymgartrefodd yn Llundain fel meddyg a dywedir fod y brenin a'r frenhines ymhlith ei gleifion. Cafodd ei benodi'n bennaeth y bathdy ym Mryste yn 1549. Roedd yn gyfaill i'r mathemategydd, alcemydd ac athronydd Cymreig John Dee.

Bu farw yng Ngharchar Mainc y Brenin yn Southwark, wedi iddo fynd i ddyled.

Yr hafaliad cyntaf erioed, gan Recorde, sy'n gyfystyr â: 14x+15=71 heddiw.
Recorde yn cyflwyno'r hafaliad "="

Llyfrau[golygu | golygu cod y dudalen]

  • The Grounde of Artes, teachings the Worke and Practise, of Arithmeticke, both in whole numbers and fractions (c. 1540)
  • The Pathway to Knowledge, containing the First Principles of Geometry ... bothe for the use of Instrumentes Geometricall and Astronomicall, and also for Projection of Plattes (Llundain, 1551)
  • The Castle of Knowledge, containing the Explication of the Sphere both Celestiall and Materiall, etc. (Llundain, 1556)
  • The Whetstone of Witte, which is the second part of Arithmetike, containing the Extraction of Rootes, the Cossike Practice, with the Rules of Equation, and the workes of Surde Numbers. (Llundain, 1557). Dyma'r llyfr a gyflwynodd yr hafalnod a'r llyfr Saesneg cyntaf ar algebra.
  • The Urinal of Physick (1548).

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. (Saesneg) Johnston, Stephen (2004). "Recorde, Robert (c.1512–1558)". Oxford Dictionary of National Biography (online ed.). Gwasg Prifysgol Rhydychen. doi:10.1093/ref:odnb/23241.  (mae angen tanysgrifiad neu aelodaeth o lyfrgell gyhoeddus i ddarllen yr erthygl)
  2. arstechnica.com; adalwyd 10 Gorffennaf 2017.


Baner CymruEicon person Eginyn erthygl sydd uchod am Gymro neu Gymraes. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.