Y Llyfr Du o'r Waun

Oddi ar Wicipedia
(Ailgyfeiriad oddi wrth Llyfr Du'r Waun)
Jump to navigation Jump to search
Cynvgyn Maylour 002.JPG
Pen tudalen 44 o'r Llyfr Du o'r Waun
Data cyffredinol
Teitl Llyfr Du'r Waun Edit this on Wikidata
Rhan o Llawysgrifau Peniarth Edit this on Wikidata
Iaith Lladin, Cymraeg Edit this on Wikidata
Dyddiad cyhoeddi 1275 Edit this on Wikidata
Tudalennau 66 Edit this on Wikidata
Dechreuwyd c. 1275 Edit this on Wikidata
Genre llenyddiaeth ffeithiol Edit this on Wikidata
Lleoliad Llyfrgell Genedlaethol Cymru Edit this on Wikidata
Prif bwnc Cyfraith Hywel Edit this on Wikidata
Dynodwyr
Commons page Ffeiliau perthnasol ar Gomin Wicimedia

Llawysgrif a ysgrifenwyd ar femrwn yng Ngwynedd (yn Arfon efallai) tua chanol y 13g yw'r Llyfr Du o'r Waun (Peniarth 29) (Saesneg: Black Book of Chirk neu'r Chirk Codex). Cedwir y llawysgrif yn Llyfrgell Genedlaethol Cymru, Aberystwyth, fel rhan o'r casgliad Llawysgrifau Peniarth.

Disgrifiad[golygu | golygu cod y dudalen]

Mae'n cynnwys y testun Cymraeg hynaf o'r Cyfreithiau Cymreig (Cyfreithiau Hywel Dda) a adweinir fel Fersiwn Llyfr Iorwerth. At y testun hwnnw ychwanegwyd marwnad i Llywelyn ap Gruffudd, Tywysog Cymru, a rhestr o ddiharebion Cymraeg. Ceir hefyd nodyn dyddiedig 1608 gan yr ysgolhaig Syr Thomas Wiliems. Roedd y llawysgrif yn eiddo i John Edwards o'r Waun ar ddechrau'r 17g.

Mae'r llawysgrif yn adnabyddus am unigrwydd ei orgraff. Mae hyn wedi arwain rhai ysgolheigion (megis Morgan Watkin) i awgrymu iddi gael ei chopïo gan ysgrifennydd Eingl-Normanaidd nad oedd yn medru'r Gymraeg yn ddigonol, neu gan ysgrifennydd oedd yn gyfarwydd â thraddodiadau orgraff Ffrangeg Normanaidd yn unig.[1] Tueddir heddiw (yn dilyn Paul Russell[2]) i briodoli hynodrwydd yr orgraff i ffynhonnell Hen Gymraeg oedd yn defnyddio confensiynau sillafu ceidwadol.

Llyfryddiaeth[golygu | golygu cod y dudalen]

Testun[golygu | golygu cod y dudalen]

  • J. Gwenogvryn Evans (gol.), The Chirk Codex. Facsimile of the Chirk Codex of the Welsh Laws (argraffiad ffacsimili) (Llanbedrog, 1909).

Astudiaethau[golygu | golygu cod y dudalen]

  • Russell, Paul. Scribal (in)competence in thirteenth-century north Wales: The orthography of the Black Book of Chirk (Peniarth ms. 29). Cylchgrawn Llyfrgell Genedlaethol Cymru 29 (1995): 129–76.
  • Watkin, Morgan. The Black Book of Chirk and the Orthographia Gallica Anglicana: The chronology of the Black Book of Chirk on the basis of its Old French graphical phenomena. Cylchgrawn Llyfrgell Genedlaethol Cymru 14 (1966): 351–60.

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. Watkin, Morgan. 'The Black Book of Chirk and the Orthographia Gallica Anglicana: The chronology of the Black Book of Chirk on the basis of its Old French graphical phenomena'. Cylchgrawn Llyfrgell Genedlaethol Cymru 14 (1966).
  2. Russell, Paul. Scribal (in)competence in thirteenth-century north Wales: The orthography of the Black Book of Chirk (Peniarth ms. 29). Cylchgrawn Llyfrgell Genedlaethol Cymru 29 (1995): 129–76.
Comin Wikimedia
Mae gan Gomin Wikimedia
gyfryngau sy'n berthnasol i: