Nyth aderyn rhesog

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Nyth aderyn rhesog
Cyathus striatus

Gestreifter Teuerling01.jpg

Dosbarthiad gwyddonol
Teyrnas: Fungi
Dosbarth: Basidiomycota
Urdd: Agaricales
Teulu: Nidulariaceae
Genws: Cyathus[*]
Rhywogaeth: Cyathus striatus
Enw deuenwol
Cyathus striatus
(Huds.) Pers.

Math a rhywogaeth o ffwng yn nheulu'r Nidulariaceae yw'r Nyth aderyn rhesog (Lladin: Cyathus striatus; Saesneg: Fluted Bird's Nest).[1] Y Nythod yw'r enw ar lafar ar y grwp mae'r ffwng yma'n perthyn iddo, ond nid yw'n derm gwyddonol. Mae'r ffwng yma'n debyg iawn i nythod adar, gyda nifer o wyau ynddynt. Mae'r teulu Nidulariaceae yn gorwedd o fewn urdd yr Agaricales.

Mae'r rhywogaeth hon o ffwng i'w chael yn Ewrop, Asia, Gogledd America a De America. Fe'i ceir hefyd yn Seland Newydd. Mae'r rhywogaeth hon hefyd i'w chanfod yn byw ar dwyni glan y môr, yng Nghymru.[2] O ran siâp, disgrifir y capan, neu gap y fadarchen fel un infundibuliform mushroom cap. Gelwir y rhan oddi tan y capan yn hadbilen (neu'n 'hymeniwm') a cheir sawl math: arwyneb llyfn, tegyll, chwarennau (tyllau bychan), rhychau ayb; mae gan y fadarchen hon yr hyn a elwir yn: gleba. O ran y broses o gymeryd maeth, fe'i disgrifir fel maethiad saproffytig.

Ffyngau[golygu | golygu cod y dudalen]

Credir fod rhwng 2.2 a 3.8 miliwn o wahanol rywogaethau o ffwng, a'u bod yn perthyn yn nes at grwp yr anifeiliaid nag at blanhigion.[3] Gelwir yr astudiaeth o ffwng yn "feicoleg", sy'n dod o'r Groeg μύκης (mykes) sef 'madarchen'. Mae tua 120,000 o'r rhain wedi'u disgrifio gan naturiaethwyr megis Carolus Linnaeus, Christiaan Hendrik Persoon ac Elias Magnus Fries. Oherwydd mai prin iawn yw gwybodaeth gwyddonwyr am y pwnc hwn, mae tacson y ffyngau'n newid o ddydd i ddydd.[4] Credir bod oddeutu 20,000 o rywogaethau o ffyngau yng ngwledydd Prydain.

Aelodau eraill o deulu'r Nidulariaceae[golygu | golygu cod y dudalen]

Mae gan Nyth aderyn rhesog ambell aelod arall yn y teulu hwn, gan gynnwys y canlynol:

Rhestr Wicidata:


rhywogaeth enw tacson delwedd
Cyathus africanus Cyathus africanus
Cyathus berkeleyanus Cyathus berkeleyanus
Cyathus bulleri Cyathus bulleri
Cyathus canna Cyathus canna
Cyathus colensoi Cyathus colensoi
Cyathus earlei Cyathus earlei
Cyathus helenae Cyathus helenae
Cyathus helenae.jpg
Nyth aderyn rhesog Cyathus striatus
Gestreifter Teuerling01.jpg
Nyth aderyn y dom Cyathus stercoreus
Cyathus stercoreus Fruchtkörper.JPG
Nyth aderyn y maes Cyathus olla
Cyathus olla.jpg
Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd[golygu | golygu cod y dudalen]

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. Gwefan y Bywiadur; CELl, lle ceir enwau safonol Cymraeg. Adalwyd 21 Chwefror 2020.
  2. Gwefan www.naturalresources.wales Cyfoeth Naturiol Cymru; adalwyd 23 Chwefror 2020.
  3. Erthygl Fungal Diversity Revisited: 2.2 to 3.8 Million Species gan Hawksworth DL ac Lücking R yn y dyddlyfr Microbiology Spectrum, cyfrol 5, rhif 4, tud. 79–95. Cyhoeddwyd Gorffennaf 2017; Microbiology Spectrum; isbn=978-1-55581-957-6
  4. Gwefan palaeos.com; adalwyd 21 Chwefror 2020.
Safonwyd yr enw Nyth aderyn rhesog gan un o brosiectau . Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran Bywiadur, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.