Y Corân

Oddi ar Wicipedia
(Ailgyfeiriad oddi wrth Coran)
Jump to navigation Jump to search
Arabic-quran-a.pdf
Data cyffredinol
Enghraifft o'r canlynolysgrythur, gwaith ysgrifenedig Edit this on Wikidata
IaithClassical Arabic Edit this on Wikidata
Dechrau/Sefydlu631 Edit this on Wikidata
CymeriadauMuhammad, Noah in Islam, Jesus in Islam, Moses in Islam, Abraham in Islam, Islamic view of Isaac, Mary in Islam, Zayd ibn Harithah, Lot's wife, Naamah, Samiri, Abū Lahab, Umm Jamil, David in Islam, Goliath, Harun, Solomon in Islam, Adam in Islam, Cain and Abel in Islam, Jibril, Brenhines Sheba, Efa, Zaynab bint Jahsh, Khidr, Lot in Islam, Uzair, Luqman, Korah, Joseph in Islam, Lot's daughters, Idris, Job in Islam, Ismail in Islam, Elijah in Islam, Elisha in Islam, Dhul-Kifl, Shuayb, Saleh, Hud, Yakub A.S in Islam, Yunus, Dhul-Qarnayn, Iblis, God in Islam Edit this on Wikidata
Yn cynnwysSwra, Al-Fâtiha, Al-Baqarah, Al-Imran, An-Nisāʼ, Al-Ma'idah, Al-Anʻām, Al-Aʻrāf, Al-Anfal, At-Tawbah, Yunus, Hūd, Yūsuf, Ar-Raʻd, Ibrahim, Al-Hijr, An-Nahl, Al-Isra, Al-Kahf, Maryam, Ta-Ha, Al-Anbiya, Al-Ḥajj, Al-Mu’minūn, An-Nūr, Al-Furqan, Ash-Shu'ara, An-Naml, Al-Qaṣaṣ, Al-‘Ankabūt, Ar-Rum, Luqman, As-Sajda, Al-Aḥzāb, Sabaʾ, Fāṭir, Ya Sin, As-Saaffat, Sad, Az-Zumar, Ghafir, Fuṣṣilat, Ash-Shura, Az-Zukhruf, Ad-Dukhan, Al-Jathiya, Al-Ahqaf, Surat Muhammad, Al-Fath, alhograt, Sūrat Qaf, Adh-Dhariyat, At-Tur, Sūrat an-Najm, Sūrat al-Qamar, Ar-Rahman, Al-Waqi'a, Al-Hadid, Al-Mujadila, Al-Hashr, Al-Mumtahina, As-Saff, Al-Jumua, Al-Munafiqun, At-Taghabun, At-Talaq, At-Tahrim, Sūrat al-Mulk, Al-Qalam, Al-Haaqqa, Al-Maarij, Nuh, Al-Jinn, Al-Muzzammil, Al-Muddaththir, Al-Qiyāmah, al-Insān, Al-Mursalat, An-Naba, An-Naziat, Abasa, At-Takwir, Al-Infitar, Al-Mutaffifin, Sūrat al-Inshiqāq, Sūrat al-Burūj, Sūrat aṭ-Ṭāriq, Al-Ala, Al-Ghashiya, Al-Fajr, Al-Balad, Ash-Shams, Al-Lail, Ad-Dhuha, Al-Inshirah, Sūrat at-Tīn, Al-ʻAlaq, Al-Qadr, Al-Bayyinah, Az-Zalzala, Al-Adiyat, Al-Qaria, At-Takathur, Al-Asr, Al-Humaza, Al-Fil, Quraysh, Al-Ma'un, Al-Kawthar, Al-Kafirun, An-Nasr, Al-Masad, Al-Ikhlas, Al-Falaq, Al-Nas Edit this on Wikidata
Statws hawlfraintparth cyhoeddus, parth cyhoeddus Edit this on Wikidata
Tudalen Comin Ffeiliau perthnasol ar Gomin Wicimedia

Rhan o gyfres ar
Islam

Allah1.png

Athrawiaeth

Allah · Undod Duw
Muhammad · Proffwydi Islam

Arferion

Cyffes Ffydd · Gweddïo
Ymprydio · Elusen · Pererindod

Hanes ac Arweinwyr

Ahl al-Bayt · Sahaba
Califfiaid Rashidun · Imamau Shi'a

Testunau a Deddfau

Coran · Sŵra · Sunnah · Hadith
Fiqh · Sharia
Kalam · Tasawwuf (Swffiaeth)

Enwadau

Sunni · Shi'a

Diwylliant a Chymdeithas

Astudiaethau Islamig · Celf
Calendr · Demograffeg
Gwyliau · Mosgiau · Athroniaeth
Gwleidyddiaeth · Gwyddoniaeth · Merched

Islam a chrefyddau eraill

Cristnogaeth · Iddewiaeth

Gweler hefyd

Islamoffobia · Termau Islamig
Islam yng Nghymru

Testun sanctaidd canolog Islam yw'r Corân[1][2] neu weithiau yn Gymraeg Cwrân[2] neu Alcoran[3] (Arabeg: القرآن al-qur'ān, yn llythrennol "yr adroddiad"; sy'n cael ei ysgrifennu sawl ffordd, e.e. Qur'an neu Al-Qur'an). Cred Mwslimiaid fod y Corân yn llyfr sy'n rhoi arweiniad dwyfol i'r ddynolryw, ac ystyriant fod y testun (yn yr Arabeg wreiddiol) yn cynrychioli datguddiad dwyfol olaf Duw (Allah). Yn ôl dysgeidiaeth Islam, cafodd y Corân ei ddatguddio i'r Proffwyd Muhammad gan yr angel Gabriel yn ysbeidiol dros gyfnod o 23 o flynyddoedd.

