Kofi Annan

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Kofi Annan
Kofi Annan 2012 (cropped).jpg
Ganwyd 8 Ebrill 1938 Edit this on Wikidata
Kumasi Edit this on Wikidata
Bu farw 18 Awst 2018 Edit this on Wikidata (80 oed)
Achos: Clefyd Edit this on Wikidata
Bern Edit this on Wikidata
Dinasyddiaeth Ghana Edit this on Wikidata
Alma mater
  • Kwame Nkrumah University of Science and Technology
  • MIT Sloan School of Management
  • Graduate Institute of International and Development Studies
  • Mfantsipim School Edit this on Wikidata
Galwedigaeth diplomydd, Economegydd, Gwleidydd Edit this on Wikidata
Swydd Ysgrifennydd Cyffredinol y Cenhedloedd Unedig Edit this on Wikidata
Cyflogwr
Tad Henry Reginald Annan Edit this on Wikidata
Mam Rose Eshun Edit this on Wikidata
Priod Nane Annan, Titi Alakija Edit this on Wikidata
Plant Kojo Annan, Nina Cronstedt de Groot, Ama Annan Edit this on Wikidata
Gwobr/au Gwobr Heddwch Nobel, Kora Awards, Order of the Star of Ghana, Uwch-Groes Aur Teilyndod Awstria, Uwch Groes Dosbarth 1af Urdd Teilyngdod Gwladwriaeth Ffederal yr Almaen, Gottlieb Duttweiler Prize, Uwch-Groes Urdd Isablla y Pabyddion, Marchog yr Uwch Groes yn Urdd Sant Mihangel a Sant Sior, Medal of honor Dag Hammarskjold, Torstein Dale Memorial Prize, Confucius Peace Prize, Gwobr Bruno Kreisky, Gwobr Olof Palme, Gwobr Indira Gandhi, Four Freedoms Award - Freedom Medal, Philadelphia Liberty Medal, Gwobr Rhyddid, Gwobr 'North–South', Gwobr Sakharov, Gwobr Proffil Dewrder, Medal "I gofio 850fed Pen-blwydd Moscaw, Collar of the Order of the Star of Romania, Honorary doctor of the Ghent University, Fulbright Prize, Honorary doctor of the Dresden University of Technology, Doethor Anrhydeddus Prifysgol Rydd Berlin, Honorary doctor of the University of Geneva, Uwch Swyddog y Lleng Anrhydedd, Doethor Anrhydeddus Prifysgol Uppsala, Doethor Anrhydeddus Prifysgol Princeton, Doethor Anrhydeddus Prifysgol Brown, Urdd Arloeswyr Liberia, Order of the Golden Heart of Kenya, Order Manas, Knight Grand Cross in the Order of the Netherlands Lion, Dostyk Order of grade I, Order of Liberty, Urdd Tywysog Yaroslav Gall, Dosbarth 1af, Grand Cross of the Order of Merit of the Republic of Poland, Marchog yr Uwch Groes yn Urdd Sant Mihangel a Sant Sior, Grand Collar of the Order of Good Hope, Uwch Groes Urdd Haul Periw, Addurn er Anrhydedd am Wasanaeth i Weriniaeth Awstria, Order of Friendship, Urdd Llew'r Iseldiroedd, Order of Prince Yaroslav the Wise, Order of Good Hope, Urdd Isabela'r Babyddes, Urdd Teilyngdod Gweriniaeth Gwlad Pwyl, Order of Merit of the Federal Republic of Germany, Urdd seren Romania, Gwobr Sant Mhihangel a San Sior, Gwobr Cymdeithion O. R. Tambo Edit this on Wikidata
Llofnod
Kofi Annan signature.svg

Diplomydd o Ghana oedd Kofi Atta Annan (8 Ebrill 193818 Awst 2018). Ganwyd yn Kumasi, Ghana. Cafodd Gwobr Nobel am Heddwch ym 2001. Gwasanaethodd fel seithfed Ysgrifennydd Cyffredinol y Cenhedloedd Unedig rhwng Ionawr 1997 a Rhagfyr 2006 ac ef oedd y dyn du cyntaf i ddal y swydd. Roedd yn rhugl yn Saesneg, Ffrangeg a nifer o ieithoedd Affrica. Roedd ei wraig, Nane Maria (Lagergren) Annan, yn hanner-nith i Raoul Wallenberg.

Astudiodd Annan yn Mhrifysgol Gwyddoniaeth a Thechnoleg Kumasi (Ghana), Coleg Macalester yn Saint Paul, Minnesota (Unol Daleithiau, 1961), Institut universitaire des hautes études internationales yn Geneva (y Swistir, 1961-62) a Sefydliad Technoileg Massachusetts (1971-72).

Dechreuodd weithio gyda WHO ym 1962, ac yn 1993 daeth yn Is-Ysgrifennydd Cyffredinol i Boutros Boutros-Ghali o'r Aifft. Dechreuodd ei dymor cyntaf fel Ysgrifennydd Cyffredinol ar 1 Ionawr, 1997 a'r ail ar 1 Ionawr, 2001. Roedd hynny'n eithriadol am fod y swydd arfer cylchdroi rhwng y cyfandiroedd ar ôl dau dymor ac roedd ei ragflaenydd wedi gwasanaethu am dymor. Felly yn ôl arferiad un tymor byddid wedi disgwyl i Kofi Annan wasanaethu am un tymor.

Anrhydeddau[golygu | golygu cod y dudalen]

  • Prifysgol Technoleg Dresden (yr Almaen), doctor honoris causa
  • Prifysgol Carleton, Doethuriaeth y Gyfraith, honoris causa, 9 Mawrth, 2004
  • Prifysgol Ottawa, Gradd Doethuriaeth y Brifysgol, 9 Mawrth, 2004

Llyfryddiaeth[golygu | golygu cod y dudalen]

  • Interventions: A Life in War and Peace (Llundain, Allen Lane, 2012). Gyda Nader Mousavizadeh.
Rhagflaenydd:
Boutros Boutros-Ghali
Ysgrifennydd Cyffredinol y Cenhedloedd Unedig
1 Ionawr 199731 Rhagfyr 2006
Olynydd:
Ban Ki-moon