Mae Mwslimiaid yn gweld y Corân fel yr olaf mewn cyfres o negeseuon dwyfol sy'n cychwyn gyda'r rhai a ddatguddiwyd i Adda, a ystyrir yn broffwyd cyntaf Islam, ac a barhawyd gyda'r Suhuf-i-Ibrahim (Sgroliau Abraham), y Tawrat (Torah neu ran gyntaf yr Hen Destament), y Zabur (Llyfr y Salmau), ac yn olaf yr Injil (Efengyl, sy'n cyfateb i rannau o'r Testament Newydd). Er nad yw'r llyfrau hynny yn cael eu cynnwys yn y Corân ei hun, caent eu hadnabod ynddo fel testunau o darddiad dwyfol.

Yn ogystal, mae'r Corân yn cyfeirio at sawl digwyddiad a geir yn yr ysgrythurau Iddewig a Christnogol, gan ailadrodd yr hanesion mewn ffordd sy'n gwahaniaethu rhywfaint o'r hyn a geir yn y testunau hynny, a gan grybwyll yn ogystal, yn llai manwl, ddigwyddiadau eraill ynddynt.

Clawr copi o'r Corân

Un gwahaniaeth mawr rhwng y Corân a'r Beibl a'r Torah yw'r ffaith nad ydyw fel rheol yn cynnig disgrifiadau manwl o ddigwyddiau; ceir y pwyslais i gyd ar arwyddocâd ysbrydol a moesol digwyddiadau yn hytrach na threfn gronolegol neu naratifol. Ceir manylion llawnach o lawer am ddigwyddiadau hanesyddol neu led-hanesyddol yn yr Hadithau gan Muhammad ac yn adroddiadau'r Sahabah (Cydymdeithion Muhammad).

Mae penillion y Corân, sydd mewn rhyddiaith odledig, yn deillio o'r traddodiad llafar, a chawsant eu cadw ar gof gan gydymdeithion Muhammad a'u trosglwyddo ar lafar am genhedlaeth neu ddwy. Yn ôl y traddodiad Sunni, coladwyd y Corân a'i gofnodi ar femrwn yn amser y Califf Abu Bakr, dan arweiniad Zayd ibn Thabit Al-Ansari. Cafodd y llawysgrif(au) ei throsglwyddo wedyn ar ôl marwolaeth Abu Bakr, ond mae'r manylion yn amrywio gyda fersiwn y Shia yn wahanol i fersiwn y Sunni.

Llyfryddiaeth[golygu | golygu cod y dudalen]

Cyfieithiad Cymraeg[golygu | golygu cod y dudalen]

Fel yn achos y Beibl, ceir nifer o argraffiadau o'r Corân mewn sawl iaith, ond hyd yn hyn ni cheir y testun cyfan yn y Gymraeg. Ceir detholiad a gyhoeddir gan y Gymuned Fwslim Ahmaddiya ym Mhrydain yn:

Astudiaethau[golygu | golygu cod y dudalen]

  • Al-Azami, M. M. The History of the Qur'anic Text from Revelation to Compilation, UK Islamic Academy: Leicester 2003.
  • Gunter Luling. A challenge to Islam for reformation: the rediscovery and reliable reconstruction of a comprehensive pre-Islamic Christian hymnal hidden in the Koran under earliest Islamic reinterpretations. New Delhi: Motilal Banarsidass Publishers 2003. (580 Seiten, lieferbar per Seepost). ISBN 81-208-1952-7
  • Luxenberg, Christoph. The Syro-Aramaic Reading Of The Koran: a contribution to the decoding of the language of the Qur'an, Berlin, Verlag Hans Schiler, 2007. ISBN 3-89930-088-2
  • McAuliffe, Jane Damen. Quranic Christians : An Analysis of Classical and Modern Exegesis, Cambridge University Press, 1991. ISBN 0-521-36470-1
  • McAuliffe, Jane Damen (gol.). Encyclopaedia of the Qur'an, Brill, 2002-2004.
  • Puin, Gerd R. "Observations on Early Qur'an Manuscripts in Sana'a," yn The Qur'an as Text, ed. Stefan Wild, , E.J. Brill 1996.
  • Rahman, Fazlur. Major Themes in the Qur'an, Bibliotheca Islamica, 1989. ISBN 0-88297-046-1
  • Stowasser, Barbara Freyer. Women in the Qur'an, Traditions, and Interpretation, Oxford University Press; ail argraffiad (1996), ISBN 0-19-511148-6
  • Wansbrough, John. Quranic Studies, Oxford University Press, 1977
  • Watt, W. M., a R. Bell. Introduction to the Qur'an, Edinburgh University Press, 2001. ISBN 0-7486-0597-5

Gweler hefyd[golygu | golygu cod y dudalen]

Dolenni allanol[golygu | golygu cod y dudalen]

  • (Saesneg) Al-Quran Coran Online; mwy na 140 o gyfieithiadau mewn 35 o ieithoedd gwahanol

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1.  Corân. Geiriadur Prifysgol Cymru. Adalwyd ar 14 Mawrth 2019.
  2. 2.0 2.1 Geiriadur yr Academi, "Koran (the)".
  3.  Alcoran. Geiriadur Prifysgol Cymru. Adalwyd ar 14 Mawrth 2019.